Dịch sởi tại Bangladesh khiến hơn 1.000 trẻ em tử vong - Hệ thống miễn dịch sụp đổ sau bất ổn chính trị, đối tượng dễ tổn thương nhất gánh chịu hậu quả

Bangladesh đang trải qua đợt dịch sởi nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này. Theo đài Al Jazeera đưa tin, dữ liệu do Tổng cục Dịch vụ Y tế nước này công bố hôm thứ Tư cho thấy, kể từ khi dịch bùng phát vào tháng 3 năm nay, đã có ít nhất 1.002 trẻ em tử vong, với tổng số 187.484 ca nhiễm sởi được báo cáo.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) xác nhận rằng đợt bùng phát hiện nay tại quốc gia Nam Á với 178 triệu dân này là đợt dịch sởi có quy mô lớn nhất thế giới. Trẻ em dưới 5 tuổi chiếm hơn 80% tổng số ca trong giai đoạn đầu của dịch - nhóm đối tượng này chính là những trẻ nhỏ chưa đủ điều kiện tiêm chủng hoặc bị gián đoạn lịch tiêm chủng.

"Theo những gì tôi biết, Bangladesh chưa từng chứng kiến nhiều trẻ em tử vong vì sởi đến vậy, và cũng chưa từng có một nhóm bệnh nhân đông đảo như vậy trong một năm," Giáo sư Mahmud Rahman, nguyên Giám đốc Viện Nghiên cứu Dịch tễ học và Kiểm soát Dịch bệnh Dhaka, phát biểu với hãng tin Reuters, "Đây thực sự là một tình cảnh khủng khiếp, và điều đau lòng nhất là các nạn nhân đều là trẻ em."

Các tổ chức quốc tế truy nguyên cuộc khủng hoảng này trực tiếp đến một vết thương chính trị cụ thể. WHO và UNICEF chỉ ra rằng dịch bệnh bắt nguồn từ những lỗ hổng trong chương trình tiêm chủng của nước này trong giai đoạn 2024-2025 - thời điểm Thủ tướng đương nhiệm Sheikh Hasina bị lật đổ và bất ổn chính trị càn quét toàn quốc. Hôm thứ Hai, Bộ trưởng Y tế Bangladesh Sardar Hussain thừa nhận tại Quốc hội rằng việc điều chỉnh chính sách mua sắm trong giai đoạn 2024-2025 đã gây ra tình trạng thiếu vaccine.

Sự đứt gãy trong chuỗi quản trị đã mang lại những hậu quả có thể lượng hóa được. Chiến dịch tiêm chủng khẩn cấp toàn quốc được khởi động vào tháng 4 năm nay đã bao phủ 18 triệu trẻ em, nhưng dữ liệu chính thức cho thấy khoảng 4 triệu trẻ em chưa bao giờ được tiếp cận. Người phát ngôn của Tổng cục Dịch vụ Y tế Zahid Rayhan thừa nhận với hãng tin AFP: "Chúng tôi đã không thể đạt được miễn dịch cộng đồng." Ông cho biết công tác tìm kiếm những trẻ em chưa được tiêm chủng vẫn đang tiếp tục, và nhấn mạnh "sởi không thể bị xóa sổ, mục tiêu của chúng tôi là giảm thiểu thương vong, chúng tôi sẽ tiếp tục tiêm vaccine cho trẻ em".

Các bệnh viện đang phải chịu sức ép kép. Al Jazeera đưa tin rằng số ca sốt xuất huyết tăng vọt trong cùng thời điểm, đã có hơn 45.000 người nhập viện vì sốt xuất huyết, chỉ riêng ngày thứ Ba đã lập kỷ lục kép về cả số ca nhập viện và số ca tử vong. Số giường bệnh hạn chế đang bị xé ra giữa hai dịch bệnh.

CDC Hoa Kỳ đã xác định đây là đợt dịch sởi lớn nhất thế giới, WHO và UNICEF cũng đã xác nhận mối quan hệ nhân quả giữa dịch bệnh và sự sụp đổ của chương trình tiêm chủng, nhưng quy mô cụ thể của viện trợ quốc tế, nguồn kinh phí và khung thời gian phản ứng vẫn chưa được tiết lộ rõ ràng trong các báo cáo công khai. Chi phí của bất ổn chính trị đã được nhóm trẻ em dễ tổn thương nhất gánh chịu, và thông tin công khai vẫn còn hạn chế về việc hệ thống y tế công cộng bên ngoài sẽ phản ứng như thế nào và với mức độ nào đối với cuộc khủng hoảng xảy ra tại quốc gia 178 triệu dân này.