Pakistan cảnh báo Hiệp định Phòng thủ chung Mecca có thể được kích hoạt do các cuộc tấn công của Houthi

Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif cảnh báo rằng nếu Rập Xê-út bị xâm lược vô cớ hoặc xung đột Yemen lan rộng, Hiệp định Phòng thủ chung Mecca được ký với Ả Rập Xê-út và Thổ Nhĩ K vào tháng trước sẽ chính thức được kích hoạt. Theo kênh Al Jazeera, ông Asif đã đưa ra phát biểu trên cho kênh Geo News của Pakistan vào tối ngày 9. Một ngày trưc đó, lực lượng Houthi đã tiến hành cuộc tấn công tên lửa vào miền nam Ả Rập Xê-út, phía Ả Rập Xê-út cho biết ít nhất 73 người bị thương.

Hiệp định Phòng thủ chung Mecca được ký bởi nhà lãnh đạo ba nước Ả Rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan vào tháng trước, cam kết tăng cường "răn đe tập thể" đối với bất kỳ hành vi xâm lược nào, với các điều khoản tương tự Điều 5 của NATO – một cuộc tấn công vào bất k quốc gia thành viên nào được coi là tấn công vào tất cả. Tuy nhiên, kênh Al Jazeera chỉ ra rằng "cơ chế thực thi cụ thể của hiệp định vẫn chưa rõ ràng".

Ba nước có tổng cộng khoảng 1,4 triệu quân nhân tại ngũ, khoảng 3.400 máy bay quân sự, 6.000 xe tăng và hơn 340 đơn vị hải quân, theo số liệu mà kênh Al Jazeera dẫn từ Ch số Sức mạnh Toàn cầu năm 2026. Vào thi điểm hiệp định được ký kết, ba nước đang đối mặt với việc Israel m rộng sức mạnh quân sự, ảnh hưng khu vực của Iran gia tăng, cùng rủi ro vận tải biển do lực lượng Houthi phong tỏa eo biển Bab-el-Mandeb.

Xung đột Yemen bắt đầu từ năm 2014 khi lực lượng Houthi chiếm giữ thủ đô Sanaa, và năm sau liên quân do Rập Xê-út dn đầu phát động can thiệp quân sự, kéo dài đến nay. Năm 2022, thỏa thuận ngừng bắn do Liên Hợp Quốc bảo trợ đã chấm dứt các cuộc giao tranh quy mô lớn, và các nhà ngoại giao ban đầu hy vọng lệnh ngừng bắn sẽ phát triển thành giải pháp chính trị lâu dài, nhưng kênh Al Jazeera chỉ ra rng "những nỗ lực này đã bị đình trệ do cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động chống Iran". Hành động quân sự từ bên ngoài này được xem rộng rãi là yếu tố kích thích quan trọng dẫn đến sự leo thang căng thẳng tại Trung Đông.

Vào tháng 7, sân bay Sanaa do lực lượng Houthi kiểm soát đã bị quân đội chính phủ Yemen không kích, một máy bay của Iran không thể hạ cánh, và lệnh ngừng bắn trên thực tế đã đổ vỡ. Tuần trước, lực lượng Houthi phát động một cuộc tấn công quy mô lớn, cố gắng vượt qua phía tây Taiz và phía nam Hodeidah, tiến về cảng Mocha trên bờ Biển Đỏ và eo biển Bab-el-Mandeb. Lực lượng Houthi đã tuyên bố phong tỏa các tàu Ả Rập Xê-út đi qua eo biển này; kể t khi M và Israel phát động cuộc chiến chống Iran và Iran bắt đầu hạn chế đi lại qua eo biển Hormuz, ý ngha chiến lược của eo biển Bab-el-Mandeb đối với xuất khẩu dầu m của Ả Rập Xê-út càng tăng cao.

Kênh Al Jazeera dẫn nguồn từ kênh truyền hình Al Masirah do lực lượng Houthi kiểm soát cho biết, máy bay chiến đấu Rập Xê-út đã tiến hành nhiều đợt không kích vào ngày 9 nhằm vào ba tỉnh Marib, Al-Jawf và Taiz của Yemen – khu vực Habb Wa Shahaf thuộc tỉnh Al-Jawf bị năm đợt không kích, tỉnh Marib tại Silwah mười đt không kích, và khu vực Balh thuộc tnh Taiz năm đt không kích. Quân đội Ả Rập Xê-út chưa đưa ra phản hồi.

"Nếu xảy ra xâm lược vô cớ, hoặc những gì đang diễn ra tại Yemen lan sang Ả Rập Xê-út, Hiệp định Mecca chắc chắn sẽ được kích hoạt", ông Asif phát biểu với Geo News. "Các điều khoản của hiệp định có tính ràng buộc... khi cần thiết chúng tôi sẽ thực hiện." Liệu Pakistan có triển khai lực lượng quân sự thực tế theo hiệp định hay không, và việc "thực hiện" mà ông Asif đề cập sẽ din ra như thế nào, ba chính phủ cho đến nay vẫn chưa cung cấp chi tiết có thể vận hành được.

Một hiệp định phòng thủ đa phương tương tự Điều 5 của NATO, ra đi tại một khu vực liên tục bị xé nát bởi các can thiệp quân sự t bên ngoài, với cảnh giác của các quốc gia liên quan về nguy cơ bất ổn lan rộng và rủi ro leo thang mới cùng được đặt lên bàn.