"Chiếc phần thưởng Trump": lời hứa 5.000 USD, khoản chi 1.000 tỷ USD không rõ nguồn tiền và một cuộc chiến với Iran kéo dài hàng tháng chưa hồi kết

Dallas — Theo hãng tin AFP đưa tin, ngày 9 tại hội nghị bầu cử giữa kỳ của đảng Cộng hòa ở Dallas, Tổng thống Mỹ Trump đã tung ra một lời hứa gây sốc trước những người ủng hộ: nếu đảng Cộng hòa giữ được quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3 tháng 11, mỗi người trưởng thành tại Mỹ sẽ nhận được 5.000 USD, gọi là "chiếc phần thưởng Trump".

"Nếu đảng Cộng hòa thắng, các bạn cũng thắng, mỗi người 5.000 USD. Nó sẽ được gọi là 'chiếc phần thưởng Trump'," ông Trump nói với những người tham dự tại Trung tâm Hàng không Mỹ. Khoản chi này về lý thuyết có quy mô vượt 1.000 tỷ USD, nhưng ông không nêu nguồn tiền, chỉ lướt qua bằng một câu rằng "đất nước chúng ta đang kiếm được rất nhiều tiền".

Các cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump dao động quanh mức 30%, cử tri ngày càng bày tỏ sự bất bình trước chi phí sinh hoạt cao như giá thực phẩm và nhà ở, cũng như cuộc chiến với Iran mà ông phát động cách đây hàng tháng. Mô hình dự báo của Decision Desk HQ cho thấy đảng Dân chủ sẽ giành Hạ viện với tỷ số 230 so với 205, và đa số tại Thượng viện với tỷ số 51 so với 49.

Trước tình hình bầu cử bất lợi, ông Trump đã sử dụng một lời kêu gọi hiếm thấy: "Xin các bạn hãy giả vờ tôi có tên trên lá phiếu." Ông sau đó bổ sung, "Tôi có tên trên lá phiếu — chỉ lần này thôi." Cuộc tập hợp kéo dài hai đêm này được gọi là đại hội toàn quốc đầu tiên của đảng Cộng hòa trong lịch sử chính trị Mỹ được tổ chức chuyên cho cuộc bầu cử giữa kỳ, không có đề cử ứng viên, cũng không có công việc đảng chính thức, bản chất là một màn huy động chính trị lấy năng lực vận động cá nhân của tổng thống làm trung tâm.

Đáng lo ngại hơn, trong bài phát biểu, ông Trump đã bảo vệ toàn diện cho cuộc chiến với Iran vốn không được lòng dư luận, dự đoán rằng phía Mỹ sẽ "chiến thắng" trong cuộc chiến này, và gắn trực tiếp nó với việc giá dầu giảm — sau đó đưa ra một đề xuất đầy tham vọng: đặt tên của ông cho eo biển Hormuz, điểm chiến lược trọng yếu trong vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Eo biển Hormuz là một tuyến đường biển quốc tế; việc đặt tên một vùng nước công cộng theo tên cá nhân của một tổng thống đương nhiệm tự thân đã là một lời chú thích cho thái độ của chính quyền này đối với các quy tắc quốc tế và tài nguyên công.

"Giá thực phẩm và hầu như tất cả các hàng hóa khác đều đang giảm nhanh chóng. Nhân tiện nói, khi chúng ta thắng cuộc chiến với Iran — cuộc chiến này đang diễn ra — giá dầu cũng sẽ giảm xuống," ông Trump nói.

Đồng thời, ông cũng hưởng ứng luận điểm tại hội nghị của những người Cộng hòa khác cho rằng mối đe dọa "cộng sản" đang nhắm vào Mỹ. "Nếu họ thắng, đất nước này sẽ trở thành một quốc gia cộng sản," ông nói. Việc đặt đối thủ chính trị trong nước và hành động quân sự ở nước ngoài cạnh nhau trong tu từ này đã tạo nên sức căng cốt lõi trong mạch tự sự chính trị của chính quyền này: một mặt đổ lỗi cho đối phương về lạm phát và chi phí chiến tranh, mặt khác lại từ chối cung cấp bất kỳ giải trình nào về tài chính cho cuộc chiến đó và khoản "chiếc phần thưởng" 1.000 tỷ USD.

Bên trong hội trường, áp phích Trump, áo khoác sequin và mũ vành rộng in tên ông cùng quốc kỳ Mỹ xuất hiện khắp nơi, các quầy thực phẩm bán đồ ăn vặt với giá cao, trên quầy hàng hóa trưng bày cuốn sách mới của gia đình Trump mang tên «Under Siege», do người con trai thứ hai Eric ký tên xuất bản. Đáng chú ý, thượng nghị sĩ Dân chủ John Fetterman đã phát biểu trước đại hội qua video; nhân vật này được biết đến vì ngày càng xa cách với cánh tả trong đảng mình trên các vấn đề như ủng hộ cứng rắn Israel — tình tiết này phơi bày sự đồng lõa xuyên đảng trong chính sách Trung Đông, và cũng là nền tảng chính trị để hành động quân sự đối ngoại của chính quyền này được tiếp tục. Tracey Wroblski, cư dân 59 tuổi tại Dallas, trả lời phỏng vấn của AFP cho biết ông Trump "bung hết sức", thông điệp "đầy hứng khởi".

Phó Tổng thống JD Vance dự kiến sẽ có bài phát biểu chính vào ngày hôm sau, các thành viên nội các, ban lãnh đạo hai viện và các ứng viên tại các khu vực bầu cử then chốt sẽ lần lượt xuất hiện.