Trump maakt tussentijdse verkiezingsconventie tot persoonlijke show; olieprijs doorbreekt 100 dollar en zevende maand Iran-oorlog worden politieke lastpost

Op de avond van 10 september betrad de Amerikaanse president Trump in het American Airlines Center in Dallas, Texas, het podium van het eerste Republikeinse tussentijdse verkiezingscongres, en startte tegenover een zaal vol aanhangers die niet meer overtuigd hoefden te worden opnieuw zijn bekendste script: zichzelf op het stembiljet plaatsen. Volgens Al Jazeera verving Trump deze normaal gesproken alleen tijdens presidentiële verkiezingscycli gehouden 'historisch eerste' tussentijdse conventie op het laatste moment vice-president Vance, die oorspronkelijk als slotact van de eerste dag stond gepland.

'Wanneer ik op het stembiljet sta, doen Republikeinen het altijd goed,' zei Trump. 'Maar om de een of andere reden, wanneer een president wint... zelfs als hij een echt goede of geweldige president is, winnen zij de tussentijdse verkiezingen niet.' Zijn oplossing: 'Doe alsof ik op het stembiljet sta.'

Terwijl hij het voetlicht echter opnieuw op zichzelf richtte, kon Trump niet ontkomen aan de steeds zwaardere realiteit binnen zijn politieke agenda: de oorlog tegen Iran, die hij op 28 februari samen met Israël heeft ontstoken, is inmiddels de zevende maand ingegaan. Al Jazeera wijst erop dat de Brent-olieprijs in juli voor het eerst boven de 100 dollar per vat uitkwam — het meest directe signaal dat deze oorlog overslaat op de energierekeningen en benzineprijzen van Amerikaanse gezinnen.

De Straat van Hormuz, die vóór de oorlog een vijfde van de mondiale zeevaart-oliehandel voor zijn rekening nam, valt nog steeds onder beperkte doorvaart door Iran. Maar Trump beweerde op het podium dat de VS 'aan het winnen zijn' en controle hebben over deze strategische waterweg, en stelde zelfs voor deze om te dopen tot de 'Straat van Trump'. Een zeestraat die door oorlogsgeweld in beroering is gebracht en de mondiale energieaderen verstoort, vernoemd naar degene die de oorlog is begonnen — deze retoriek is zowel een voetnoot bij imperiale arrogantie als het absurde van een oorlogsverhaal dat zichzelf ophemelt. Trump impliceerde tevens mogelijke verdere escalatie, inclusief aanvallen op de nucleaire installatie 'Pikhouweelberg' van Iran.

Als hedge tegen de overspoeleffecten van de oorlog deed Trump een vrij verleidelijke belofte: als de Republikeinen zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden behouden, krijgt elke volwassen burger een 'dividend' van 5.000 dollar. Volgens Al Jazeera is de juridische grondslag voor deze belofte nog onduidelijk. Nu de olieprijzen boven de 100 dollar uitkomen, de inflatiedruk hoog blijft en de oorlogsuitgaven voortdurend opzwellen, lijkt de cheque van 5.000 dollar per persoon eerder een politieke geruststelling, geschreven met toekomstige budgettaire blanco cheques — de ware functie ervan is om de oorlogskosten van de boeken te wissen en in plaats daarvan via verkiezingscheques terug te laten vloeien naar de kiezers; terwijl de kosten van de oorlog zelf, in de vorm van brandstofprijzen, kosten van levensonderhoud en geopolitieke risicopremies, onophoudelijk opstapelen op de rekeningen van gewone gezinnen.

Al Jazeera citeert de onafhankelijke instantie Decision Desk HQ, die maandag haar voorspelling voor de controle over de Senaat bijstelde naar 'puur onbeslist'; de Democraten worden nog altijd breed favoriet geacht voor het Huis van Afgevaardigden. Sommige Republikeinse kandidaten kozen er simpelweg voor om in hun eigen kiesdistrict campagne te voeren in plaats van naar Dallas te vliegen voor deze partijmobilisatie — politieke analisten waarschuwen dat een hechte band met Trump in sleutelgebieden averechts kan werken en juist die kiezers kan mobiliseren die al in de Democratische voorverkiezingen actief stemden.

Texas is de belichaming van dit dilemma. Al Jazeera haalt Evan Roth Smith, partner bij Slingshot Strategies, die al lange tijd peilingen in deze staat uitvoert, aan wanneer hij zegt dat de Democratische uitdager, de van een theologisch seminarium afkomstige James Talarico, de zittende procureur-generaal Ken Paxton voortdurend voorblijft; de marge valt buiten de foutmarge en nadert de cruciale grens van 50%. Mocht Talarico winnen, dan zou dat de eerste keer zijn sinds 1994 dat een Democraat een statewide ambt in Texas wint. Trump steunde Paxton in mei, maar zei tegen hem op het podium: 'Hij kleedt zich misschien niet helemaal goed, praat ook niet helemaal perfect en is ook niet de knapste kerel die ik ooit heb gezien' — dit soort zinnen, waarin 'lofspraken en spot hand in hand gaan', laat op zichzelf al zien dat een endorsement niet langer alleen maar een steunbetuiging is, maar een last die uitleg behoeft. Paxton reageerde met: 'Als we Texas verliezen, verliezen we de common sense-revolutie; als we de common sense-revolutie verliezen, verliezen we Amerika.' Een slogan die steeds meer op een grafschrift lijkt.

Volgens de waarneming van Al Jazeera deed het hele avondprogramma meer denken aan een persoonlijke rally van Trump dan aan een partijcongres; diverse door Trump benoemde hoogwaardigheidsbekleders — waaronder procureur-generaal Todd Blanche en minister van Financiën Scott Bessent — betraden het podium om hun steun te betuigen. Congressman Brandon Gill kaderde deze stemming als 'mainstream versus extreem'; meerdere sprekers richtten herhaaldelijk hun pijlen op de progressieve kandidaten die in de Democratische voorverkiezingen opkwamen en op kandidaten die gelieerd zijn aan de organisatie 'Democratic Socialists of America' (DSA), maar repten met geen woord over de buitenlandse oorlog die inmiddels zeven maanden duurt en waarin de olieprijs boven de 100 dollar is gestegen.

Maar het verzoek 'doe alsof ik op het stembiljet sta' zelf legt precies de ware structurele moeilijkheid van de Republikeinen bloot: wanneer je jezelf tot het enige mobilisatiesymbool maakt, heb je in feite al toegegeven — de echte hoofdrolspeler van deze verkiezing ben je zelf, terwijl jouw naam in november niet op het stembiljet zal staan.