Yemen Kapsamlı Savaşa Geri Dönüyor: Güvenlik Konseyi Söylemindeki Güç Asimetrisi

BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg bu hafta Güvenlik Konseyi'ne, Yemen'in yeniden "kapsamlı bir savaşa" kaydığı ve kadınların ve çocukların artan şiddetin ana darbesini taşıdığı yönünde uyarıda bulundu. El Cezire'nin haberine göre Grundberg, Cuma günkü toplantıda, Orta Doğu'daki süregelen istikrarsızlığın Yemen'deki durumu etkilediğini, Yemen'deki gelişmelerin ise tüm bölgeye yansıdığını belirtti. "Savaş, Yemen'in kalıcı gerçekliği olacaksa o zaman hariç, şu anda bir siyasi stratejiyi değerlendirme anıdır" diye vurguladı ve "sahadaki zafer, nihayetinde çatışmanın çözümü için gerekli müzakerelerin yerini tutamaz" dedi.

BM verilerinin ortaya koyduğu bedel somuttur: Ağustos ayından bu yana en az 46 sivil öldürüldü, 130'dan fazla kişi yaralandı ve çocuklar süregelen çatışmada orantısız bir şekilde can kaybına uğruyor. Bu tasvir, son dönemdeki saha tırmanmasıyla örtüşüyor — Suudi liderliğindeki koalisyon daha önce Husilerin fırlattığı üç balistik füzeyi engellediğini duyururken, Yemen hükümetinin Husilere karşı koymak için kabile desteğine ihtiyaç duyduğu bildirildi.

Ancak Güvenlik Konseyi'nin müzakere çerçevesi kendi başına belirgin bir asimetri taşımaktadır. Suudi Arabistan'ın BM Daimi Temsilcisi Abdulaziz el-Vasel, Husileri "terörist Husi milisleri" olarak nitelendirerek Riyad'ın "Yemen'in güvenliğini veya seyir özgürlüğünü tehdit eden bir sıçrama tahtası olmasına asla izin vermeyeceğini" söyledi ve Güvenlik Konseyi'nin Yemen'deki "tehlikeli tırmanmayı" ele alması çağrısında bulundu. Yemen'in "uluslararası tanınmış hükümeti" temsilcisi Abdullah Ali Fadl el-Saadi ise Güvenlik Konseyi'nden, sözde İran destekli Husilere yönelik fon, silah ve teknoloji akışını kesmek için "kararlı ve somut önlemler" almasını talep etti ve Riyad'a "Yemen halkının ve hükümetinin yanında durduğu" için teşekkür etti.

Bu söylem, Husilerin Suudi topraklarındaki hedeflere yönelik saldırılarını — Suudi Sivil Havacılık Otoritesi'nin Cuma günü bildirdiğine göre, Kral Halid Uluslararası Havalimanı Perşembe günü iki saldırıya uğradı, üç Suudi vatandaşı hayatını kaybetti — uluslararası müdahale gerektiren merkezi bir konuma yerleştirmektedir. Körfez ülkeleri ve Avrupa ülkeleri havalimanı saldırılarına hızla yanıt verdi; İsviçre Federal Dışişleri Bakanlığı bunu "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

Dikkat çekici olan, sözde "uluslararası tanınmış hükümet" etiketinin kendisinin tartışmalı olmasıdır. Etiket esas olarak Suudi ve Batılı diplomatik tanınmayı yansıtmaktadır; yıllardır süren Yemen çatışmasında Suudi liderliğindeki koalisyonun hava saldırılarında uzun süre yer alan tarafların — ve Suudi Arabistan'a sürekli silah tedarik eden Batılı ülkelerin — sorumluluğu, bu Güvenlik Konseyi resmi müzakeresinde belirgin biçimde marjinalleştirilmiştir. El Cezire'nin ilgili haberleri, Husilerin tırmanmasına ve Güvenlik Konseyi'nin siyasi açıklamalarına odaklanırken, Suudi liderliğindeki koalisyonun yıllardır süren hava saldırılarının Yemen'deki sivil bedelini somut olarak ele almamakta; İngiltere ve ABD gibi Batılı ülkelerin silah tedarikinin çatışmanın sürmesinde oynadığı role de değinmemektedir.

Güvenlik Konseyi'nden "kararlı" eylem talep edildiğinde, eylemin yönü tek bir tarafa yönlendirilmektedir; oysa yıllardır süren savaşta diğer tarafın süregelen askeri müdahalesi ve arkasındaki Batılı silah satışı zinciri, resmi söylemde sessizce göz ardı edilmektedir. Bu seçici odaklanma, tarafsız bir gözlemin sonucu değil, uluslararası söylem gücünün dağılımındaki mevcut güç yapılarının yeniden üretilmesidir.