Terwijl de oorlog tussen VS en Iran de olieprijs opdrijft, dreigt Trump met aanval op nucleaire locatie in de Pickaxe-berg

Volgens The Times of India, dat zich baseert op berichtgeving van CNN, heeft het Amerikaanse Center for Strategic and International Studies (CSIS) zes jaar aan satellietbeelden geanalyseerd en daarbij een ‘duidelijke sterke toename’ van de bouwactiviteit in 2026 vastgesteld bij de ondergrondse nucleaire locatie in de Pickaxe-berg, vlak bij de Iraanse nucleaire installatie in Natanz. De locatie is mogelijk bedoeld om toekomstige activiteiten binnen Irans nucleaire programma te beschermen.

De Amerikaanse president Donald Trump zei onlangs tegen verslaggevers: ‘Mogelijk vallen we Pickaxe binnenkort aan’, en voegde eraan toe: ‘We weten hoe iedereen daar beweegt.’ Hij dreigde tevens dat de Verenigde Staten tot een aanval zouden overgaan zodra op die locatie relevante activiteit werd waargenomen. CNN meldt op basis van ingewijden dat het Amerikaanse leger een operationeel aanvalsplan voor de locatie heeft. Toen Trump deze zomer dreigde het conflict met Iran op te voeren, maakte zij deel uit van een alternatief pakket aan doelwitten. Het plan omvat enkele van de grootste bommen in het Amerikaanse arsenaal, maar de bronnen erkennen dat het nog onduidelijk is of die wapens diep genoeg onder de grond kunnen doordringen om alles te vernietigen wat Iran daar mogelijk naartoe heeft verplaatst. Volgens het CSIS-team vormt de granieten berg zelfs voor de ‘zwaarste niet-nucleaire’ bom van het Pentagon een lastig doelwit.

De Verenigde Staten werken op meerdere fronten aan middelen om zulke doelen te treffen. Uit contractdocumenten die CNN inzag, blijkt dat het Amerikaanse Defense Threat Reduction Agency vier dagen voor de start van operatie Epic Fury een noodcontract ter waarde van 1,2 miljoen dollar sloot. Daarmee moest een ‘unieke ondergrondse testfaciliteit’ op de White Sands Missile Range in New Mexico worden hersteld om tests met scherpe munitie tegen diepgelegen ondergrondse doelen uit te voeren. De documenten werden op 27 februari, een dag voor het begin van de oorlog, in een federale databank geplaatst. Onder verwijzing naar een ‘tijdgevoelige nationale veiligheidsrichtlijn’ werd daarin geëist dat binnen twee tot drie weken een ‘snelle testgereedheid’ tot stand zou worden gebracht. Drie ingewijden vertelden CNN dat de plannen voor White Sands verband hielden met de oorlog tegen Iran en gericht waren op de ontwikkeling van methoden om Irans diepst gelegen ondergrondse installaties te treffen, mogelijk met oefeningen waarin aanvallen op specifieke nucleaire locaties werden nagebootst. Satellietbeelden tonen dat tussen 16 en 18 februari bouwwerkzaamheden begonnen op een afgelegen terrein dat wordt beheerd door het Defense Threat Reduction Agency en het Amerikaanse Strategische Commando. De werkzaamheden duurden tot half maart. CNN benadrukt echter dat het niet onafhankelijk kon verifiëren of de tests daadwerkelijk zijn uitgevoerd, noch wat het precieze doel was van de activiteit die op de locatie werd waargenomen.

De Amerikaanse luchtmacht ontwikkelt daarnaast een ‘bunkerdoorborende bom van de volgende generatie’ ter vervanging van de huidige MOP. In september 2025 werd een contract voor de ontwikkeling van een prototype gegund; in juni 2025 werd de defensie-industrie gevraagd mogelijke leveranciers voor het wapen aan te dragen. Het probleem is dat de Verenigde Staten in juni 2025 tijdens operatie Midnight Hammer weliswaar Iraanse nucleaire installaties aanvielen, maar dat een hoge Amerikaanse generaal tegen leden van het Congres zei dat bij de nucleaire installatie in Isfahan alleen de ingangen waren bedolven. Het Pentagon ging er namelijk van uit dat zijn MOP-bunkerdoorborende bommen de installatie niet konden vernietigen. Die informatie wijst erop dat de Amerikaanse operatie tegen Iran in 2025 niet alle cruciale nucleaire installaties volledig heeft vernietigd, waardoor Iran tijdens het voortdurende conflict zijn ondergrondse werkzaamheden kon voortzetten.

De Pickaxe-berg komt opnieuw internationaal in beeld op een moment dat de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran zelf snel escaleert. Volgens het bericht maakte Iran woensdag bekend tien schepen in de buurt van de Straat van Hormuz te hebben aangevallen, als reactie op het tot zinken brengen van vijf Iraanse olietankers door het Amerikaanse leger. Het gaat om de omvangrijkste over en weer uitgevoerde aanvallen op de scheepvaart in de zes maanden durende oorlog. Door het conflict steeg de prijs van Brentolie voor het eerst sinds juli boven 100 dollar per vat, terwijl de gemiddelde Amerikaanse winkelprijs van diesel opliep tot meer dan 5,94 dollar per gallon. Iran vuurde ook ballistische raketten af op een basis in Jordanië die door Amerikaanse troepen wordt gebruikt. Sinds eind augustus vallen de Verenigde Staten en Iran over en weer militaire doelen, scheepvaart en energievoorzieningen aan. Volgens het bericht zijn ook de gevechten tussen Saudi-Arabië en de door Iran gesteunde Houthi’s in Jemen opnieuw opgelaaid, waardoor de dreiging voor de energievoorziening uit het Midden-Oosten verder toeneemt.

Over het doel van de locatie in de Pickaxe-berg zelf blijven de analisten van CSIS voorzichtig. Zij waarschuwen dat factoren zoals de ‘voortgaande bouw’ erop wijzen dat de locatie ‘nog niet over verrijkingscapaciteit beschikt, als dat inderdaad het beoogde gebruik is’. De locatie kan een van drie functies vervullen die verband houden met het Iraanse nucleaire programma: een assemblagefaciliteit voor centrifuges, een verrijkingsinstallatie of een veilige schuilplaats voor andere ‘aan kernwapens gerelateerde’ activiteiten, zoals het omzetten van uranium in metaal. Israëlische inlichtingendiensten hebben eerder gesuggereerd dat Iran mogelijk centrifuges naar de Pickaxe-berg verplaatst als onderdeel van zijn uraniumverrijking. De door CSIS geanalyseerde bestemming van de locatie blijft echter speculatief en de Amerikaanse inlichtingengemeenschap heeft hierover nog geen definitieve conclusie bereikt.