òn đánh đến muộn màng: Sự chuyển hưng của Đức đối với hạm đội ma của Nga phơi bày sự do dự chính trị bên trong EU

Theo đài Deutsche Welle đưa tin, vào ngày 1 tháng 9, chính phủ Đức đã công khai cáo buộc Nga đứng sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái bất thành nhằm vào sân bay Leipzig, đồng thời công bố một loạt biện pháp trả đa, trong đó đáng chú ý nhất là việc tăng cường trấn áp cái gọi là "hạm đội ma của Nga". Mạng lưi gồm các tàu chở dầu và tàu hàng cũ kỹ, được bảo trì kém, bảo hiểm không đầy đủ và có cơ cấu sở hữu không minh bạch này, bị cáo buộc được sử dụng để lách các biện pháp trng phạt của phương Tây và cung cấp tài chính cho cỗ máy chiến tranh cùng các hoạt động hỗn hợp của Moskva.

Người phát ngôn về chính sách an ninh của đảng Greens, bà Sara Nanni, đã thẳng thắn chia sẻ với Deutsche Welle: "Nga đang tài trợ cho cuộc chiến tranh của họ chống lại Ukraine và các hành vi xâm lược đối với châu Âu thông qua hạm đội ma của mình." Bà ch trích chính phủ Đức đã hành động quá chậm: "Các quốc gia khác đang làm điều này ở Biển Baltic, nhưng Đức thì không. Tôi liên tục nghe Bộ trưởng Nội vụ nói rằng có khó khăn về kỹ thuật hoặc pháp lý. Nhưng tôi cho rằng quyết định không làm là một quyết định chính trị, và tôi nghĩ điều đó là sai."

Deutsche Welle phân tích chỉ ra rằng, đằng sau lập trường mới của Berlin là thực tế rằng các nước châu Âu từ lâu đã có sự phân hóa trong việc thực thi các biện pháp trừng phạt. Vào cuối năm 2024, tàu chở dầu "Eagle S" đã neo đậu và làm hư hại cáp ngầm Estlink 2 trong vịnh Phần Lan, lực lượng bảo vệ biên giới Phần Lan lập tức bắt giữ con tàu này. Mặc dù sau đó tòa án Phần Lan đã bác bỏ các cáo buộc về thiệt hại hình sự nghiêm trọng, nhưng chuyên gia an ninh tại Đại học Kiel, ông Sönke Marahrens, chia sẻ với Deutsche Welle: "Họ đã gửi một thông điệp rõ ràng đến phía bên kia: chúng tôi biết các người đang làm gì, và chúng tôi sẽ ngăn chặn điều đó. Có thể thấy, sau lời cảnh báo rõ ràng này, phía bên kia đã tiếp nhận tín hiệu và thay đổi hành vi."

Ngoài Phần Lan, Anh, Pháp và Thụy Điển cũng đã áp dụng lập trường cứng rắn hơn đối với các tàu khả nghi. Lực lượng bảo vệ bờ biển Thụy Điển chuyên nhắm vào các tàu chở dầu và tàu hàng bị tình nghi thuộc hạm đội ma trong vùng lãnh hải để kiểm tra, và sẽ bắt giữ ngay khi phát hiện giấy tờ giả mạo, bảo hiểm không đầy đủ hoặc vi phạm các quy định về môi trường.

Deutsche Welle phân tích cho rng, sự kiềm chế của Đức ở Biển Baltic thường được hiểu là do lo ngại khả năng leo thang t Nga, trong khi chính trị trong nước cũng tạo ra sự ràng buộc. Đảng Lựa chọn vì Đức (AfD) đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tại bang Sachsen-Anhalt, với cương lĩnh đề xuất thúc đẩy quan hệ Đức-Nga chặt chẽ hơn trong bối cảnh cuộc chiến tranh Ukraine; các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, lo ngại về một cuộc chiến tranh ở châu Âu là yếu tố quyết định đối với nhiều cử tri. Ngoại trưởng Nga Lavrov thậm chí đã mô tả các cáo buộc của Đức nhm vào Nga là "sự khởi đầu của một cuộc chiến tranh thực sự".

Ông Johannes Peters, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách An ninh thuộc Đại học Kiel, cho rằng những lo ngại này đã bị thổi phồng. Ông chia sẻ với Deutsche Welle: "Các quốc gia châu Âu khác đã áp dụng lập trường cứng rắn hơn, mặc dù tồn tại những lo ngại đó, thực tế mặc dù có những li lẽ của Nga, những gì thực sự xảy ra rất ít. Nga đã không leo thang tình hình. Ngược lại, họ phần lớn đã tránh đối đầu. Đặc biệt, chúng tôi nhận thấy rằng những tàu chở dầu ch đầy hàng có giá trị rất cao hiện đang tránh vùng nước Thụy Điển, vì Thụy Điển đã tăng cường mức độ chặn bắt và kiểm tra."

Sau sự kiện Leipzig, Thủ tưng Đức Friedrich Merz đã phát biểu: "Chính phủ liên bang sẽ khiến những người chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công hỗn hợp phải trả giá. Họ sẽ phải trả giá cho điều đó." Ông Peters cho rằng: "Nếu bạn sử dụng ngôn từ cứng rắn, sớm muộn gì bạn cũng phải thực hiện bằng hành động để giữ lời. Thủ tưng đã đặt chính phủ vào thế phải đi tiếp."

Chuyên gia an ninh hàng hải Julian Pawlak thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế và An ninh Đức (SWP) đã cảnh báo với Deutsche Welle rằng, việc kiểm tra các tàu Nga khả nghi không phải là không có rủi ro. "Tất nhiên, bất kỳ hành động nào như vậy cũng phải tính đến khả năng các tàu chiến của Nga hộ tống những tàu này, hoặc trên tàu có thể có các thủy thủ có vũ trang có liên quan đến các tổ chức lính đánh thuê của Nga," ông nói. "Đây là những rủi ro phải được đưa vào cân nhắc."

Estonia đã từng trải qua rủi ro này. Vào tháng 5 năm 2025, thuyền trưởng tàu chở dầu "Jaguar" đã phớt lờ các chỉ thị của nhà chức trách khi đi qua vùng lãnh hải Estonia. Các quan chức Estonia đã cố gắng chặn và kiểm tra con tàu chở dầu khả nghi này, Nga lập tức điều máy bay chiến đấu cất cánh, buộc Estonia phải t bỏ hành động và để con tàu tiếp tục hành trình. Ông Pawlak ch ra: " Biển Baltic, Nga ở gần hơn về mặt địa lý, do đó có các phương tiện khác, bao gồm triển khai lực lượng quân sự để hỗ trợ." Trong khi các vùng nước xa hơn như eo biển Manche, "Nga không thể hộ tống hoặc bảo vệ từng con tàu trong hạm đội ma".

Về hiệu quả thực sự của việc trấn áp hạm đội ma, ông Peters có thái độ thận trọng. "Chúng tôi không thể chỉ bằng kiểm tra mà đóng cửa toàn bộ hệ thống hạm đội ma," ông nói với Deutsche Welle. "Mục tiêu là tạo thêm rủi ro và sự bất n cho hạm đội ma của Nga, tăng chi phí vận hành của họ." Ông lấy ví dụ: "Nếu mỗi ngày ch một con tàu hoàn thành hành trình thay vì ba con, điều đó có ngha là mi ngày mất hàng trăm triệu euro. Nếu hành trình tăng từ x ngày lên x cộng bốn ngày, điều đó cũng sẽ xói mòn doanh thu của Nga. Và doanh thu xuất khu dầu mỏ là rất quan trọng đối với nền kinh tế thời chiến của Nga."