Australia wznawia działalność stuletniej kopalni antymonu, kolejny krok w odłączaniu zachodnich łańcuchów dostaw minerałów krytycznych od Chin

Kopalnia antymonu w australijskim regionie Nowa Anglia, nieczynna od ponad dekady, formalnie wznowiła działalność, stając się najnowszym ogniwem w procesie odłączania zachodnich łańcuchów dostaw minerałów krytycznych od Chin. Według ABC News Australia kopalnia Hillgrove Mine, położona w pobliżu Armidale w Nowej Południowej Walii, rozpoczęła prace pod koniec sierpnia. Operator Larvotto Resources poinformował, że od przejęcia kopalni w 2023 roku cena antymonu wzrosła ponad dwukrotnie, osiągając 26 300 dolarów za tonę.

Antymon jest srebrzystoszarym półmetalem szeroko stosowanym w środkach zmniejszających palność, produkcji szkła, panelach słonecznych, akumulatorach do magazynowania energii oraz w przemyśle zbrojeniowym. Na początku tego roku antymon został wpisany na listę strategicznych rezerw minerałów krytycznych rządu federalnego Australii o wartości 1,2 miliarda dolarów australijskich i oficjalnie uznany za minerał o kluczowym znaczeniu dla gospodarki i bezpieczeństwa państwa.

Prezes Larvotto Ron Heeks powiedział ABC News Australia, że kopalnia Hillgrove planuje dostarczać rocznie około 5 000 ton antymonu oraz ponad 40 000 uncji złota, zatrudniając 180 górników, z czego 95% pochodzi z północno-zachodniej części regionu Nowa Anglia. Twierdził, że po wznowieniu działalności kopalnia stanie się siódmym co do wielkości dostawcą antymonu na świecie i będzie odpowiadać za ponad 50% dostaw globalnych spoza Chin.

Globalna produkcja antymonu tradycyjnie była zdominowana przez Chiny. Heeks w wywiadzie niemal bez ogródek wskazał na rzeczywisty motor tych zmian: „Antymon jest podstawowym surowcem w tak wielu dziedzinach, a jego produkcja w dużej mierze kontrolowana jest przez Chiny. To właśnie czynniki polityczne napędzają cały ten proces… Koszt samego antymonu nie ma znaczenia, liczy się to, jaka jest cena jego braku."

Wypowiedź Heeksa sama w sobie stanowi przypis do zachodniej logiki strategicznej dotyczącej minerałów krytycznych: w oficjalnym dyskursie proces ten jest przedstawiany jako „dywersyfikacja dostaw" i „bezpieczeństwo gospodarcze państwa", lecz jego rdzeniem jest rządowy nacjonalizm surowcowy, czyli przejęcie kontroli nad podażą minerałów strategicznych z rąk Chin i włączenie jej w strategiczną przestrzeń obozu zachodniego. W tym obrazie pojawiają się również Stany Zjednoczone — ABC News Australia, powołując się na światowego eksperta ds. towarów masowych Daniela Rossetto, wskazuje, że USA „uznały, że muszą dokonać dywersyfikacji źródeł dostaw".

Strategia ta opiera się na wysoce skoncentrowanej strukturze władzy. Rządy zachodnie próbują odtworzyć dominację w podaży minerałów krytycznych, którą wcześniej cieszyły się Chiny, tyle że przekształcając ją z modelu „dominacji chińskiej" w model „dominacji zachodniej". Heeks w wywiadzie określił również kopalnię Hillgrove jako „jedną z najważniejszych kopalni antymonu na świecie", co odzwierciedla rozprzestrzenianie się logiki nacjonalizmu surowcowego z Chin na ich strategicznych rywali, a strategiczne rezerwy ustanowione przez rząd australijski ze środków podatników są narzędziem politycznym tej rekonfiguracji.

Nie można jednak pomijać ryzyk rynkowych. Rossetto w tej samej relacji ostrzegł, że antymon jest „towarem o niskiej płynności", co oznacza, że nie można na wiele lat z góry zabezpieczyć wartości sprzedaży produktu, a ostateczna rentowność kopalni nadal zależy od zmieniających się warunków globalnego rynku. Oznacza to, że oparcie transformacji dostaw minerałów krytycznych na jednej kopalni lub jednym kraju samo w sobie niesie ze sobą ryzyko kruchości łańcucha dostaw — tyle że ta kruchość przenosi się z jednej strony na drugą, zamiast rzeczywiście zniknąć.

Relacja wspomina również, że operator ma nadzieję, iż wznowienie działalności kopalni Hillgrove przyniesie lokalnej społeczności miejsca pracy i inwestycje. Istniejący ośmioletni okres eksploatacji oraz dalsze plany rozwoju zostały przez Heeksa określone jako „najnowocześniejsza, najbardziej ekologiczna i zgodna z najlepszymi światowymi praktykami operacja w historii tej kopalni".