Ukrayna insansız hava araçları Kuzey Kutbu'nda Rus gaz tesislerini vurdu; AB'nin "Rus enerjisinden vazgeçme" taahhüdü Sayıştay tarafından sorgulandı

Al Jazeera'nın haberine göre, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Çarşamba günü Fire Point şirketinin ürettiği FP-1 insansız hava araçlarını kullanarak Batı Sibirya'daki Yamalo-Nenets Özerk Bölgesi'nde bulunan iki doğalgaz işleme tesisine saldırı düzenledi. Bu, Ukrayna'nın Şubat 2022'deki tam kapsamlı savaşın başlamasından bu yana Rusya topraklarındaki en uzak askeri operasyonu oldu; Novy Urengoy ve Purovsky olarak adlandırılan iki hedef de Ukrayna sınırından 3.000 kilometreden fazla uzaklıkta.

Kremlin'in Ural temsilcisi Artem Joga, bunun Ukrayna'nın saldırı menzilini ilk kez Kuzey Kutbu'na uzattığını doğruladı. Yamalo-Nenets Özerk Bölgesi, Rusya'nın gaz üretiminin yaklaşık yüzde 80'ini ve 26,5 trilyon metreküpü bulan gaz rezervlerinin yaklaşık üçte ikisini barındırıyor; bu nedenle Novy Urengoy "Rus gazının başkenti" olarak anılıyor.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, FP-1 insansız hava aracının kanat açıklığının yaklaşık 6 metre, hızının saatte 140-180 kilometre, birim üretim maliyetinin ise 60.000 doların altında olduğunu açıkladı. Bu yılın temmuz ayında bir FP-1, sınırdan yaklaşık 2.500 kilometre uzaklıktaki Omsk'taki bir rafineriyi vurmuştu — Kuzey Kutbu operasyonu, Ukrayna'nın uzun menzil saldırı rekorunu bir kez daha kırdı. Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky, sosyal medyada saldırıyı "tamamen meşru" olarak nitelendirdi.

Bu uzun menzil operasyonu, ABD özel temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff'un son günlerde Moskova ve Kiev'i ziyaret etmelerinin ardından gerçekleşti. Al Jazeera'nın haberine göre, üç günlük ziyaret süresince tarafların birbirlerinin başkentlerine yönelik saldırıları geçici olarak durduruldu; ikili ayrıldıktan hemen sonra yeniden başladı ve yeni düzenlemenin detayları kamuoyuna açıklanmadı.

İHA'lar Kuzey Kutbu'na ulaşırken, AB'nin "Rus enerjisine bağımlılıktan kurtulma" siyasi açıklaması Sayıştay'dan sert bir eleştiri aldı. Avrupa Sayıştayı'nın Çarşamba günü yayımladığı rapor, AB üye ülkelerinin Rus doğalgazına alternatif bulma konusunda yetersiz yatırım yaptığını ve grubun "krizle mücadele hedeflerinin çoğu zaman teyit edilmesinin zor olduğunu" açıkça ortaya koydu. Bu değerlendirme, Brüksel'in 2022'den bu yana — Rusya-Ukrayna savaşı patlak verdikten sonra Rus petrol ve gazına yaptırımları başlattığı ve alternatif kaynaklar aramaya fon ayırdığı dönemden bu yana — yaptığı taahhütlere doğrudan meydan okuyor.

Avrupa doğalgaz toptan satış fiyatları buna piyasa yanıtı verdi. Al Jazeera'nın aktardığı Hollanda TTF verilerine göre, Avrupa doğalgaz toptan satış fiyatı bu hafta megavat saat başına 80 euroyu aşarak 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Avrupa Gaz Altyapısı kuruluşunun verilerine göre, Avrupa gaz rezervleri yaklaşık yüzde 65 düzeyinde bulunuyor ve bu oran, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 80'in belirgin şekilde altında. Kış yaklaşırken rezervlerdeki düşüş somut bir baskı haline geldi.

Arz tarafındaki bir diğer baskı Hürmüz Boğazı'ndan geldi. Al Jazeera'nın haberine göre, boğaz daha önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yaklaşık yüzde 20'sini karşılıyordu; ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının başlamasının ardından boğazdan geçişin engellenmesi, Avrupa'nın ithalat seçeneklerini daha da daralttı.

Saldırının fiili hasar boyutuna ilişkin olarak, sosyal medyada dolaşan duman sütunları görüntüleri henüz bağımsız olarak doğrulanmadı. Yamalo-Nenets Özerk Bölgesi Valisi Dmitry Artyukhov, Telegram üzerinden insansız hava araçlarının engellendiğini ve "enkazın çarpma sırasında yangına yol açtığını" belirtti. Al Jazeera'nın haberine göre, şu anda kamuya açık bilgiler arasında can kaybı ya da yaralanmaya ilişkin eksiksiz bir kayıt bulunmuyor.