Eropah rancang labur €10 bilion untuk bebas daripada kebergantungan angkasa kepada AS; syarikat AS tidak hadir Sidang Kemuncak Angkasa Paris

Presiden Perancis Macron dan Pengarah Agensi Angkasa Eropah Josef Aschbacher di Sidang Kemuncak Angkasa Paris menyeru Eropah meningkatkan pelaburan angkasa dan mengurangkan kebergantungan terhadap teknologi Amerika Syarikat. Menurut laporan AFP, Aschbacher pada mesyuarat hari Rabu mengemukakan persoalan 'penumpang atau pemandu', sambil menyeru pelaburan kira-kira €10 bilion (sekitar AS$11.6 bilion) dalam tempoh sepuluh tahun akan datang bagi membina keupayaan angkasa bebas Eropah.

Macron melalui kiriman di platform media sosial X menulis: "Eropah sedang menguasai nasibnya sendiri, termasuk dalam bidang angkasa." Beliau menegaskan keperluan untuk "membina Eropah yang kukuh dan kekal bebas walaupun dalam bidang angkasa" melalui inovasi dan pelaburan.

Walau bagaimanapun, sidang kemuncak dua hari yang menghimpun kira-kira 120 pegawai, angkasawan dan pemimpin industri dari pelbagai negara itu sudah diselubungi bayang-bayang ketidakhadiran kolektif gergasi-gergasi komersial Amerika Syarikat sejak awal lagi. Kerajaan Perancis mendedahkan bahawa SpaceX dan Blue Origin kedua-duanya telah membatalkan rancangan kehadiran. Menurut laporan Politico, Rumah Putih pernah menghalang syarikat angkasa Amerika daripada hadir, supaya lawatan itu "tidak dilihat sebagai menyokong dasar Kesatuan Eropah".

Namun isu yang lebih mendalam ialah penyedia perkhidmatan angkasa komersial Amerika Syarikat semakin berpolitik dalam konflik. Menurut laporan France 24, selepas tercetusnya perang Iran tahun ini, syarikat pengimejan satelit Amerika Syarikat Planet Labs dan Vantor dilaporkan mula menolak untuk menyediakan imej kawasan konflik di Timur Tengah, dengan alasan kononnya untuk mencegah pihak lawan daripada menggunakan maklumat tersebut bagi menyerang Amerika Syarikat dan sekutunya.

Pelan tindak balas Eropah sendiri ialah membina satu konstelasi 'satelit berdaulat' yang dinamakan Iris2, bertujuan bersaing dengan Starlink dan menyediakan komunikasi selamat untuk warga 27 negara. Namun menurut laporan France 24, sistem ini dijangka hanya akan beroperasi sepenuhnya menjelang 2030. Sementara itu, Eropah masih perlu bergantung kepada pembekal swasta Amerika Syarikat.

Kerentanan ini sudah pun terdedah sejak 2022. Menurut laporan yang dipetik oleh France 24, Musk ketika itu pernah menolak membenarkan Starlink digunakan untuk menyokong serangan ke atas pangkalan tentera laut Rusia. Laporan itu menunjukkan bahawa selepas tercetusnya konflik Rusia-Ukraine secara menyeluruh, kebimbangan Eropah terhadap kebergantungan kepada satu pembekal swasta tunggal meningkat dengan pesat.

Dari segi perkakasan, Amerika Syarikat masih teguh mendominasi bidang angkasa global: NASA menerajui program Artemis, yang berusaha menubuhkan kehadiran manusia secara kekal di bulan; roket boleh guna semula SpaceX membentuk semula industri pelancaran komersial; Amazon melancarkan satelit internet pertamanya pada 2025, dengan rancangan untuk menempatkan lebih 3,200 satelit bagi menyediakan perkhidmatan jalur lebar global.

Aschbacher memberi amaran: "Dalam landskap baru muncul ini, Eropah mesti bergantung kepada keupayaan sendiri untuk menjadi rakan yang amat diperlukan." Beliau menunjukkan bahawa tanpa pelaburan dalam keupayaan sendiri, Eropah akan terus terpaksa membeli perkhidmatan pengangkutan angkasawan daripada pembekal asing, "yang akan menelan belanja kira-kira €5 bilion dalam tempoh sepuluh tahun akan datang, dengan kebanyakan dana mengalir ke industri asing, manakala kebenaran penerbangan juga di luar kawalan Eropah".

Pilihan alternatif ialah melabur dalam keupayaan yang kekal di Eropah sendiri, "mencipta pekerjaan Eropah, mengukuhkan autonomi Eropah, dan memiliki pegangan yang lebih kukuh dalam rundingan antarabangsa." Angkasawan Perancis Thomas Pesquet memberitahu AFP: "Dari segi teknologi, kami adalah peneraju; kami mempunyai universiti, makmal, syarikat, agensi angkasa — kami perlu menggenggam nasib di tangan sendiri."

Seorang pegawai Istana Presiden Perancis yang enggan dinamakan memberitahu France 24: "Sememangnya terdapat kemungkinan berlakunya ketegangan dan persaingan teknologi antara kuasa-kuasa besar, terutamanya Amerika Syarikat dan China. Kami mempunyai kelebihan sendiri, namun jelas kelihatan bahawa perkara semakin pesat berkembang dan memerlukan lebih banyak dana." Negara anggota Agensi Angkasa Eropah dijangka akan membuat keputusan mengenai inisiatif autonomi Aschbacher pada mesyuarat peringkat menteri pada bulan Disember.