Australia mahu wajibkan pilihan suapan tanpa algoritma, mencabar kawalan sepihak syarikat teknologi terhadap pengedaran kandungan

Menurut laporan The Hindu, kerajaan Australia pada 8 September menerbitkan draf Kewajipan Penjagaan Digital untuk rundingan bersasar. Langkah utamanya ialah kewajipan yang dinamakan “Suapan Saya, Pilihan Saya”: platform media sosial mesti memaparkan notis timbul kepada pengguna baharu dan sedia ada, supaya mereka boleh memilih antara suapan diperibadikan yang dipacu algoritma dengan suapan tanpa pemperibadian yang disusun mengikut masa atau berdasarkan senarai akaun yang mereka sendiri pilih untuk ikuti.

Ini merupakan cabaran institusi paling tegas setakat ini dalam kalangan negara Barat terhadap kuasa platform mengawal algoritma. Menteri Komunikasi Australia Anika Wells berkata dalam satu kenyataan: “Kewajipan Penjagaan Digital akan memastikan penyedia perkhidmatan dalam talian, termasuk beberapa syarikat paling berkuasa di dunia, memikul lebih banyak tanggungjawab untuk melindungi rakyat Australia daripada kemudaratan di platform mereka.” Perdana Menteri Anthony Albanese pula membuat pemisahan yang jelas dari sudut lain: “Ini bukan tentang memberikan kawalan kepada kerajaan, tetapi mengembalikan kawalan kepada rakyat.”

Draf itu juga bercadang memperluas kuasa pengawal selia keselamatan dalam talian Australia, eSafety, supaya badan tersebut boleh mengeluarkan notis penurunan kandungan kepada aplikasi dan laman web.

Syarikat yang gagal mematuhi kewajipan itu boleh dikenakan denda sehingga A$79 juta. Platform juga akan memikul tanggungjawab jelas untuk melindungi pengguna bawah 18 tahun daripada ciri yang menyebabkan ketagihan dan kandungan berbahaya. Ini termasuk bahan yang menggalakkan gangguan pemakanan, kebencian terhadap wanita dan kesaksamaan gender, memuliakan jenayah atau perbuatan berbahaya yang mengancam nyawa, menyebabkan kemudaratan serius kepada kesihatan mental, atau mengandungi pornografi. Syarikat juga perlu merekodkan dan mengenal pasti langkah yang diambil untuk menangani risiko yang sudah diketahui.

Laporan itu menyatakan bahawa algoritma telah menjadi alat teras platform media sosial untuk bersaing merebut masa pengguna. Logik reka bentuknya berasaskan data tanda suka, komen dan tontonan terdahulu, lalu mengunci pengguna dalam suapan yang ditatal tanpa henti. Baru-baru ini, Meta mencapai penyelesaian bernilai AS$16.68 bilion dengan negeri-negeri di Amerika Syarikat berhubung dakwaan bahawa reka bentuk platformnya menyebabkan ketagihan dalam kalangan kanak-kanak. Nilai itu sendiri menggambarkan skala model perniagaan platform.

Pada masa yang sama, Akta Perkhidmatan Digital yang diluluskan Kesatuan Eropah pada 2022 sudah mengandungi peruntukan yang membolehkan pengguna menarik diri daripada cadangan kandungan diperibadikan. Namun menurut The Hindu, syarikat berkaitan tidak memudahkan pengguna menukar tetapan tersebut. Pada 2025, sebuah pertubuhan hak asasi Belanda membawa Meta ke mahkamah kerana melanggar Akta itu dengan tidak menyediakan suapan yang bebas daripada pemprofilan pengguna. Mahkamah telah mengarahkan Meta mengubah platformnya untuk mematuhi undang-undang. Ini bermakna meskipun undang-undang EU telah berkuat kuasa selama beberapa tahun, daya penguatkuasaannya dalam amalan masih bergantung pada tindakan mahkamah bagi setiap kes.

Kumpulan pelobi industri DIGI, yang mewakili syarikat teknologi besar seperti Meta, Snapchat dan Google, mempertahankan algoritma dengan alasan bahawa ia membantu pengguna yang mencari kandungan pelbagai. Seorang jurucakap kumpulan itu memberitahu The Guardian: “Kami menyokong pendekatan yang memberikan orang ramai pilihan dan kawalan yang bermakna terhadap apa yang mereka lihat, sambil menguruskan risiko keselamatan.” Bagaimanapun, DIGI tidak menjelaskan bagaimana “pilihan yang bermakna” patut dilaksanakan dalam amalan dan tidak menjawab mengapa, bertahun-tahun selepas undang-undang EU berkuat kuasa, pilihan untuk menarik diri di platform berkaitan masih dianggap kabur dan sukar ditemui.

Laporan itu turut menyatakan bahawa beberapa ahli Parlimen pembangkang Australia mempunyai keraguan terhadap cadangan undang-undang tersebut dan memberi amaran tentang risiko penapisan. Draf itu kini masih pada peringkat rundingan bersasar. Kerajaan sedang mendapatkan pandangan daripada platform digital, kumpulan industri, pertubuhan masyarakat sivil dan badan advokasi, maka kandungan serta bentuk akhir rang undang-undang itu belum ditentukan.

Dalam kenyataannya, Menteri Komunikasi Wells menyifatkan platform sebagai antara “syarikat paling berkuasa di dunia”, satu ungkapan langsung yang jarang datang daripada pegawai kerajaan Barat. Daripada penyelesaian AS$16.68 bilion dan kelemahan pelaksanaan undang-undang EU, hinggalah kecenderungan pelobi industri menggunakan ungkapan kabur seperti “pilihan yang bermakna”, pendirian sebenar syarikat teknologi besar terhadap tadbir urus algoritma semakin terserlah. Sama ada draf Australia dapat mengatasi masalah lama bahawa undang-undang mudah diluluskan tetapi sukar dikuatkuasakan masih perlu diperhatikan.