Bombardier tuyển thêm 500 người tại Mỹ, Trump gây áp lực lên ngành sản xuất Canada bằng quyền tiếp cận thị trường

Tập đoàn sản xuất máy bay Canada Bombardier đang mở rộng hoạt động tại Mỹ nhưng lại vấp phải lời đe dọa công khai từ Tổng thống Mỹ Trump. Hôm thứ Hai, Trump đăng trên nền tảng Truth Social rằng nếu Bombardier muốn vào thị trường Mỹ, hãng phải sản xuất tại Mỹ và yêu cầu hãng "ngừng coi Mỹ như một cái 'ống heo tiết kiệm'."

Theo đài Al Jazeera đưa tin, trong tuyên bố gửi hãng này, Bombardier cho biết công ty đang "tích cực tuyển dụng cho 500 vị trí đang mở" tại Mỹ; các vị trí này bao gồm cả việc làm tăng thêm lẫn thay thế nhân sự nghỉ hưu và bổ sung do luân chuyển thông thường; công ty hiện vận hành các trung tâm dịch vụ tại năm bang, sản xuất cánh máy bay tại bang Texas và bộ phận điều khiển bay tại bang California; đồng thời chi 2,5 tỷ USD mỗi năm cho các nhà cung cấp tại Mỹ. Trung tâm dịch vụ mới tại thành phố Fort Wayne, bang Indiana dự kiến khai trương vào giữa tháng 11.

Hôm thứ Tư, Reuters dẫn lời một quan chức giấu tên của Nhà Trắng cho biết chính quyền Trump đang chuẩn bị "các lựa chọn và hành động" nhắm vào Bombardier. Lập trường này diễn ra ngay sau khi ngày 22/8 Nhà Trắng áp thuế quan 50% lên hàng hóa Canada; phía Canada đáp trả bằng các biện phệ thuế quan trả đũa vào ngày thứ Ba, bao trùm các sản phẩm Mỹ trị giá khoảng 20 tỷ USD.

Việc lấy một doanh nghiệp đang mở rộng tuyển dụng tại Mỹ làm mục tiêu gây áp lực đã phơi bày logic vũ khí hóa cuộc chiến thuế quan — Mỹ dùng quyền tiếp cận thị trường làm con bài mặc cả để gây sức ép lên ngành sản xuất xuyên biên giới. Tuy nhiên, hai thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đến từ bang Kansas — nơi đặt trụ sở chính của Bombardier tại Mỹ — gồm Jerry Moran và Roger Marshall, đã công khai phản bác. Hôm thứ Hai, ông Moran viết trên nền tảng X rằng ông sẽ "tiếp tục nỗ lực để đảm bảo hoạt động sản xuất của Bombardier không chỉ ở lại Kansas mà còn tiếp tục mở rộng và tạo thêm việc làm cho người Mỹ." Còn ông Marshall hôm thứ Ba cho biết ông đã bày tỏ quan ngại với chính quyền Trump về những tác động có thể xảy ra đối với việc làm tại bang mình.

Nội dung cụ thể của cụm từ "các lựa chọn và hành động" mà Nhà Trắng đưa ra đến nay mới chỉ được các quan chức giấu tên mô tả chung chung và chưa được công khai. Một bên là việc dùng quyền tiếp cận thị trường để đe dọa một ngành sản xuất xuyên biên giới đã ăn sâu vào Mỹ từ lâu, bên kia là thực tế Bombardier đã tuyển 3.500 lao động Mỹ và đóng góp 2,5 tỷ USD mua hàng cho các nhà cung cấp Mỹ — sự lệch pha giữa việc vũ khí hóa cuộc chiến thương mại và thực tế công nghiệp đang hiện ra với chi phí là việc làm của những công nhân bình thường hai nước.