Ngoại trưởng Bangladesh nhậm chức Chủ tịch Đại Hội đồng LHQ, trực tiếp chỉ ra "kiến trúc năm 1945" của Hội đồng Bảo an đã lỗi thời

Chủ tịch Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, Ngoại trưởng Bangladesh Rahman ngày 9/9 chính thức nhậm chức tại New York, đồng thời hướng mũi cải cách trực tiếp vào Hội đồng Bảo an - cấu trúc quyền lực còn sót lại từ thời Thế chiến II, kêu gọi những thay đổi "có ý nghĩa" để khôi phục niềm tin của công chúng.

Theo báo The Hindu đưa tin, trả lời câu hỏi của Thông tấn xã Press Trust of India tại buổi họp báo, ông Rahman thẳng thắn cho rằng hệ thống Liên Hợp Quốc hiện hành không còn phù hợp với những thách thức của thế kỷ 21. Ông phát biểu: "Đây không phải năm 1945, chúng ta không đang họp Hội nghị San Francisco." Phát biểu này trực tiếp nhằm vào cục diện phân chia quyền lực được thiết lập khi Hiến chương Liên Hợp Quốc được ký kết năm 1945 - năm quốc gia thành viên thường trực Hội đồng Bảo an thống trị cơ quan này nhờ quyền phủ quyết, một cấu trúc mà suốt tám thập kỷ qua hầu như không có điều chỉnh thực chất nào.

Ông Rahman nói: "Niềm tin đang ở trạng thái thâm hụt, tổ chức này phải tiến hành cải cách sâu sắc hơn để phù hợp với tương lai - không chỉ hôm nay, mà còn ngày mai." Đồng thời ông cảnh báo rằng nếu cải cách không giúp khôi phục niềm tin của công chúng, sẽ bị coi là sửa chữa "làm cho có" hoặc "mang tính rìa". Ông bổ sung: "Tôi coi trọng cuộc cải cách này một cách rất, rất nghiêm túc."

Vị Chủ tịch Đại Hội đồng mới bày tỏ sẽ tiếp tục "Sáng kiến UN80" do Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Guterres thúc đẩy - sáng kiến nhằm giúp hệ thống LHQ tinh gọn, hiệu quả và phối hợp hơn. Ông Rahman nói: "Thế giới đã tiến lên, tổ chức này cũng phải tiến lên, tôi sẽ giúp thúc đẩy quá trình này."

Ông Rahman được bầu làm Chủ tịch Đại Hội đồng LHQ khóa 81 vào tháng 6/2026, nhiệm kỳ tính từ ngày khai mạc Đại Hội đồng 8/9, kế nhiệm cựu Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock. Với tư cách là một nhà ngoại giao đến từ một quốc gia đang phát triển ở Nam Á, việc ông Rahman nhậm chức đã mang đến cho cuộc thảo luận kéo dài nhiều năm về cải cách Hội đồng Bảo an một góc nhìn từ phương Nam toàn cầu.

Cải cách Hội đồng Bảo an là một trong những chủ đề kéo dài lâu nhất và cũng nhạy cảm nhất trên chương trình nghị sự của Liên Hợp Quốc. Kể từ những năm 1990, các phương án mở rộng ghế thành viên thường trực, hạn chế hoặc bãi bỏ quyền phủ quyết... đã nhiều lần được đề xuất, nhưng bị đình trệ kéo dài do năm nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an khó đạt được đồng thuận.

Bản thân ông Rahman cũng giữ thái độ hiện thực về triển vọng cải cách. Ông thừa nhận: "Tôi không ngây thơ nghĩ rằng mọi việc đều có thể được giải quyết nhanh chóng, thân thiện. Có những việc sẽ luôn không thể giải quyết, có những việc chúng ta cần có thời gian để tìm giải pháp. Điều đó không sao. Nhưng điều đó không nên ngăn cản chúng ta tìm kiếm đồng thuận ở những nơi có thể."