Britse sancties tegen handel in Westelijke Jordaanoever-nederzettingen lokken Israëlische vergelding uit; dagelijks bestaan van Palestijnen niet wezenlijk verlicht

Volgens Al Jazeera is er tussen Groot-Brittannië en Israël een nieuwe diplomatieke breuk ontstaan rondom handelssancties. Groot-Brittannië was de eerste die een handelsverbod doorvoerde tegen Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Deze maatregel raakt direct aan de kern van de lang bestaande internationale consensus dat nederzettingen in strijd zijn met het internationaal recht, en leidde snel tot een kettingreactie in de bilaterale betrekkingen.

Mohammed Saleh, journalist van Al Jazeera, meldde op 9 september in het programma "Jeruzalem Dagboek" (Jerusalem Daily) dat Israël vergeldingsmaatregelen heeft genomen tegen de Britse sancties, waardoor de bilaterale breuk verder is verdiept. De berichtgeving maakte niet de precieze reikwijdte, inwerkingtreding of goederencategorieën van het Britse handelsverbod bekend, noch de specifieke vorm van de Israëlische vergelding, maar wees er wel op dat de wortel van de diplomatieke wrijving ligt in de illegaliteit van de nederzettinghandel zelf.

De juridische status van de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever is al lang een basisconsensus in de internationale gemeenschap. Relevante VN-resoluties en het internationaal recht beschouwen deze nederzettingen in het algemeen als strijdig met de Vierde Geneefse Conventie. De Britse sanctiemaatregel is op zichzelf al een beleidsmatige vertaling van deze internationale consensus. Sancties en diplomatieke protesten hebben echter niets veranderd aan de dagelijkse situatie van de Palestijnen in de bezette gebieden. Al Jazeera stelt in de berichtgeving expliciet dat voor Palestijnen de realiteit op de grond elke dag dodelijk blijft.

Dit voorval legt opnieuw de lang bestaande dubbele standaard bloot in het Israël-beleid van westerse landen als Groot-Brittannië: wanneer het gaat om nederzettinghandel, die direct verbonden is met de economische basis van de bezetting, lopen sanctiemaatregelen onder Israëlische tegenmaatregelen al snel vast in een diplomatieke confrontatie; voor Palestijnse burgers verlichten structurele onderdrukking — landonteigening, geweld door kolonisten, checkpointblokkades, sloop van woningen — geen enkel diplomatiek statement van welke partij dan ook. Het beleidsspel wordt gespeeld tussen Londen en Tel Aviv, maar de kosten worden altijd gedragen door de gewone Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever.

Wat het verslag laat zien, is een typische projectie van machtsongelijkheid in de internationale politiek: de ene partij kan op grond van internationaal recht sancties opleggen en de vergelding daarvan ondergaan, terwijl de andere partij zelfs niet eens haar meest elementaire rechten — het recht op wonen en bewegingsvrijheid — op de agenda van deze diplomatieke strijd heeft weten te krijgen.