Trump'un finansman kaynağı belirsiz 5.000 dolar vaadi: 1,3 trilyon dolarlık seçim çekinin meşruiyetine dair şüpheler

Trump, yakın zamanda çarpıcı bir seçim vaadinde bulundu: Cumhuriyetçiler Kasım ayındaki ara seçimleri kazanırsa, her ABD vatandaşına 5.000 dolar dağıtılacak.

BBC'ye göre, bu vaadın hayata geçirilmesi durumunda ABD hükümetinin yaklaşık 1,3 trilyon dolar harcama yapması bekleniyor. BBC ayrıca, Trump'ın kendisinin planın nasıl işleyeceğini ya da fonun nereden sağlanacağını açıklamadığını belirtti.

1,3 trilyon dolarlık bir kamu harcaması vaadini her bir seçmene yönelik nakit iadesine dönüştürmek, karar alıcıların oyları kısa vadeli ve görünür nakit kazançlarla takas etmeyi seçtiği anlamına geliyor. Bu hamle, ciddi herhangi bir mali fizibilite değerlendirmesini devre dışı bırakıyor: ne bir vergi artışı yolu, ne harcama kesintilerine dair bir düzenleme, ne de borç ya da para politikası boyutunda bir açıklama mevcut.

Demokrat taraf hızla bir yanıt verdi. BBC'ye göre, Demokrat taraf bu vaadi "boş bir vaat" olarak nitelendirdi. BBC ayrıca ilgili tarafların görüşlerine atıfta bulunarak, vaadin meşruiyetinin de sorgulandığını aktardı.

BBC Kuzey Amerika editörü Sarah Smith, haberinde Trump'ın bu vaadinin "ayakta kalıp kalamayacağını" inceledi. İşaret ettiği temel çelişki şu: yaklaşık 1,3 trilyon dolara mal olması beklenen bir harcama vaadi, ne bir finansman kaynağı açıklamasına ne de uygulanabilir bir hukuki çerçeveye dayanıyor.

Meşruiyete ilişkin şüpheler salt teknik bir ayrıntı değil. ABD seçim siyasetinde, başkanın vaatleri otomatik olarak mali fizibiliteye sahip olmuyor; fonların Kongre onayından geçmesi, dağıtım mekanizmasının yasal dayanağa kavuşması, yıllar arası harcamaların bütçe sürecine dahil edilmesi gerekiyor. Bir vaadin boyutu trilyon dolar mertebesine yaklaşırken yukarıdaki hiçbir unsura değinmemesi durumunda, niteliği siyasi bir sinyal olmaktan öteye geçemiyor ve hesap verebilir bir politika önerisi olmuyor.

Kamu maliyesi adı altında seçmenlere finansman kaynağı belirsiz nakit getirisi vaat etmek, özünde kamu maliyetinin yükünü sonraya bırakırken oy mobilizasyonunun etkisini öne çıkarmak anlamına geliyor. Nihayetinde borçlanma, vergi artışı ya da kamu hizmetlerinde kesinti yoluyla karşılansa da, bedeli seçim sonrası vatandaşlar ödeyecek — bu kişiler söz konusu vaadin müzakerelerine katılmadılar ve bedelin somut biçimi konusunda da bilgilendirilmediler.