Watervoorziening in Taiz bedreigd: verantwoordelijkheidsgrenzen rond Britse hulp bij de verdediging van Saoedi-Arabië amid de escalatie in Jemen

Volgens een bericht van Al Jazeera van 20 oktober 2026 waarschuwde UNICEF dat de toename van de gevechten in Taiz en de brandstoftekorten de lokale watervoorziening bedreigen. Het systeem bedient naar schatting ongeveer 3 miljoen mensen, waaronder minstens 1,6 miljoen kinderen. Akil al-Ayari, de UNICEF-vertegenwoordiger in Jemen, zei: ‘Taiz is al een van de gebieden met de grootste watertekorten in Jemen, en nu lopen de basisdiensten waarop duizenden ontheemde gezinnen vertrouwen opnieuw onder druk.’

Volgens Al Jazeera, dat een bericht van het UNHCR citeert, zijn sinds de hervatting van de gevechten in juli meer dan 250.000 mensen in Jemen ontheemd geraakt. Taiz vormt 76 procent van de stedelijke ontheemden die de organisatie meldt en ontvangt 52 procent van de recentelijk ontheemden. Ongeveer 33.700 gezinnen hebben nog steeds hulp bij onderdak nodig; tot de meest urgente behoeften behoren onderdak, voedsel en multifunctionele cashhulp. De financiering van de humanitaire respons is ernstig onvoldoende.

UNHCR waarschuwde in een verklaring: ‘Beschietingen nemen in Taiz toe, ook rond woonwijken en medische instellingen, terwijl de onveiligheid op cruciale wegen en de beperkingen op de doorgang daarop de humanitaire toegang en de beweging van mensen blijven belemmeren.’ Al Jazeera meldde dat Houthi-strijders sinds begin oktober Taiz hebben ingesloten en de weg die de stad met Aden verbindt hebben afgesneden, waardoor de verplaatsing van civielen en het vervoer van hulp verder worden belemmerd.

De oorlog breidde zich ook uit naar andere fronten. Volgens de lokale autoriteiten in Jemen lanceerden Houthi-strijders een ballistische raket op een militair trainingskamp in Shabwah, waarbij minstens 58 mensen werden gedood; dit aantal is nog niet onafhankelijk geverifieerd. De regering van Jemen zei dat de installatie een veilig opleidingscentrum ver van het front was, terwijl de Houthi-kant zei dat het doel door Saoedi-Arabië ondersteunde troepen waren. Al Jazeera meldde dat regeringsstroepen na de aanval een vergeldingsaanval uitvoerden in de buurt van Taiz.

De door Saoedi-Arabië ondersteunde regeringsstroken begonnen vervolgens een tegenaanval onder de naam ‘Dawn of Yemen’, met als doel gebieden die door Houthi-strijders worden gecontroleerd te heroveren, waaronder Sanaa, dat de Houthi in 2014 innamen. Al Jazeera meldde tevens dat Saoedi-Arabië zijn luchtaanvallen opvoert. De correspondent Youssef al-Mouri van de zender schreef: ‘Nu grensoverschrijdende aanvallen toenemen, maken Yemeni’s zich zorgen dat de oorlog hun woonplaatsen nadert, vooral terwijl beide partijen met escalerende acties dreigen en Saoedi-Arabië zijn luchtaanvallen versterkt.’

Britsland kondigde daarentegen aan dat het ‘Typhoon’-jachten van de Royal Air Force zal inzetten voor defensieve taken, om bij te springen bij de bescherming van Saoedi-Arabië tegen aanvallen van Houthi-strijkers. Het Britse ministerie van Defensie zei dat de jachten geen aanvallen op de Houthi zullen uitvoeren. ‘Defensief’ is echter slechts een verklaring die de doelstelling beperkt: het beschikbare materiaal specificeert niet de omvang, de duur of de regels voor de inzet, en zegt evenmin of de Britse vliegtuigen uitsluitend zullen opkomen voor inkommende doelwassen, of hoe de missie zal samenspelden met de bestaande luchtaanvallen van Saoedi-Arabië.

Er is geen bewijs dat Britse vliegtuigen hebben deelgenomen aan een aanval die concrete slachtoffers heeft veroorzaakt, maar dat verandert niets aan het feit dat Groot-Brittannië actief bijdraagt aan de verdediging van Saoedi-Arabië. Groot-Brittannië moet duidelijk maken of de missie beperkt is tot het onderscheppen van inkommende doelwassen, of dat deze ook bredere afspraken voor inlichtingen, samenwerking of bescherming omvat.

De verantwoordelijkheidsgrenzen moeten worden gekoppeld aan concrete handelingen. Houthi-strijders zijn rechtstreeks verantwoordelijk voor de raketaanval op Shabwah. Het materiaal bevestigt ook dat regeringsstroepen in de buurt van Taiz een vergeldingsaanval uitvoerden; die troepen mogen niet met de Saoedische staat worden gelijkgesteld en hun handelen moet afzonderlijk worden getoetst. Hoewel beschietingen in Taiz toenemen, ook rond woonwijken en medische instellingen, maakt het beschikbare materiaal voor geen van de afzonderlijke beschietingen duidelijk wie ze heeft uitgevoerd, zodat ze niet vooraf aan een van de partijen kunnen worden toegeschreven. De versterkte luchtaanvallen van Saoedi-Arabië en de tegenaanval van de door Saoedi-Arabië ondersteunde regeringsstroken vormen een onvermijdelijk onderdeel van deze escalatie; Groot-Brittannië moet de reikwijdte en de regels van zijn actieve bijdrage aan de verdediging verduidelijken. De gevolgen van de bedreiging van de watervoorziening, de geblokkeerde hulproutes en de ontheemding komen uiteindelijk op de bewoners van Jemen neer. Voor de bewoners van Taiz betekent ‘defensief’ niet dat de watervoorziening van dreiging wordt gevrijwaard of dat hulproutes worden geopend; bij de beoordeling van verantwoordelijkheid kan men niet bij actie-etiketten stoppen, maar moet elke identificeerbare militaire handeling en de invloed daarvan op de civiele bevolking worden onderzocht.