Trump, İran'la savaşın ara seçimlerden sonra 'hemen sona ereceğini' söyledi - ABD'nin savaş gerekçeleri istihbarat değerlendirmeleriyle çelişmeye devam ediyor

El Cezire'nin haberine göre, ABD Başkanı Trump 9 Eylül'de İran'la savaşın 3 Kasım ABD ara seçimlerinin ardından 'hemen sona ereceğini' ve ABD'nin şu anda Tahran'la müzakerelere yeniden başlamayı aramadığını söyledi. Altı aydan fazla süren bu askeri harekât, böylece açıkça ABD içinde Kongre kontrolünü belirleyecek bir siyasi gündemle doğrudan ilişkilendirilmiş oldu.\n\n"Bu savaş seçimlerimiz biter bitmez sona erecek," dedi Trump çarşamba günü Teksas, Dallas'a hareket etmek üzere "Air Force One"a binmeden önce gazetecilere. İran'ı savaşı bitirmeyi, ABD içinde daha elverişli bir siyasi ortamın oluşmasını beklemek amacıyla geciktirmeye çalışmakla itham eden Trump, İran'ın "bazı zayıf insanların iktidara gelmesi için seçimleri etkilemeye çabaladığını" öne sürdü. Trump, Tahran'ın Demokratlardan "onları serbest bırakıp nükleer silaha sahip olmalarına izin vermesini" umduğuna işaret ederek şunu iddia etti: "İstedikleri tek şey nükleer silah; bir kez ona sahip olduklarında tüm dünya büyük bir belaya girecek."\n\nEl Cezire, Trump'ın bu açıklamalarından birkaç saat önce, ABD ordusunun salı günü İran'ın bir ABD Donanması gemisine düzenlediği füze saldırısını gerekçe göstererek beş İran tankerini vurduğunu belirtti. Trump ardından ABD'nin daha fazla saldırı düzenleyeceği yönünde uyarıda bulunarak "Daha fazlasını göreceksiniz" dedi.\n\nAncak bu savaşı "acil" bir nükleer tehdide karşılık verme olarak paketleyen söylem, başından beri ABD istihbarat kuruluşlarının değerlendirmeleriyle örtüşmüyordu. El Cezire'nin ilgili raporlara atıfta bulunarak aktardığına göre, ABD istihbarat kuruluşları İran'ın nükleer silah geliştirip geliştirmediği konusunda sürekli şüphe belirtmiş olsa da uranyum zenginleştirme düzeyine ilişkin endişelerini sürdürmüştür. İran tarafı ise nükleer silah peşinde olmadığını uzun süredir reddederek zenginleştirme faaliyetlerinin yalnızca sivil elektrik üretimi için olduğunu belirtmiştir.\n\nEl Cezire, geriye dönük olarak bu savaşın 28 Şubat'ta patlak verdiğinde "İran nükleer programının" ABD ve İsrail'in askeri harekâta girişmesinin temel gerekçesi olduğunu hatırlattı. Ancak savaş başlamadan hemen önce ilgili nükleer müzakereler hâlâ devam ediyordu. Trump daha önce ABD'nin 2015'te imzalanan İran Nükleer Anlaşması'ndan (JCPOA) çekilmesini sağlamıştı; bu anlaşma İran'ın uranyum zenginleştirme ölçeği ve kapsamına sınırlamalar getiriyordu. Nükleer anlaşma müzakerelerinin yeniden başlatılıp başlatılmayacağı sorulduğunda Trump'ın yanıtı çelişkili oldu. "Yaptığım, bir nükleer anlaşmanın çok ötesinde. Nükleer meselesinden çok daha fazlası var" dedi bir yandan. Ancak müzakerelerin kendisine değinerek "Açıkçası bunu aramıyoruz" ifadesini kullandı ve "Başlangıçta bir anlaşma yapmak istiyordum. Bu noktaya kadar geldik. Şimdi geriye kalan toprakları çok az" dedi.\n\nEl Cezire ayrıca Trump yönetiminin Enerji Bakanı Chris Wright'ın geçen pazar günü ABC News programında ABD'nin muhtemelen hiçbir nükleer anlaşma yapmayacağına, bunun yerine saldırılarla İran'ın nükleer altyapısını zayıflatmaya devam edeceğine işaret ettiğini aktardı. Haziran 2025'te İran ile İsrail arasındaki 12 günlük savaş sırasında ABD üç İran nükleer tesisine nokta operasyonları düzenlemiş; Trump o dönemde bu saldırıların İran nükleer programını "tümüyle yok ettiğini" iddia etmişti.\n\nSavaşın küresel düzeydeki yansımaları enerji piyasalarında görülmeye başladı. El Cezire'nin haberine göre, ABD-İran çatışmasının tırmanmasının etkisiyle uluslararası petrol fiyatları 9 Eylül'de varil başına 100 doları aşarak küresel tüketici maliyetlerinin daha da artması tehdidini oluşturdu. ABD içinde ise kamuoyunun bu savaşa desteği düşmeye devam ediyor: Geçen ayki kamuoyu yoklamaları, Amerikalıların yalnızca yüzde 31'inin İran'a yönelik askeri harekâtı desteklediğini, bu oranın Mart'taki yüzde 37'den daha da gerilediğini gösterdi. Haberde, Trump yönetiminin ara seçimler öncesinde çatışmanın tonunu sürekli olarak düşürmeye çalıştığı, ancak artan petrol fiyatları ve savaşın uzamasının bu strateji karşısında giderek daha büyük bir engel oluşturduğu belirtildi.