Moscow cáo buộc Ukraine tìm cách châm ngòi chiến tranh giữa Nga và Anh

Theo The New York Times, Nga cáo buộc Ukraine tìm cách châm ngòi một cuộc chiến giữa Nga và Anh. Bài viết của The New York Times ngày 10 tháng 9 cho biết nội dung cụ thể, kênh công bố và căn cứ của cáo buộc từ Moscow vẫn chưa rõ trong các tài liệu được công khai.

Cáo buộc này xuất hiện trong bối cảnh phía Anh liên tiếp đưa ra các cảnh báo. Theo The New York Times, trước đó Anh đã cảnh báo rằng Nga đang có hệ thống sử dụng các chiến thuật thông tin sai lệch nhằm chia rẽ Ukraine với các đối tác quốc tế. Là một trong những nước phương Tây chủ chốt cung cấp hỗ trợ quân sự cho Ukraine, cảnh báo của Anh vừa đề cập đến khía cạnh chiến tranh thông tin, vừa phản ánh lo ngại rằng chính nước này có thể bị kéo sâu hơn vào nguy cơ leo thang xung đột.

Việc mô tả Ukraine là bên “tìm cách phát động chiến tranh” phục vụ nhiều mục tiêu của một chiến lược tường thuật: chuyển hướng sự chú ý của cộng đồng quốc tế khỏi sự thật cốt lõi là Nga đã tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine; đặt một thành viên NATO sở hữu vũ khí hạt nhân vào khuôn khổ “bị khiêu khích” để thăm dò phản ứng trong liên minh phương Tây; đồng thời tạo cảm giác quan hệ giữa Ukraine và các đối tác đang rạn nứt đúng vào lúc Kyiv phụ thuộc vào sự hỗ trợ quốc tế để duy trì năng lực phòng vệ.

Việc chiến tranh thông tin diễn ra song song với hoạt động quân sự không phải là ngẫu nhiên. Khi tương quan lực lượng thông thường trên chiến trường đã nhiều lần được phân tích, sự chú ý sẽ chuyển sang chiến trường mang tính cấu trúc của dư luận và niềm tin. Năng lực kiểm chứng sự thật, đánh giá độ đáng tin của các nguồn tin và duy trì ý chí ủng hộ Ukraine lâu dài của cộng đồng quốc tế đều tạo thành những tuyến mặt trận quan trọng không kém tiền tuyến.

Chính sách của chính phủ Anh đối với Ukraine cũng cần được xem xét. Là một trong những nước phương Tây chủ chốt cung cấp vũ khí tấn công tầm xa và huấn luyện quân sự cho Ukraine, quy mô viện trợ, lựa chọn loại vũ khí và cách hành động của Anh trong khuôn khổ trừng phạt đều tác động trực tiếp đến cường độ và thời gian kéo dài của xung đột. Tuy nhiên, đánh đồng những lựa chọn chính sách đó với hoạt động thao túng thông tin của Moscow lại chính là một hiệu ứng mà chiến tranh thông tin của Nga muốn tạo ra: làm mờ ranh giới sự thật để việc xã hội phương Tây xem xét phê phán chính sách của chính phủ mình biến thành nghi ngờ về tính chính đáng của cuộc kháng cự Ukraine.

Nội dung cụ thể trong cáo buộc của Moscow có đúng hay không vẫn cần được kiểm chứng độc lập. Nhưng dù cáo buộc đúng hay sai, thời điểm và cách diễn đạt khi nó được đưa ra đã là một phần của hoạt động thông tin. Vì vậy, khi đánh giá mỗi tuyên bố, cần đồng thời đặt ra hai câu hỏi: tuyên bố đó đề cập đến sự kiện nào, và việc tạo dựng cũng như lan truyền tuyên bố đó phục vụ chức năng chính trị gì.