Trump nói chiến tranh với Iran sẽ "chấm dứt ngay lập tức" sau bầu cử giữa kỳ, lý do gây chiến liên tục mâu thuẫn với đánh giá tình báo

Theo Đài Al Jazeera đưa tin, ngày 9/9, Tổng thống Mỹ Trump cho biết cuộc chiến với Iran sẽ "chấm dứt ngay lập tức" sau cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 của Mỹ, đồng thời nói rằng phía Mỹ hiện không tìm kiếm việc nối lại đàm phán với Tehran. Cuộc hành động quân sự đã kéo dài hơn nửa năm nay do đó được công khai gắn trực tiếp với một lịch trình chính trị trong nước của Mỹ - cuộc bầu cử quyết định quyền kiểm soát Quốc hội.

"Cuộc chiến này sẽ chấm dứt ngay sau khi cuộc bầu cử của chúng ta kết thúc," Trump nói với phóng viên hôm thứ Tư trước khi lên chuyên cơ "Air Force One" đi tới thành phố Dallas, bang Texas. Ông cáo buộc Iran cố tình trì hoãn việc kết thúc chiến tranh để chờ đợi một bối cảnh chính trị thuận lợi hơn ở Mỹ, cho rằng Iran "đang tuyệt vọng muốn tác động vào cuộc bầu cử, để một số người yếu đuối lên nắm quyền". Trump ám chỉ rằng Tehran đang đặt cược vào việc Đảng Dân chủ sẽ "buông tay, để họ có vũ khí hạt nhân", và tuyên bố: "Những gì họ muốn chỉ là vũ khí hạt nhân. Một khi họ có được, cả thế giới sẽ rơi vào rắc rối nghiêm trọng."

Đài Al Jazeera chỉ ra rằng, chỉ vài giờ trước phát biểu nói trên của Trump, quân đội Mỹ hôm thứ Ba đã tấn công năm tàu chở dầu Iran với lý do đáp trả vụ Iran phóng tên lửa vào một tàu chiến Hải quân Mỹ. Sau đó Trump cảnh báo sẽ có thêm các đòn tấn công từ phía Mỹ: "Các người sẽ còn thấy nhiều hơn nữa."

Tuy nhiên, cách diễn đạt cuộc chiến này như là đối phó với mối đe dọa hạt nhân "cận kề" ngay từ đầu đã có sự chênh lệch so với đánh giá của các cơ quan tình báo Mỹ. Theo Đài Al Jazeera dẫn các báo cáo liên quan, các cơ quan tình báo Mỹ luôn bày tỏ nghi ngờ về việc Iran có đang phát triển vũ khí hạt nhân hay không, dù vẫn còn lo ngại về mức độ làm giàu uranium của nước này. Về phần mình, Iran lâu nay phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân, cho rằng hoạt động làm giàu chỉ phục vụ mục đích điện dân dụng.

Đài Al Jazeera nhìn lại rằng khi cuộc chiến bùng nổ vào ngày 28/2, "chương trình hạt nhân Iran" là lý do cốt lõi để Mỹ và Israel phát động hành động quân sự. Nhưng ngay trước khi chiến tranh nổ ra, các cuộc đàm phán hạt nhân liên quan vẫn đang được tiến hành. Trước đó Trump đã cho Mỹ rút khỏi Kế hoạch Hành động Toàn diện chung (JCPOA) về vấn đề hạt nhân Iran đạt được năm 2015 - vốn đặt ra các giới hạn về quy mô và phạm vi làm giàu uranium của Iran. Khi được hỏi liệu có tái khởi động đàm phán thỏa thuận hạt nhân hay không, câu trả lời của Trump lại mâu thuẫn với nhau. "Những gì tôi đang làm còn vượt xa một thỏa thuận hạt nhân. Còn nhiều thứ hơn cả vấn đề hạt nhân," ông nói mặt này. Nhưng khi đề cập đến bản thân các cuộc đàm phán, ông lại cho biết "thành thật mà nói, chúng tôi không tìm kiếm điều này", và nói rằng "ban đầu, tôi muốn đạt được thỏa thuận. Chúng tôi đã đi đến bước này rồi. Lãnh thổ họ còn lại bây giờ không còn nhiều nữa."

Đài Al Jazeera cũng đề cập rằng Bộ trưởng Năng lượng trong chính quyền Trump, ông Chris Wright, hôm Chủ nhật tuần trước trong chương trình của ABC News đã ám chỉ rằng phía Mỹ có thể sẽ không đạt được thỏa thuận hạt nhân nào, mà sẽ tiếp tục dùng các đòn tấn công để làm suy yếu cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran. Trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Iran và Israel hồi tháng 6/2025, phía Mỹ từng thực hiện các đòn tấn công chính xác vào ba cơ sở hạt nhân của Iran; thời điểm đó Trump tuyên bố các đòn tấn công này đã "phá hủy hoàn toàn" chương trình hạt nhân Iran.

Tác động lan tỏa toàn cầu của cuộc chiến đã hiện rõ trên thị trường năng lượng. Theo Đài Al Jazeera đưa tin, do xung đột Mỹ-Iran leo thang, ngày 9 giá dầu quốc tế đã vượt mốc 100 USD/thùng, đe dọa chi phí tiêu dùng toàn cầu tiếp tục tăng. Trong nước, sự ủng hộ của người dân Mỹ đối với cuộc chiến tiếp tục giảm: cuộc thăm dò dư luận tháng trước cho thấy chỉ 31% người dân Mỹ ủng hộ hành động quân sự với Iran, giảm thêm so với 37% hồi tháng 3. Bài báo chỉ ra rằng chính quyền Trump đang liên tục cố hạ giọng xung đột trước cuộc bầu cử giữa kỳ, nhưng việc giá dầu tăng vọt và chiến sự kéo dài đang khiến chiến lược này gặp thêm nhiều trở lực.