ब्राझील निवडणुकीच्या अंतिम फेरीपूर्वी बोसोनारोच्या चॅनेल्सना Meta दिलेल्या शिफारशी अवैध; परदेशातून आलेल्या जाहिरात निधीचा आणखी जबाबदारीचा वादा

Africanews ने अमेरिकन प्रेस (AP) वरून दिलेल्या वृत्तानुसार, ब्राझीलच्या निवडणूक न्यायालयाने 25 ऑक्टोबर राष्ट्रपती निवडणुकीच्या अंतिम फेरीपूर्वी Meta च्या माध्यमातील निवडणुकीसंबंधी वितरणाबाबत दोन निर्णय घेतले: प्लॅटफॉर्मला सध्याचे राष्ट्रपती लूला आणि विरोधी उमेदवार फ्लाव्हिओ बोसोनारो यांना समानपणे वागवणूक करणे अपेक्षित आहे; बोसोनारोच्या Instagram आणि WhatsApp चॅनेल्सना अल्गोरिदमिक शिफारशी देणे हे अवैध ठरवले. लूला यांच्या प्रचार पथकाने दाखल केलेल्या युक्तीत असा आरोप होता की, Meta ने पक्षपूर्ण अल्गोरिदम आणि AI-आधारित अडवणीच्या साधनांद्वारे बोसोनारोला पक्षपात दिली होती; Meta ने ब्राझीलमधील निवडणुकीत राजकीय पक्षपात केले असल्याचा नकार केला.

Meta च्या म्हणण्यानुसार, अलीकडच्या प्लॅटफॉर्म समस्या जागतिक तांत्रिक बंदींमुळे, तसेच सखोल फसवारी-प्रतिबंधी उपाययोजनांमुळे व नियामक अनुपालनामुळे उद्भवल्या; या बंदी लक्ष्यपूर्वक दाबाळण्याशी संबंधित नव्हती. Meta ने आपल्या प्रणालीमध्ये राजकीय विचारधारेनुसार सामग्रीचे वाटप होत नाही आणि नियम सर्व उमेदवारांना एकसमान लागू होतात, अशा जाहीर केले. वृत्तानुसार, Meta ने बोसोनारोच्या दोन चॅनेल्सना अल्गोरिदमिक शिफारशी का मिळाल्या याचे थेट स्पष्टीकरण दिले नाही. Meta ने उद्धृत केलेल्या अक्टोबरमधील दोन जागतिक तांत्रिक बंदींमध्ये पहिली म्हणजे 100 हून अधिक देशांतील Instagram Reels च्या व्ह्यू मोजणी बंद करण्यात आली, परंतु सामग्रीचे वितरण सुरूच राहिले; दुसऱ्याने अस्तित्वात असलेल्या Instagram पोस्टवर आधारित जाहिरात तयार करण्याच्या एका साधनातील कार्यक्षमता काही वेळासाठी बंद झाली. हे प्लॅटफॉर्मच्या कार्यक्षमतेतील अडचणींचे स्पष्टीकरण देतात, परंतु न्यायालयाने अवैध ठरवलेल्या प्रचार चॅनेल शिफारशींच्या प्रश्नाचे उत्तर देत नाहीत.

19 ऑक्टोबर रोजी साओ पाओलोमधील Meta कार्यालयाच्या बाहेर एका गटाने निषेध केले. त्यांनी कंपनी ब्राझीलच्या राष्ट्रपती निवडणुकीत हस्तक्षेप करत असल्याचा आरोप लावला. 25 ऑक्टोबर हा लूला आणि बोसोनारो यांच्या अंतिम फेरीचा मतदान दिवस होता.

जबाबदारीचा आणखी एक मुद्दा रियो दि जानेरोच्या फेडरल विद्यापीठातील NetLab च्या अभ्यासातून पुढे आला. अभ्यासानुसार, जुलै ते सप्टेंबर या कालावधीत Meta ने किमान 1,613 बेअनुपालनकारी राजकीय जाहिराती मंजूर दिल्या; त्या जाहिरातींना एकूण 171 दशलक्ष व्ह्यू मिळाले आणि सुमारे 2 दशलक्ष रियाल उत्पन्न आले. संबंधित जाहिरातींच्या निधी मुख्यतः अमेरिकेकडून आल्या. वृत्ताने अभ्यासाची पद्धत, मूळ डेटा किंवा त्रुटीची मर्यादा उघड केली नाही; हे आकडे संशोधनाच्या प्रकाशनाचे निकाल आहेत आणि ब्राझीलच्या न्यायालयाने प्रत्येक जाहिरातीसंबंधी अंतिम मान्यता दिलेली नाही.

अभ्यासात सहभागी असलेल्या प्रसारणशास्त्राच्या प्राध्यापक मॅरी सांतिनी यांनी ब्राझीलच्या नियमांचा संदर्भ देत म्हणाले: "ब्राझीलमध्ये पक्ष, उमेदवार किंवा युती यांच्याबाहेरील कोणत्याही घटकाने निवडणूक जाहिराती खरेदी करण्यास बंदी आहे." तिने आणखी म्हणाले: "ब्राझीलमधून किंवा बाहेरून आलेल्या कोणत्याही निधीमध्ये कोणतीही कंपनी Meta वर निवडणूक प्रचारासाठी जाहिराती खरेदी करू शकत नाही." हे अभ्यासात सहभागी असलेल्या विद्वानाचे म्हणणे आहे; ते न्यायालयाने सीमे पलिकडच्या जाहिरात खरेदीसंबंधी निर्णय दिल्याचा अर्थ नाही.

वादा आता केवळ "एक शिफारशी नियमांची अनुपालन आहे का" याच्या प्रश्नापुरता मर्यादित नाही. ब्राझीलच्या नियमांनुसार निवडणूक जाहिराती खरेदी करणारे घटक फक्त पक्ष, उमेदवार आणि युती यांच्यापर्यंतच मर्यादित आहेत. NetLab नुसार संबंधित निधी मुख्यतः अमेरिकेकडून आले आहेत; त्यामुळे प्लॅटफॉर्मची जागतिक जाहिरात खाती, पेमेंट सत्यापन आणि सामग्री वितरण हे निवडणूक जबाबदारीतील टाळता न येणारे घटक ठरतात. Meta जाहिराती चालवता येतील का याचा निर्णय करतो आणि त्यांच्या वितरणातून उत्पन्नही मिळवतो; जाहिराती खरेदी करणारे राजकीय संपर्क शोधत असल्याने, प्लॅटफॉर्मचे हित आणि निवडणूक निष्पक्षते यांतील तणाव अधिक ठसवतो.

उपलब्ध वृत्ते Meta ने जाणीवपूर्वक कोणत्याही उमेदवाराला विजयी करण्यास मदत केली याचा पुरावा देत नाहीत. तरीही यामुळे प्रणालीगत जबाबदारी संपत नाही: जाहिराती खरेदी करण्यास कोण पात्र आहे, कोणत्या जाहिराती मंजूर करण्यात आल्या आणि विशिष्ट प्रचार चॅनेल्सना शिफारशी का मिळाल्या—हे अशी माहिती आहे जी प्लॅटफॉर्मच्या नियंत्रणात असून बाह्य पर्यवेक्षकांना तपासणे कठीण आहे. ब्राझीलच्या निवडणूक न्यायालयाने संबंधित शिफारशी अवैध ठरवल्या आहेत. 25 ऑक्टोबरपूर्वी तपासण्याची गरज असलेले प्रश्न आहेत: Meta संबंधित शिफारशी थांबवतो आणि दुरुस्त करतो का, अभ्यासातून नोंदवलेल्या जाहिराती ओळखतो आणि अडवतो का, आणि सुमारे 2 दशलक्ष रियाल उत्पन्नामागील जाहिरात पुनरावलोकनाची जबाबदारी कशी नेऊन आणली जाणार. अधिक महत्त्वाचा मुद्दा हा की, ब्राझील केवळ देशातील राजकीय गटांना नव्हे, तर सीमेलागून आलेल्या निधींनाही त्याच निवडणूक जबाबदारीच्या व्यापकतेत आणण्यात सक्षम होते का.