Đại hội vận động của đảng Cộng hòa tại Dallas cố tình tránh né chủ đề chiến tranh Iran và thuế quan, tỷ lệ ủng hộ giảm xuống 33%

Dallas — Theo Al Jazeera đưa tin, đảng Cộng hòa Mỹ đã tổ chức vào ngày 9 và 10 tháng 9 tại Trung tâm Hàng không American Airlines ở thành phố Dallas, bang Texas một đại hội bầu cử giữa kỳ mà Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa (RNC) gọi là "sáng kiến đầu tiên trong lịch sử chính trị nước Mỹ". Cỗ máy vận động tranh cử vốn thường dành riêng cho chu kỳ bầu cử tổng thống đã được đưa vào đúng trước thềm bầu cử giữa kỳ. Đại hội chính trị kéo dài hai ngày với hơn một trăm chương trình nghị sự này, bề ngoài là nhằm vận động cho cuộc bỏ phiếu ngày 3 tháng 11, nhưng thực chất phơi bày tình cảnh khó xử của đảng Cộng hòa khi cố tránh né các chủ đề cốt lõi như chiến tranh và thuế quan giữa lúc cử tri ngày càng bất bình.

Theo Al Jazeera dẫn các cuộc thăm dò, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump tiếp tục trượt giảm, duy trì ở mức trung bình khoảng 38%. Cuộc thăm dò do Reuters hợp tác với Ipsos tiến hành, cùng cuộc thăm dò do Financial Times hợp tác với Focaldata thực hiện, đều cho thấy trong tháng 8, tỷ lệ ủng hộ ông Trump chỉ còn 33%. Con số này gần như giảm một nửa so với mức khoảng 52% khi ông nhậm chức vào tháng 1 năm 2025, phản ánh sự bất bình mạnh mẽ của cử tri đối với định hướng chính sách hiện tại.

Chiến tranh và thuế quan bị cố tình tránh né

Phân tích của Al Jazeera chỉ ra rằng một trong những yếu tố chính khiến cử tri bất bình là cuộc chiến tranh của Mỹ-Israel chống Iran cùng những tác động kinh tế dây chuyền đối với người tiêu dùng Mỹ. Tuy nhiên, chương trình nghị sự chính thức — đêm đầu tiên tập trung vào giảm thuế, gánh nặng y tế, nhập cư, chính sách biên giới, thương mại và sản xuất trong nước; đêm thứ hai tập trung vào gánh nặng gia đình, thuế tiền boa, tiền làm thêm và an sinh xã hội — lại hầu như không đề cập đến cuộc chiến này cũng như chính sách thuế quan hung hãn của ông Trump.

Sự tránh né có chủ đích này đặt ra câu hỏi: tại một đại hội chính trị lấy "phô trương thành tích của ông Trump" làm khẩu hiệu mà ngay cả những vấn đề cốt lõi của việc cầm quyền cũng bị gác sang một bên, rốt cuộc là không muốn đối mặt, hay không đủ sức biện hộ? Khi một đảng cầm quyền buộc phải im lặng về một cuộc chiến đang diễn ra và những hệ quả kinh tế của nó vào đúng thời khắc vận động quan trọng nhất, thì chính sự im lặng đã trở thành bản cáo trạng đối với thành tích cầm quyền.

Các ứng cử viên chủ chốt chọn giữ khoảng cách với tổng thống

Đáng chú ý hơn, nhiều ứng cử viên đảng Cộng hòa có tình hình bầu cử căng thẳng đã chọn không tham dự đại hội lần này vì lo ngại sự liên hệ với tổng thống sẽ huy động ngược chiều những người phản đối. Theo Al Jazeera dẫn tin từ Hãng tin Associated Press, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ tại các bang trọng yếu như Michigan, Wisconsin, Texas và Georgia trong năm nay đã tăng mạnh, trong khi tỷ lệ cử tri đảng Cộng hòa lại tỏ ra èo uột.

Thượng nghị sĩ bang Maine Susan Collins, được xem là ghế dễ bị lật đổ, đang phải đối mặt với đối thủ Dân chủ Troy Jackson, đã công khai tuyên bố sẽ không tham dự. Nữ dân biểu đảng Cộng hòa bang Iowa Mariannette Miller-Meeks trả lời phỏng vấn với tạp chí The Bulwark thẳng thắn: "Vì tôi có khu vực bầu cử riêng cần chăm lo, nên tôi sẽ ở lại khu vực của mình." Bà chỉ giành chiến thắng sát nút 0,1% trước đối thủ Dân chủ Christina Bohannan trong cuộc đua năm 2024, nên tình thế tái tranh cử vốn đã vô cùng nguy ngập.

Trong khi đó, một số ứng cử viên khác vẫn chọn tham dự, bao gồm cựu dân biểu liên bang bang Michigan Mike Rogers, thượng nghị sĩ liên bang bang Ohio Jon Husted và dân biểu liên bang bang Georgia Mike Collins. Nhưng phát biểu của ông Trump với phóng viên trước khi đại hội khai mạc đã phơi bày một tầng ý đồ khác của sự kiện này — nhằm tiếp sức cho Tổng Chưởng lý bang Texas Ken Paxton. Ông Paxton đang cạnh tranh ghế thượng nghị sĩ liên bang với ứng cử viên Dân chủ James Talarico; các thăm dò cho thấy ông Talarico đang dẫn trước, và nếu đảng Cộng hòa để mất ghế này, đó sẽ là chức vụ cấp bang đầu tiên mà đảng Dân chủ giành được tại Texas kể từ năm 1994. Ông Trump phát biểu: "Chúng tôi sẽ mời rất nhiều diễn giả, và điều chúng tôi thực sự muốn tập trung vào rõ ràng là Ken Paxton. Chúng ta phải giúp ông ấy thắng."

Khoảng cách nguồn lực giữa hai đảng chênh lệch lớn

Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries công bố rằng bốn dân biểu Dân chủ sẽ tới Dallas để tổ chức các hoạt động đối trọng. Tuy nhiên, theo Al Jazeera đưa tin, bản thân Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ (DNC) đã không đủ sức tổ chức đại hội bầu cử giữa kỳ của riêng mình. Sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, DNC lâm vào khó khăn tài chính, thậm chí phải cầm cố trụ sở ở Washington để vay 15 triệu USD.

Ngược lại, mặc dù Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa chưa công bố chi phí cuối cùng của đại hội lần này, nhưng theo Al Jazeera đưa tin, có quan chức đảng Cộng hòa chỉ trích rằng hoạt động do ông Trump vội vã công bố vào cuối tháng 6 này khó có thể đạt được hiệu quả tuyên truyền như kỳ vọng. Bài diễn văn bế mạc của ông Trump vào tối thứ Năm diễn ra đúng vào trận khai mạc mùa giải của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL), cộng thêm nhiều hoạt động tưởng niệm sự kiện "11 tháng 9" trong tuần, càng làm loãng sự chú ý dành cho đại hội.

Khi một đại hội chính trị tốn kém im lặng trước những vấn đề cốt lõi của việc cầm quyền, khi ngày càng nhiều ứng cử viên cùng đảng chọn giữ khoảng cách với tổng thống, khi quyền kiểm soát Hạ viện đã bị xem là "hy vọng lật ngược mong manh" — tín hiệu của một cuộc thanh toán chính trị đã trở nên rõ ràng.