Wielka Brytania, Francja i Kanada ogłaszają zakaz importu produktów z osiedli izraelskich; Izrael natychmiast wprowadza środki odwetowe wobec Wielkiej Brytanii

Według France 24, rządy Wielkiej Brytanii, Francji i Kanady ogłosiły we wtorek zakaz importu produktów wytwarzanych w osiedlach izraelskich na okupowanym Zachodnim Brzegu. W momencie ogłoszenia tej decyzji brytyjski minister oskarżył Izrael o „przymykanie oczu" na rzekome „czystki etniczne" wobec Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu. Decyzja wywołała ostrą reakcję Izraela, który natychmiast ogłosił środki odwetowe wobec Wielkiej Brytanii, choć ich szczegóły nie zostały ujawnione.

Kwestia osiedli ma długą historię. Od czasu izraelskiej okupacji Zachodniego Brzegu w 1967 roku ekspansja osiedli niemal nigdy nie została wstrzymana. Społeczność międzynarodowa od dawna powołuje się na czwartą konwencję genewską, uznając budowę osiedli za naruszającą międzynarodowe prawo humanitarne. Jednak przez dziesięciolecia produkty z osiedli swobodnie trafiały na rynki europejskie i amerykańskie oznaczone jako pochodzące z Izraela, korzystając z preferencyjnych stawek celnych, a gospodarka osiedli była głęboko powiązana z globalnymi łańcuchami dostaw.

Fakt, że Wielka Brytania, Francja i Kanada zdecydowały się wprowadzić zakaz właśnie teraz, zbiega się z trwającą wojną w Strefie Gazy i wyraźnym wzrostem międzynarodowej presji opinii publicznej. Sam ten moment odzwierciedla zakorzenioną selektywność zachodniej polityki wobec kwestii izraelsko-palestyńskiej — wieloletnie przyzwolenie i pobłażanie dla ekspansji osiedli, aż do momentu, gdy wojna spowodowała masowe ofiary cywilne, po czym nastąpiło przejście do ograniczających środków wobec produktów z osiedli.

Rozbieżności wewnątrz zachodnich państw są równie jaskrawe. Stany Zjednoczone, jako największy dostarczyciel pomocy wojskowej i dyplomatyczny protektor Izraela, nie przyłączyły się do tego zakazu i wielokrotnie zawetowały w Radzie Bezpieczeństwa ONZ rezolucje wzywające do zawieszenia broni w Strefie Gazy. Zakaz importowy Wielkiej Brytanii, Francji i Kanady zestawiony z niemal bezwarunkowym politycznym i wojskowym wsparciem Waszyngtonu dla Izraela tworzy dwie wyraźnie odmienne ścieżki polityczne wewnątrz obozu zachodniego.

Szybkość reakcji Izraela z jednej strony ujawnia ograniczenia tego typu ukierunkowanych dźwigni ekonomicznych. Konkretne środki odwetowe ogłoszone przez Izrael i ich faktyczny wpływ na Wielką Brytanię pozostają niejasne, ale sama reakcja pokazuje, że sam zakaz importowy jest dalece niewystarczający, by zmienić polityczną wolę i strukturę ekonomiczną stojące za ekspansją osiedli.

Kluczowe szczegóły, takie jak data wejścia w życie zakazu, zakres objętych produktów i mechanizmy egzekwowania, pozostają niejasne. Można potwierdzić, że jest to pierwszy przypadek, gdy kraje zachodnie podejmują ukierunkowane środki ekonomiczne o rzeczywistej sile wiążącej w kwestii izraelsko-palestyńskiej. Lecz gdy produkty z osiedli są częściowo blokowane u bram, zachodnia broń napływająca do Izraela, dyplomatyczne protekcjonowanie okupowanych terytoriów oraz przyzwolenie na wojnę w Strefie Gazy wciąż działają jak dotychczas.