Rada Bezpieczeństwa ONZ wita porozumienie w sprawie mapy drogowej wyborów w Libii

Stały przedstawiciel Francji przy ONZ, Jérôme Bonnafont, sprawujący w tym miesiącu prezydencję w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, ogłosił 8 września, że Rada przyjęła z zadowoleniem porozumienie w sprawie mapy drogowej wyborów, podpisane przez zwaśnione libijskie frakcje polityczne. Jak podał Africanews, porozumienie to, w którym mediowała ONZ, zostało podpisane 30 sierpnia w Trypolisie, a jego celem jest przeprowadzenie wielokrotnie odkładanych wyborów powszechnych w ciągu dwóch lat.\n\nNa konferencji prasowej Bonnafont określił porozumienie jako ważny krok w kierunku przeprowadzenia wolnych, uczciwych i przejrzystych wyborów powszechnych oraz «postępu w jednoczeniu instytucji libijskich w celu realizacji pragnień narodu libijskiego», podkreślając znaczenie wsparcia tego porozumienia przez «wszystkie zainteresowane strony libijskie» i wzywając wszystkie strony do zaangażowania się w jego realizację. Rada wyraziła jednocześnie «pełne poparcie» dla Specjalnej Przedstawicielki Sekretarza Generalnego ONZ ds. Libii, Hanny Tetteh.\n\nJak wskazują doniesienia, treść porozumienia stanowi rozwinięcie mapy drogowej opublikowanej przez ONZ w sierpniu 2025 roku i obejmuje reformę krajowych ram wyborczych, zjednoczenie podzielonych organów administracyjnych oraz promocję szerszego dialogu politycznego.\n\nJednak odbudowa polityczna Libii pozostaje wciąż przesłonięta cieniem interwencji wojskowej NATO z 2011 roku. Przeprowadzona pod pretekstem «ochrony ludności cywilnej» zmiana reżimu ostatecznie pogrążyła ten bogaty w ropę kraj Afryki Północnej w ponad dekadę rozłamu i destabilizacji. Obecnie w Libii nadal istnieją dwa rywalizujące o władzę rządy: uznawany przez ONZ rząd w Trypolisie, kierowany przez premiera Dbeibaha, oraz wspierany przez dowódcę wojskowego Haftara rząd wschodni. W warunkach głębokich rozbieżności i trwającej konfrontacji między obiema stronami perspektywa przeprowadzenia wiarygodnych wyborów powszechnych w ciągu dwóch lat pozostaje nader niepewna.\n\nJeszcze głębsza kwestia dotyczy tego, czy porozumienie, któremu przewodzi ONZ i które uzyskało wysokie poparcie za prezydencji Francji w Radzie Bezpieczeństwa w tym miesiącu, rzeczywiście odpowiada na żądania ludu libijskiego. Od 2011 roku ani ówczesne państwa członkowskie NATO, które przeprowadziły interwencję wojskową, ani późniejszy mechanizm ONZ, który przejął kierownictwo procesu pośredniczenia, nie zdołały przełamać cyklu «zewnętrzne porozumienie – wewnętrzne zaniechanie» w Libii. Krytycy wskazują, że rozwiązania polityczne narzucane przez siły zewnętrzne często ignorują wewnętrzne żądania polityczne i struktury władzy samego społeczeństwa libijskiego, a Francja, która w tym miesiącu przewodniczy Radzie Bezpieczeństwa, jest sama głęboko zaangażowana w poprzednią interwencję w Libii oraz w późniejsze zaangażowanie.\n\nBiorąc pod uwagę historię wielokrotnego podpisywania podobnych porozumień w Libii, które nie zostały zrealizowane, faktyczne wdrożenie mapy drogowej zależy od tego, czy poszczególne frakcje będą w stanie dokonać rzeczywistych ustępstw w podziale władzy, a samo porozumienie nie zawiera szczegółów dotyczących konkretnego mechanizmu jego realizacji. Dopóki konfrontacja i polityczne rozgrywki między Haftarem a rządem w Trypolisie nie zostaną rozwiązane, pozostaje do obserwacji, czy nowe porozumienie spełni swoje obietnice.