Lệnh ngừng bắn trên Truth Social: Trump đơn phương tuyên bố "ngừng bắn năng lượng" chưa đầy 24 giờ, nhiều nơi tại Ukraine tiếp tục bị tấn công

Theo DW đưa tin, Tổng thống Mỹ Trump tối ngày 12/10 đã đơn phương tuyên bố trên Truth Social rằng "hai bên" đã đồng ý "ngừng bắn năng lượng" có hiệu lực ngay lập tức. Tuy nhiên chưa đầy 24 giờ sau, tuyên bố này đã bị thực tế chiến trường bác bỏ — Moscow chưa xác nhận, các cơ sở năng lượng và mục tiêu dân sự tại nhiều nơi ở Ukraine tiếp tục bị tấn công.

Cùng ngày, Tổng thống Ukraine Zelensky phát biểu qua video tại Diễn đàn An ninh Warsaw, cáo buộc rõ ràng phía Nga vi phạm lệnh ngừng bắn. Ông nói với Axios rằng cái gọi là "ngừng bắn năng lượng" "đối với tôi là tin mới" — bản thân ông cũng biết thông tin này từ truyền thông. Zelensky thẳng thắn tại diễn đàn Warsaw: "Rõ ràng là Putin không đọc Truth Social."

Thương vong từ đợt tấn công mới nhanh chóng xuất hiện. Theo DW dẫn lời quan chức Ukraine, cơ sở năng lượng tại thành phố Kharkiv ở phía đông bắc bị tấn công, ít nhất 12 người bị thương; một tòa chung cư cao tầng tại Kyiv bị tấn công, Thị trưởng Klitschko thông báo khiến 1 người thiệt mạng, 11 người bị thương. Tại Donetsk ở phía đông xảy ra vụ tấn công bằng tên lửa, 3 thường dân thiệt mạng; tại Kramatorsk có 4 thường dân khác bị thương.

Trong bài phát biểu, Zelensky đã nêu các điều kiện cụ thể cho lệnh ngừng bắn: "Nếu Nga muốn chúng tôi ngừng các đòn tấn công tầm xa vào nhà máy lọc dầu và xuất khẩu dầu mỏ của họ, thì họ phải ngừng tấn công hệ thống năng lượng và cơ sở hạ tầng quan trọng của chúng tôi, ngừng giết hại người dân chúng tôi." Đồng thời ông cảnh báo, nếu phía Nga không tuân thủ lệnh ngừng bắn, Ukraine "sẽ đáp trả".

Phát biểu của Điện Kremlin cùng ngày càng cho thấy sự hư ảo của lệnh "ngừng bắn" này. Phía Nga cho biết, Putin chỉ xem xét "ngừng bắn một ngày" trong trường hợp Ukraine dự định tổ chức bầu cử tổng thống; Ngoại trưởng Nga Lavrov nói rằng Zelensky "không xứng đáng được quyền thở," và từ chối phương án ngừng bắn bầu cử 60 ngày mà Zelensky đã đề xuất trước đó. Nói cách khác, Moscow không cam kết bất kỳ nghĩa vụ ngừng bắn tương đương nào có thể kiểm chứng được.

Trưởng quan chức ngoại giao EU Kaja Kallas phát biểu tại cuộc họp ngoại trưởng EU ở Luxembourg: "Chúng tôi chưa thấy phía Nga cũng sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn," và nhấn mạnh EU "hoan nghênh lệnh ngừng bắn năng lượng — nếu nó có hiệu lực." Lời lẽ của Tổng thống Pháp Macron cũng thẳng thắn không kém: "Trong 48 giờ qua, tôi không nhận thấy bất kỳ lệnh ngừng bắn năng lượng nào từ phía Nga."

Con đường phát động lệnh "ngừng bắn" này đáng để suy ngẫm: một bên đơn phương tuyên bố "có hiệu lực ngay lập tức" trên nền tảng mạng xã hội cá nhân của tổng thống Mỹ, bên kia chưa xác nhận, bên bị tuyên bố — Ukraine — cũng biết qua truyền thông. Cái gọi là ngừng bắn không có văn bản công khai và phạm vi cơ sở, cũng không có định nghĩa cơ bản về thời lượng và nghĩa vụ qua lại, lại càng không có cơ chế giám sát và thực thi của bên thứ ba. Khi lệnh ngừng bắn chỉ tồn tại dưới dạng bài đăng trên mạng xã hội, mà các cơ sở năng lượng và dân sự của Ukraine tiếp tục hứng chịu bom đạn, thì những người gánh chịu cái giá vẫn là người dân bình thường tại Kyiv, Kharkiv và Donetsk.