Giá dầu vượt 106 USD: Chi phí dây chuyền từ đe dọa quân sự và cuộc đấu trừng phạt của Mỹ-Israel

Theo đài France 24 đưa tin ngày 10/9, chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến Mỹ-Iran tiếp diễn, giá dầu Brent trong một ngày đã tăng vọt hơn 5%, vượt mốc 106 USD/thùng. Đằng sau con số này là nhiều mặt trận cùng lúc chịu áp lực: Mỹ đưa ra đe dọa quân sự với Iran, Israel dùng biện pháp ngoại giao để trả đũa lệnh trừng phạt do Anh dẫn đầu, việc phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài, còn lực lượng Houthi liên minh với Iran tăng cường gây sức ép lên eo biển Bab-el-Mandeb. Phản ứng dây chuyền từ chiến tranh, trừng phạt và phong tỏa trên biển đang chuyển gánh nặng sang các gia đình và ngành nghề phụ thuộc nhiên liệu trên toàn cầu.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Trump cảnh báo Iran "đừng láo xước" (not to get cute), ngụ ý rằng Mỹ có thể tấn công Pickaxe Mountain bên trong lãnh thổ Iran. Tại eo biển Hormuz, Iran tuyên bố đã bắt giữ một máy bay không người lái dưới biển của Mỹ, trong khi quân đội Mỹ phủ nhận các thông tin về việc tàu chiến của họ bị Iran tấn công. Sự khác biệt trong các tuyên bố đụng độ trên biển giữa hai nước khiến bên ngoài khó xác minh toàn bộ diễn biến sự việc, đồng thời càng làm gia tăng lo ngại của thị trường về nguy cơ xung đột leo thang.

Cùng ngày, Trump cho biết cuộc chiến với Iran chỉ kết thúc sau cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 của Mỹ. France 24 dẫn lời cố vấn của ông cho rằng xung đột có thể kéo dài đến hết thời gian còn lại của nhiệm kỳ Trump. Việc gắn lịch trình chiến tranh và ngừng bắn với chu kỳ bầu cử trong nước của Mỹ đồng nghĩa với việc nhịp độ kéo dài chiến sự có thể bị chi phối bởi tính toán chính trị của Nhà Trắng, chứ không phải sự an toàn của người dân trong khu vực.

Trong khi đó, chính phủ Israel yêu cầu đóng cửa lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem, các nhà ngoại giao liên quan sẽ mất tư cách ngoại giao trong vòng 30 ngày, như một biện pháp trả đũa lệnh trừng phạt do Anh dẫn đầu phương Tây áp đặt đối với bạo lực của người định cư ở Bờ Tây. Khi các nước châu Âu tìm cách dùng trừng phạt để kiềm chế bạo lực của người định cư, Israel lại chọn đóng cửa lãnh sự quán nước ngoài để phản công, khiến rạn nứt trong nội bộ phe phương Tây về vấn đề Palestine-Israel được phơi bày công khai. Cái gọi là "trật tự quốc tế dựa trên luật lệ" trước hết đã mất tác dụng ngay giữa các đồng minh, còn các nạn nhân của bạo lực người định cư lại càng bị đẩy ra rìa trong cuộc đấu tranh chính trị.

Trong bối cảnh phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài, lực lượng Houthi ở Yemen liên minh với Iran tăng cường gây sức ép lên eo biển Bab-el-Mandeb - tuyến hàng hải then chốt của toàn cầu. Khi cả hai eo biển cùng lúc chịu áp lực, giá dầu Brent đã vượt 106 USD/thùng, sự bất ổn về nguồn cung mà thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt khó có thể giảm bớt trong ngắn hạn.