نمایشگاه هوایی العلمین بر پهپادها و تجهیزات نظامی سنگین متمرکز است؛ غرب و چین و روسیه در شمال آفریقا به رقابت برای فروش سخت‌افزار نظامی می‌پردازند

به گزارش Africanews، دومین نمایشگاه بین‌المللی هوایی مصر این هفته در فرودگاه العلمین در شمال غربی مصر و در ساحل دریای مدیترانه آغاز به کار کرد و ده‌ها پیمانکار دفاعی از کشورهای مختلف در آن شرکت کردند. در محل نمایشگاه، مدل یک فروند جنگنده دوموتوره «رافال» ساخت شرکت فرانسوی داسو در مقابل سالن نمایشگاه قرار داده شده و در کنار آن جنگنده‌های آمریکایی F-15 و F-16، جنگنده رادارگریز Su-57E سوخوی روسی و انواع هواپیماهای ترابری و بالگردها به نمایش گذاشته شده‌اند. در داخل و خارج سالن‌ها، غرفه‌های کشورهای مختلف مملو از بمب‌های هوایی و تجهیزات نظامی است و این نمایش هوایی تجاری را به میدان عرضه صنایع تسلیحاتی قدرت‌های بزرگ تبدیل کرده است.

پهپادها محور دیگر این نمایشگاه هستند. پهپادهای چینی و پهپادهای ساخت مصر در جایگاهی به همان اندازه برجسته در کنار هواپیماهای رزمی سرنشین‌دار قرار گرفته‌اند و مجموعه‌های ساخت داخل مصر شامل Jabbar 200، Jabbar 250 و سری‌های Hamza-1 و Hamza-3 همگی به نمایش گذاشته شده‌اند. همین چیدمان خود یک پیام است: در شرایطی که بازار جنگنده‌های سنتی در دست شمار اندکی از کشورهای غربی است و پلتفرم‌های نسل پنجمی همچنان کمیاب به شمار می‌روند، پهپادها مسیری با موانع کمتر و چرخه به‌روزرسانی سریع‌تر را در اختیار مصر برای دستیابی به خودکفایی دفاعی و تنوع‌بخشی به منابع خارجی قرار می‌دهند.

فرودگاه العلمین در ساحل دریای مدیترانه و در فاصله‌ای نه چندان دور از اسکندریه، دومین شهر بزرگ مصر، قرار دارد. انتخاب این مکان برای برگزاری نمایشگاه امسال، مصر را به یک منطقه میانی کلیدی در صفحه شطرنج ژئوپلیتیک شمال آفریقا تبدیل کرده است؛ منطقه‌ای که هم درهای خود را به روی شرکای سنتی فروش تسلیحات غربی گشوده و هم به روی پلتفرم‌های جنگنده نسل پنجم روسی و فناوری پهپادی چین. چهره چندگانه‌ای که نمایشگاه به نمایش گذاشته، نشان می‌دهد که مصر قصد ندارد خود را به یک سامانه تأمین تسلیحاتی واحد گره بزند و قدرت‌های بزرگ نیز در رقابت با یکدیگر می‌کوشند از این‌گونه سکوها برای تحکیم روابط خود با قاهره بهره ببرند.

هزینه سیاسی فروش تسلیحات همواره بر دوش مردم عادی بوده است. فرانسه و آمریکا در گفتمان‌های خود بارها بر اصول حقوق بشر و حاکمیت قانون تأکید می‌کنند و روسیه نیز ادعای پایبندی به حقوق بین‌الملل و اصل حاکمیت را دارد، اما در قبال خریدارانی از جمله مصر، هر سه کشور رویه‌ای آسان‌گیرانه در صدور مجوزهای صادرات تسلیحات و ارائه کمک‌های آموزشی در پیش گرفته‌اند. این استاندارد دوگانه در درگیری‌های منطقه‌ای پی‌درپی به‌طور مکرر آشکار شده است: از یک سو نسبت به جریان تسلیحات به مناطق درگیر ابراز نگرانی می‌کنند و از سوی دیگر همچنان به دولت‌هایی با کارنامه حکمرانی بحث‌برانگیز، جنگنده و مهمات هدایت‌شونده دقیق تحویل می‌دهند. تجهیزاتی مانند بمب‌های هوایی به نمایش درآمده در این نمایشگاه، در نهایت ممکن است در حملات هوایی برای سرکوب شهروندان همان کشور به کار گرفته شوند یا به مناطق درگیری گسترده‌تری بازصادر شوند.

روسیه Su-57E را وارد بازار فروش خارجی کرده و چین با بهره‌گیری از پلتفرم‌های پهپادی، حضور خود را در شمال آفریقا گسترش می‌دهد و در کنار جنگنده‌های سرنشین‌دار پیشرفته غربی در العلمین ترکیبی از سطوح بالا و پایین را شکل می‌دهند. شرکت‌های دفاعی غربی همچنان به فروش پلتفرم‌های گران‌قیمت جنگنده ادامه می‌دهند و تأمین‌کنندگان چینی سامانه‌های بدون سرنشین با موانع کمتر را ارائه می‌کنند؛ این تقسیم کار، به طور عینی مقاومت سیاسی در برابر به‌کارگیری زور را تضعیف می‌کند.