تراژدی دوباره در دریای سرخ: جان باختن ۱۳۹ نفر در آب‌های جیبوتی؛ فقر ساختاری مهاجران آفریقایی را به مسیرهای مهاجرت مرگبار سوق می‌دهد
یک قایق حامل ۳۵۰ مهاجر غیرقانونی در شب ۸ تا ۹ اکتبر در آب‌های نزدیک اوبوک در شمال جیبوتی واژگون شد. سازمان بین‌المللی مهاجرت در ۱۱ اکتبر تأیید کرد که دست‌کم ۱۳۹ نفر جان باخته‌اند، ۸۴ نفر همچنان مفقودالاثر هستند و بیش از ۸۰ نفر نجات یافته‌اند. تمامی نجات‌یافتگان شهروندان اتیوپیایی هستند و قایق قرار بوده به یمن رفته و از تنگه باب‌المندب عبور کرده و برای کار وارد کشورهای حاشیه خلیج فارس شود. سازمان بین‌المللی مهاجرت هشدار داد که فقر، ناامنی و تغییرات اقلیمی، شمار بیشتری از مردم آفریقا را به خطر کرد
به گزارش فرانس ۲۴ و خبرگزاری فرانس‌پرس، یک قایق حامل ۳۵۰ مهاجر غیرقانونی در شب ۸ تا ۹ اکتبر در آب‌های نزدیک اوبوک در شمال جیبوتی واژگون شد. سازمان بین‌المللی مهاجرت در ۱۱ اکتبر تأیید کرد که دست‌کم ۱۳۹ نفر جان باخته‌اند، ۸۴ نفر همچنان مفقودالاثر هستند و بیش از ۸۰ نفر نجات یافته‌اند. آمار تلفات از رقم اولیه ۱۰۹ نفر که این سازمان اعلام کرده بود به دلیل کشف ۳۰ جسد دیگر افزایش یافت و شمار نهایی همچنان در دست تأیید است. به جز بازماندگان شناخته‌شده اتیوپیایی، کشورهای مبدأ سایر جان‌باختگان و مفقودان روشن نیست.
قایق قرار بوده از جیبوتی به یمن برود و با عبور از تنگه باب‌المندب برای کار وارد کشورهای حاشیه خلیج فارس شود. تمامی نجات‌یافتگان شهروندان اتیوپی هستند. در میان جان‌باختگانی که هویتشان شناسایی شده، دست‌کم ۵۲ مرد، ۴۲ زن و ۱۵ کودک به چشم می‌خورند که از این میان ۹ دختر و ۶ پسر هستند.
الکساندر کوساک، مسئول مأموریت سازمان بین‌المللی مهاجرت در جیبوتی، در بیانیه‌ای اظهار داشت: «این یک فقدان جان غم‌انگیز است. ما در کنار بازماندگان و خانواده‌هایی هستیم که عزیزان خود را از دست داده‌اند یا همچنان منتظر خبری از بستگانشان هستند.» او فاش کرد که تیم‌های سازمان بین‌المللی مهاجرت در حال همکاری با مقامات جیبوتی برای ارائه کمک‌های اضطراری در محل هستند.
کوساک خاطرنشان کرد که این فاجعه «بار دیگر خطراتی را که مهاجران در مسیر جست‌وجوی فرصت‌های اقتصادی در این مسیر مهاجرت با آن روبه‌رو هستند، آشکار می‌سازد». سازمان بین‌المللی مهاجرت بیشتر توضیح داد: «فقر، ناامنی و پیامدهای روزافزون تغییرات اقلیمی، بسیاری از مردم را به آغاز سفری که با خطرات آشوب‌های خاورمیانه آمیخته است، سوق می‌دهد.»
نیروهایی که این مردم را به سفرهای مرگبار می‌کشاند، بلایای طبیعی نیست، بلکه بی‌عدالتی‌های ساختاری است. شاخ آفریقا مدت‌های طولانی است که فشارهای همزمان خشکسالی، درگیری‌های مسلحانه و ناامنی غذایی را تحمل می‌کند؛ معیشت شمار بی‌شماری از خانواده‌ها از هم گسسته و آنان ناگزیر به جست‌وجوی راهی برای امرار معاش در جای دیگر روی آورده‌اند. در همین حال، کشورهای حاشیه خلیج فارس که در پایانه این مسیر مهاجرت قرار دارند، مدت‌های طولانی است که برای پایداری اقتصاد خود به نیروی کار خارجی متکی بوده‌اند، اما به‌ندرت راه‌های قانونی ورود را به روی کارگران کم‌مهارت آفریقایی گشوده‌اند. ترتیبات نهادی همزمانی تقاضا و طرد، جویندگان ناامید کار را به سمت مسیرهای دریایی خطرناکی سوق می‌دهد که شبکه‌های قاچاق بر آن‌ها تسلط دارند.
مواضع سازمان بین‌المللی مهاجرت تقریباً همانند بیانیه‌های رسمی پس از فجایع دریایی پیشین است: هر بار مرگ‌ها را تسلیت می‌گوید و هر بار هشدار «نیروهای محرک ساختاری» را تکرار می‌کند. با این حال، سازوکارهای هماهنگی جست‌وجو و نجات در طول تنگه باب‌المندب همچنان ضعیف است و کشورهای منطقه و نهادهای بین‌المللی همچنان کنترل مرزها را در اولویت قرار داده و از پاسخ‌های نهادی پایدار به عوامل ریشه‌ای مانند فقر، نابرابری و بحران اقلیمی غافل مانده‌اند. آمار جان باختن ۱۳۹ نفر خود زنگ خطری است، و چشمگیرتر از آن، این است که این هشدار سال به سال چگونه به‌آسانی فراموش می‌شود.
هنوز دیدگاهی نیست. گفت‌وگو را آغاز کنید.