بیست و پنجمین سالگرد ۱۱ سپتامبر: القاعده همچنان در افغانستان فعال است، میراث بیست سال جنگ آمریکا بار دیگر مورد بازنگری قرار می‌گیرد

در آستانه بیست و پنجمین سالگرد حادثه ۱۱ سپتامبر، روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد که القاعده و سایر گروه‌های تروریستی همچنان در خاک افغانستان تحت حاکمیت طالبان فعالیت دارند و این امر با اظهارات طالبان مبنی بر اینکه افغانستان دیگر پناهگاه گروه‌های تروریستی نیست، در تضاد است و نگرانی‌ها نسبت به تبدیل مجدد این منطقه به کانون تروریسم را بار دیگر برانگیخته است.

به گزارش نیویورک تایمز، طالبان پس از بازگشت به قدرت، اگرچه به طور علنی متعهد شده است که روابط خود با القاعده را قطع کند، اما روند اجرای این تعهد فاقد راستی‌آزمایی مستقل است. در همین حال، مقیاس کنونی، دامنه فعالیت و ساختار سازمانی القاعده در افغانستان تاکنون به طور تفصیلی فاش نشده است و ارزیابی‌ها درباره توانایی واقعی این گروه نیز با اختلاف نظر همراه است. شکاف میان تعهدات سیاسی طالبان و واقعیت‌هایی که در سطح اطلاعاتی نشان داده می‌شود، به معیار اصلی سنجش وضعیت امنیتی کنونی افغانستان تبدیل شده است.

این وضعیت، میراث بیست سال مداخله نظامی آمریکا در افغانستان را بار دیگر به میزان بازنگری کشانده است. پس از خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به کابل، شبکه‌های پناه‌دهنده‌ای که زمانی سرنگون شده بودند، ناپدید نشدند؛ و جنگی که با پرچم «ریشه‌کن کردن پناهگاه‌های تروریسم» آغاز شده بود، بیست و پنج سال بعد همچنان با واقعیت تداوم حضور همان اهداف مورد نظر خود در این منطقه روبه‌رو است. درباره اینکه این مداخله نظامی طولانی‌مدت تا چه اندازه واقعاً توانایی‌های القاعده را تضعیف کرده است، ارزیابی‌ها با اختلاف نظر قابل توجهی روبه‌رو هستند.

منابع نظامی و مالی که واشنگتن در آن زمان به نام مبارزه با تروریسم هزینه کرد، بهای جنگ که مردم محلی متحمل شدند، و خروج شتاب‌زده نهایی، میراثی را تشکیل می‌دهند که هنوز تسویه نشده است. هنگامی که یک مداخله نظامی با پرچم حذف تهدید آغاز می‌شود، اما نمی‌تواند اکوسیستم قدرت و بسترهای افراط‌گرایی محلی را تغییر دهد، واقعیت بیست و پنج سال بعد خود مستقیم‌ترین پاسخ به این راهبرد است.