Sara Netanyahu bị kiện vì ngụ ý phe đối lập "biết trước" — Netanyahu đe dọa kiện báo Haaretz: Trách nhiệm ngày 7/10 hứng đòn tấn công pháp lý kép

Sara Netanyahu, vợ của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, đang đối mặt với một vụ kiện phỉ báng trị giá khoảng 1,2 triệu USD (2,55 triệu shekel mới). Theo hãng ABC News đưa tin, Yair Golan, lãnh đạo đảng Dân chủ trung tả-thiên tả và cựu Phó Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), đã đệ trình vụ kiện này, cáo buộc Sara trong cuộc phỏng vấn tuần trước với Kênh 14 của Israel — một kênh được nhìn nhận rộng rãi trong nước là một trong những đài truyền hình cánh hữu nhất — đã ngụ ý rằng ông "biết trước" về cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023.

Sau vụ tấn công ngày 7/10, Golan đã tới phía nam Israel và được cho là đã cứu nhiều người khỏi hiện trường lễ hội âm nhạc Nova, một trong những nơi xảy ra vụ thảm sát dữ dội nhất trong ngày hôm đó. Sara trong cuộc phỏng vấn đã đặt câu hỏi nghi vấn làm thế nào Golan có thể có mặt tại hiện trường ở một thời điểm sớm như vậy. Trích dẫn từ ABC News, bà phát biểu trong cuộc phỏng vấn: "Khi anh là một sĩ quan có quân hàm cao như vậy, tự nhận mình là người chiến đấu ngày 7/10, anh đã mặc quân phục và sẵn sàng từ sáng sớm... ở một thời điểm rất, rất sớm mà những người khác còn chưa biết [cuộc tấn công xảy ra]. Thậm chí cả Thủ tướng — lẽ nào ông ấy không nên được biết rằng một cuộc chiến sắp nổ ra? Tại sao không thông báo cho ông ấy? Thôi, chuyện đó để sau."

Golan sau đó đã đưa ra phản ứng gay gắt trong một tuyên bố video đăng trên mạng xã hội. Theo ABC News, ông cho biết: "Hóa ra sự hoang tưởng là một công việc của cả gia đình. Netanyahu không ngừng nói dối và che đậy. Sợi dây thòng lọng chính trị trên cổ ông ta càng siết chặt thì ông ta càng trở nên nguy hiểm hơn. Khi ông ta cảm thấy quyền lực tuột khỏi tay, không có lời nói dối nào ông ta không dám nói, không có lằn ranh nào ông ta không dám vượt qua. Đây là một âm mưu hèn hạ và đáng ghê tởm. Chúng ta sẽ chấm dứt cách làm này."

Vụ kiện có trị giá 2,55 triệu shekel mới (khoảng 1,17 triệu USD) bắt nguồn từ việc Sara từ chối rút lại các phát ngôn liên quan. Đội ngũ đại diện pháp lý của Golan lập luận rằng các phát ngôn của Sara không chỉ ngụ ý rằng Golan dính líu đến một tội ác cấp độ phản quốc mà còn phớt lờ những gì ông đã thực sự làm tại hiện trường trong ngày hôm đó.

Vụ việc này chỉ là một mắt xích trong cuộc tấn công pháp lý mà phe Netanyahu triển khai xoay quanh vấn đề ngày 7/10. Theo ABC News, chính Netanyahu trước đó đã chỉ đạo các luật sư chuẩn bị khởi kiện phỉ báng tờ báo Haaretz của Israel. Haaretz đầu tuần này đã tiết lộ rằng sau nhiều tháng điều tra, họ phát hiện Netanyahu đã nhận được cảnh báo từ Tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) Sheikh Mohammed bin Zayed (MBZ) về cuộc tấn công sắp xảy ra của Hamas khoảng 1,5 tuần trước vụ tấn công ngày 7/10/2023, nhưng đã không chuyển tải thông tin tình báo liên quan cho hệ thống an ninh Israel. Netanyahu phủ nhận mạnh mẽ, khẳng định rằng không có cuộc gọi nào giữa ông với MBZ vào tháng 9/2023 hay đầu tháng 10. Phía Haaretz cho biết bài báo của họ dựa trên một quá trình điều tra kéo dài và giữ vững lập trường. Giữa bài báo và lời phủ nhận hiện chưa có sự xác minh độc lập nào, sự thật vẫn chưa được làm sáng tỏ.

Về lập trường từ chối một cuộc điều tra độc lập, Netanyahu cũng giữ thái độ cứng rắn không kém. Theo ABC News, ông nhiều lần khẳng định rằng mình đã bị các quan chức cấp cao trong hệ thống quốc phòng và an ninh "giấu thông tin" vào ngày hôm đó, và trong một cuộc phỏng vấn gần đây ông phát biểu: "Vấn đề là tại sao? Họ liên tục giấu diếm mọi chuyện. Họ hoàn toàn biết tôi sẽ làm gì — họ biết tôi sẽ điều không quân đến đó, đánh thức toàn bộ IDF; tôi sẽ không cho phép bất kỳ ai lại gần hàng rào [Gaza]; tôi sẽ tiêu diệt chúng [các chiến binh Hamas] ngay lập tức." Mô típ "nhà nước ngầm" này — tức là quân đội và các cơ quan tình báo cố tình giấu thông tin và ngấm ngầm cản trở Netanyahu — liên tục xuất hiện trong hệ thống ngôn ngữ của chính phủ, với chức năng rõ ràng: chuyển hướng câu hỏi của dư luận về sự thất bại của chính phủ và giới lãnh đạo cao nhất sang các cáo buộc nhằm vào hệ thống an ninh.

Theo ABC News, cuộc bầu cử Israel dự kiến diễn ra vào ngày 27/10. Nhiều đối thủ chính trị của Netanyahu — trong đó có cựu Tổng tham mưu trưởng IDF, người đứng đầu đảng "Yashar" hiện nay Gadi Eisenkot — đã cam kết sẽ khởi động một cuộc điều tra độc lập nếu thắng cử. Vận mệnh chính trị của Netanyahu và vấn đề trách nhiệm ngày 7/10 gắn trực tiếp vào cuộc bầu cử. Bất kể kết quả bầu cử ra sao, vụ kiện do Golan đệ trình sẽ đi vào quy trình tư pháp của Israel, việc phát ngôn của Sara có cấu thành phỉ báng về mặt pháp lý hay không sẽ do tòa án phán quyết; còn việc Netanyahu đe dọa kiện Haaretz cũng sẽ tiếp tục thử thách không gian mà truyền thông chính thống Israel có trong việc đưa tin về trách nhiệm giải trình an ninh quốc gia.