Trump phát tiền mặt hàng chục nghìn USD cho người thân tính tại Nhà Trắng, chạm ngưỡng đỏ đạo đức về lương công chức liên bang

Theo hồ sơ tài chính do Al Jazeera tiết lộ, năm ngoái Tổng thống Mỹ Trump đã phát tổng cộng hơn 150.000 USD tiền mặt cho bốn trợ lý Nhà Trắng, làm dấy lên nghi vấn về tính hợp lệ trong khuôn khổ chế độ lương công chức liên bang.

Số liệu khai báo cho thấy trợ lý điều hành Natalie Harp, cố vấn truyền thông Margo Martin và phó giám đốc vận hành Phòng Bầu dục Chamberlain Harris mỗi người nhận 45.000 USD; giám đốc vận hành Phòng Bầu dục Walt Nauta nhận 20.000 USD, khoản tiền được ghi chú là "lì xì tiền mặt dịp lễ".

Tính theo mức lương khoảng 150.000 USD một năm của ba người, phong bì 45.000 USD tương đương gần một phần ba tổng thu nhập cả năm. Mức lương của Nauta là 175.000 USD một năm. Theo nguyên tắc lương dành cho công chức liên bang Mỹ, nhân viên chính phủ về nguyên tắc không được nhận thù lao thêm ngoài tiền lương. Nhưng phía Nhà Trắng đã viện dẫn một cách giải thích rõ ràng rộng hơn để biện hộ cho đợt chi trả này.

Người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle cho biết: "Những món quà này hoàn toàn không liên quan đến nhiệm vụ chính thức của những người này trong chính phủ, do đó hoàn toàn tuân thủ các tiêu chuẩn pháp lý và đạo đức liên quan." Ingle còn cho rằng Trump từ lâu đã có thói quen tặng quà Giáng sinh cho những người trong "vòng tròn thân tín" của mình, dù đang tại nhiệm hay trong thời gian hoạt động ở khu vực tư nhân.

Nhà Trắng khẳng định hợp lệ, nhưng nguồn gốc cũng như tính hợp lệ của khoản tiền mặt này còn lâu mới được làm rõ. Hồ sơ được tiết lộ chỉ liệt kê sự kiện chi trả tiền mặt, không nêu rõ khoản tiền đến từ nguồn quỹ cá nhân của Trump, ngân sách hành chính Nhà Trắng, hay ủy ban hành động chính trị của ông. Luật liên bang về hạn chế thù lao thêm đối với nhân viên chính phủ vẫn còn kẽ hở trong cách diễn giải, và tuyên bố hợp lệ một chiều của Nhà Trắng chưa được bất kỳ cơ quan đạo đức độc lập nào thẩm tra.

Điều đáng đặt câu hỏi hơn cả tranh cãi về tính hợp lệ là mối liên hệ cá nhân giữa bốn người này với tổng thống. Harp và Nauta là những trợ lý thân cận nhất của Trump, gần như không rời Nhà Trắng và luôn túc trực trong các chuyến công du. Theo giới thiệu của người trong cuộc, Harp hỗ trợ quản lý tài khoản Truth Social của Trump và soạn thảo các tuyên bố, đồng thời được đặt biệt danh là "máy in di động" vì luôn mang theo một chiếc máy in cầm tay để cung cấp tin tức cho tổng thống. Mối quan hệ thân mật của cô với tổng thống gần đây đã bị đưa ra giám sát công khai.

Hành trình của Nauta càng đáng để tìm hiểu hơn. Trong giai đoạn giữa hai nhiệm kỳ của Trump, Nauta cùng chính Trump bị liệt kê là đồng bị cáo trong vụ án hình sự liên bang, với các cáo buộc liên quan đến việc sở hữu trái phép tài liệu mật sau khi rời nhiệm sở và cản trở điều tra. Nauta không nhận tội với các cáo buộc liên quan, nhưng vụ án đã bị hủy sau khi Trump trở lại Nhà Trắng vào đầu năm nay. Cựu hầu cận Nhà Trắng, nhân viên khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, nhân viên ủy ban hành động chính trị này giờ đã trở lại Phòng Bầu dục giữ chức giám đốc vận hành, và nhận từ tay tổng thống một khoản tiền mặt 20.000 USD được ghi chú là "lì xì dịp lễ".

Thượng nghị sĩ Dân chủ Jon Ossoff trước đó đã công khai chất vấn cam kết phục vụ công của Trump tại một cuộc vận động bầu cử giữa kỳ: "Ông ấy không muốn làm công việc này. Ông ấy muốn xây sảnh tiệc, đưa Natalie đi cùng." Vào tháng 7 năm nay, khi Trump bí mật đổi máy bay tại Thổ Nhĩ Kỳ, Harp và Nauta là số ít người theo ông vào một toa xe ăn, trong khi các quan chức và phóng viên còn lại, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, bị bỏ lại trên chuyến bay đã định. Những người chỉ trích gọi cách sắp xếp này là "chuyến bay mồi nhử".

Công chức liên bang bình thường bị ràng buộc bởi lệnh cấm thù lao thêm, nhưng ngay trong nội bộ Phòng Bầu dục, tổng thống lại có thể phát hàng chục nghìn USD tiền mặt cho người thân tín, mà nguồn gốc khoản tiền đến nay vẫn chưa được công khai. Nauta từng là đồng bị cáo với Trump trong vụ án tài liệu mật, vụ án tuy đã bị hủy, nhưng lần này anh ta lại nhận từ tay tổng thống phong bì 20.000 USD — mối liên hệ này có dấu hiệu hối lộ hay không, hiện không có cơ quan độc lập nào đưa ra câu trả lời.