Moskou beweert dat Oekraïne een Russisch-Britse oorlog probeert uit te lokken; Londen waarschuwde eerder voor Russische desinformatie

Volgens The New York Times beweert Rusland dat Oekraïne een oorlog tussen Rusland en het Verenigd Koninkrijk probeert uit te lokken. In het bericht van 10 september schrijft de krant dat de precieze inhoud, het verspreidingskanaal en de onderbouwing van deze beschuldiging uit Moskou niet duidelijk zijn in het beschikbare openbare materiaal.

De beschuldiging komt tegen de achtergrond van een reeks waarschuwingen uit het Verenigd Koninkrijk. Volgens The New York Times waarschuwde Londen eerder dat Rusland systematisch desinformatie inzet om Oekraïne van zijn internationale partners te vervreemden. Als een van de belangrijkste westerse landen die Oekraïne militaire steun bieden, weerspiegelt de Britse waarschuwing zowel de informatieoorlog als de vrees dat het land verder bij een escalatie van het conflict wordt betrokken.

Het afschilderen van Oekraïne als een partij die een oorlog wil beginnen, dient meerdere doelen. Het verlegt de internationale aandacht van het kernfeit van de Russische grootschalige invasie van Oekraïne; het plaatst een kernmacht die lid is van de NAVO in het frame van een land dat zou zijn uitgelokt; en het probeert, op een cruciaal moment waarop Oekraïne voor zijn verdediging afhankelijk is van internationale steun, de indruk te wekken dat er breuken in zijn partnerschappen ontstaan.

Dat informatieoorlog en militaire operaties naast elkaar bestaan, is geen toeval. Wanneer de machtsverhoudingen op het slagveld herhaaldelijk zijn beschreven, verschuift de aandacht naar de structurele strijd om publieke opinie en vertrouwen. Het vermogen om feiten te controleren, de betrouwbaarheid van informatiebronnen te beoordelen en de bereidheid van de internationale gemeenschap om Oekraïne langdurig te blijven steunen, vormen frontlinies die even belangrijk zijn als het slagveld.

Ook het beleid van de Britse regering ten aanzien van Oekraïne verdient kritische aandacht. Als een van de belangrijkste westerse landen die Oekraïne langeafstandswapens en militaire training leveren, hebben de omvang van de Britse hulp, de keuze van wapentypen en de manier waarop Londen binnen het sanctiekader handelt rechtstreeks invloed op de intensiteit en duur van het conflict. Die beleidskeuzes gelijkstellen aan de informatiebeïnvloeding vanuit Moskou is echter precies het effect dat de Russische informatieoorlog probeert te bereiken: door de grenzen tussen feiten te vervagen, moet kritische toetsing van het regeringsbeleid in westerse samenlevingen omslaan in twijfel aan de legitimiteit van het Oekraïense verzet.

Of de concrete beschuldiging van Moskou standhoudt, moet onafhankelijk worden geverifieerd. Maar ongeacht de waarheid ervan vormen het moment en de bewoordingen van de verklaring zelf al onderdeel van een informatieoperatie. Bij iedere verklaring moeten daarom twee vragen tegelijk worden gesteld: op welke gebeurtenis verwijst de verklaring, en welke politieke functie heeft het produceren en verspreiden ervan?