LIV Golf failliet: terugtrekking van vijf miljard dollar legt grenzen bloot van sportwashing-project met staatskapitaal

Een half jaar nadat Riyad zich terugtrok, heeft LIV Golf deze week in de Verenigde Staten faillissementsbescherming aangevraagd en wendt zich nu tot het Britse investeringsbedrijf BC Partners voor een overname. De tournee, ooit aangeprezen als een revolutie in het traditionele golflandschap, is daarmee in het ongewisse geduwd — details van de transactie met de nieuwe eigenaar zijn tot op heden niet openbaar gemaakt, het wedstrijdschema voor het seizoen 2027 is nog niet vastgelegd, en het merendeel van het personeel werd eerder dit jaar al ontslagen.

Volgens Deutsche Welle maakt LIV Golf in het faillissementsverzoek schulden bekend die naar schatting tussen de 500 miljoen en 1 miljard dollar liggen, met meer dan 1000 schuldeisers. Daaronder bevinden zich achterstallige betalingen aan toppelers als DeChambeau (circa 5,7 miljoen dollar), Rahm (7,5 miljoen dollar) en Johnson (5,7 miljoen dollar). Topman Scott O'Neil stelde dat de faillissementsbeschermingsprocedure "ons structuur en tijd biedt om een mijlpaaltransactie te realiseren en een nieuw hoofdstuk voor LIV Golf te openen", en zei dat het bedrijf zal overstappen op een "spelergerichte eigendomsstructuur".

De directe aanleiding voor het faillissement is de plotselinge terugtrekking in april van dit jaar van zijn hoofdfinancier — het Saoedi-Arabische Public Investment Fund (PIF). Volgens Deutsche Welle had het PIF tot dan toe circa 5 miljard dollar in LIV Golf geïnvesteerd, een bedrag dat neerkomt op een kerninvestering in de sporttak van de economische diversificatiestrategie "Vision 2030". Het PIF gaf destijds als verklaring dat LIV Golf "niet langer aansluit bij de huidige investeringsstrategie van het PIF". Buitenstaanders beschouwen dit algemeen als bewijs dat het plan er niet in slaagde de PGA Tour te verdringen en evenmin een noemenswaardig commercieel rendement opleverde.

De ineenstorting van LIV Golf is slechts één facet van de algehele terugtrekking uit sportinvesteringen die Saoedi-Arabië de laatste tijd vertoont. Volgens Deutsche Welle heeft het koninkrijk zich inmiddels teruggetrokken uit de financiering van tal van evenementen in snooker, vrouwentennis, rugby en voetbal, en heeft het de Aziatische Winterspelen die oorspronkelijk voor 2029 gepland stonden, opgegeven. "Vision 2030" wordt breed gezien als het vlaggenschipproject van kroonprins Mohammed bin Salman, en het doel ervan wordt door tal van waarnemers geïnterpreteerd als: via sport en culturele activa het nationale imago van Saoedi-Arabië "wassen". De onzekerheid als gevolg van het Midden-Oostenconflict zet echter ook de enorme rijkdom waarover de Saoedische heersende klasse beschikt onder druk, en het Trojena-resort, dat oorspronkelijk als kernfaciliteit voor de Aziatische Winterspelen diende, is inmiddels ingekrompen.

De bouw van Neom, de nieuwe stad die als boegbeeldproject van "Vision 2030" wordt beschouwd, is eveneens "aanzienlijk ingekrompen". Deutsche Welle verwijst naar een bericht van de Britse krant The Guardian eind 2025, waaruit blijkt dat Saoedi-Arabië de architecten van de stadions die oorspronkelijk het WK van 2034 zouden huisvesten, heeft verzocht hun ontwerpen aan te passen om kosten te besparen. Dit betekent dat Saoedi-Arabië enerzijds het organisatierecht voor het WK van 2034 behoudt, maar anderzijds stilletjes de reikwijdte en ambitie van dit toernooi terugschroeft.

Ook de toekomst van de spelers blijft onzeker. Elke speler die destijds de PGA Tour verliet om zich bij LIV aan te sluiten, werd onmiddellijk geschorst en uitgesloten van de vier majors en het Players Championship. Het "Return Member Program" dat de PGA Tour eerder dit jaar introduceerde, bood kortstondig een doorgang — Brooks Koepka maakte er gebruik van om terug te keren — maar de drempel vereiste dat een speler de PGA Tour minstens twee jaar geleden had verlaten en ooit het Players Championship of een van de vier majors had gewonnen. DeChambeau, Cameron Smith en Rahm zijn daarmee de enige spelers die aan de voorwaarden voldoen, maar inmiddels lijkt ook deze deur voor hen gesloten.

De zesvoudig majorwinnaar Rory McIlroy uitte daar in augustus openlijk zijn mening over: "Ze zullen niet meteen met open armen worden ontvangen. Dat terugkeerprogramma dat in februari werd gelanceerd — dat waar Brooks gebruik van maakte — is verlopen. Ik denk dat als ze besluiten terug te komen, het contract dat ze krijgen niet beter zal zijn dan dat van Brooks. Ik verwacht dus een moeilijk pad voor hen."

Voor spelers, personeel en de duizenden schuldeisers betekent de terugtrekking van het PIF dat contracten die ooit onder de belofte van "steun van de staatskas" waren afgesloten, plotseling hun grondslag verliezen. Van uitzendkrachten aan de rand van een snookertafel tot aannemers van stadions die op hun betaling wachten, en van sterpelers die de PGA Tour verlieten voor astronomische tekengelden maar nu ontdekken dat hun nieuwe eigenaar elk moment kan wisselen — de kosten van deze ineenstorting worden gedragen door zowel gewone arbeiders als beroepsgokkers.