Marekani inapitia kiangazi chenye joto zaidi katika miaka 132, mwako wa mafuta ya kisukuku na kusitasita kwa sera zinasukuma mgogoro wa hali ya hewa kwenye kizingiti kipya

Marekani imeshapitia kiangazi chenye joto zaidi katika kumbukumbu za hali ya hewa za miaka 132. Kulingana na Al Jazeera ikinukuu data iliyotolewa tarehe 9 Septemba na Mamlaka ya Kitaifa ya Bahari na Anga (NOAA), kati ya Juni na Agosti mwaka huu, joto la wastani katika majimbo 48 ya Marekani liliwafikia nyuzi joto 23.6°C (74.4°F), ambalo ni nyuzi joto 1.7°C juu ya wastani wa karne ya 20, na nyuzi joto 0.2°C juu zaidi ya rekodi iliyoshikiliwa pamoja na mwaka 1936 na 2021. Joto la wastani la mwezi wa Agosti peke yake pia liliboresha rekodi ya kihistoria, kufikia nyuzi joto 24.2°C (75.6°F).

Kasi ya kuvunjwa kwa rekodi inazidi kuongezeka. Al Jazeera iliripoti kuwa kati ya kiangazi tano zenye joto zaidi katika kumbukumbu za Marekani, vinne vimetokea katika miaka mitano iliyopita. Rekodi ya 1936 ilizaliwa wakati wa kipindi cha "Dhoruba ya Mchanga wa Great Plains" — wakati huo kiangazi kikali pamoja na mbinu za kilimo zinazoharibu zilisababisha janga la kimazingira; na sasa rekodi inabadilishwa dhidi ya ushahidi wa kisayansi wa kutosha kwa binadamu kuhusu mitambo ya hali ya hewa, na zikiwa na teknolojia iliyoiva ya nishati mbadala. NOAA inaeleza mwelekeo huu mpana wa kupanda kwa joto hasa kwa mwako unaoendelea wa mafuta ya kisukuku. Kama mojawapo wa nchi zenye uzalishaji wa kihistoria wa kaboni dioksidi uliokubwa zaidi duniani, kusitasita kwa Marekani katika mabadiliko ya nishati kunapimwa kwa wakati halisi kupitia mzunguko wa joto.

Mawimbi ya joto na kiangazi yanasambaa kwa pamoja. Kulingana na Al Jazeera, hadi tarehe 1 Septemba, takriban 59% ya maeneo ya Marekani yanapitia kiangazi, ongezeko la zaidi ya pointi 10 ikilinganishwa na mwezi uliopita. Jimbo la Texas na Oklahoma zilipata mvua chini ya asilimia 30 ya kawaida mwezi Agosti, na hali ya kiangazi inazidi kuwa mbaya katika maeneo ya Great Plains, Midwest na kusini. Wakati huo huo, kutofautiana kwa mifumo ya hali ya hewa kwa kanda pia kunaonekana waziwazi: jimbo la Indiana na Ohio zilisajili kiwango cha juu zaidi cha mvua katika kumbukumbu mwezi Agosti, takriban mara mbili ya kawaida, ikitofautisha kwa wazi na kiangazi cha Great Plains. NOAA inataraji kuwa Septemba maeneo mengi ya Marekani yatabaki na joto zaidi ya wastani, kiangazi kinaweza kuendelea au kuongezeka katika baadhi ya maeneo, na kaskazini-magharibi, Midwest na kusini zinakabiliwa na hatari kubwa ya mlipuko mkubwa wa moto wa porini.

Onyo la ngazi ya kimataifa pia linazidi kuongezeka. Mkurugenzi wa Shirika la Hali ya Hewa Duniani Celeste Saulo aliambia vyombo vya habari kuwa tukio la El Niño linalozidi kuwa na nguvu linaweza kuwa mojawapo wa matukio makubwa zaidi katika kumbukumbu za miaka arobaini za ufuatiliaji wa shirika hilo, na linatarajiwa kudumu hadi mwanzoni mwa 2027. Alisema waziwazi: "Kama mwelekeo huu ukiendelea, linaweza kuwa na nguvu zaidi kuliko tukio lolote tangu tuanze kufuatilia — yaani tayari limeshapita upeo wa chati tulizotumia katika miaka arobaini iliyopita." Al Jazeera ikinukuu maoni ya jumuiya ya kisayansi inaonyesha kuwa, ingawa El Niño kwa yenyewe ni tukio la asili, chini ya mazingira ambapo mwako wa mafuta ya kisukuku umeendelea kusukuma juu joto la kimataifa, tukio hili litaongeza zaidi marudio na ukali wa joto kali, kiangazi na mafuriko.

Kwa wakulima ambao mazao ya shambani yameshambuliwa, kwa familia za kipato cha chini mjini zinazobeba gharama zinazopanda za umeme, na kwa wafanyakazi wanaofanya kazi nje ambao hatari za kiafya zinaongezeka ghafla, kila kuvunjwa kwa rekodi za hali ya hewa kunatafsiriwa moja kwa moja kuwa gharama ya maisha. Kiangazi chenye joto zaidi kisishe kuwa tukio la nasibu bali kuwa kawaida mpya, gharama hazibebiwi kamwe na jedwali la usawa wa makampuni ya nishati ya kisukuku, bali na familia za kawaida.