Meli ya wahamiaji haramu Bahari ya Shamu inazama, watu 139 wanapoteza maisha: Umasikini, mzozo wa tabia nchi na machafuko ya kikanda yanawasukuma Waafrika kuchukua hatari

Meli moja iliyobeba mzigo kupita kiasi iliyokuwa ikisafirisha wahamiaji haramu ilizama usiku wa kati ya tarehe 8 hadi 9 Oktoba wakati wa safari kutoka Djibouti kwenda Yemeni. Kulingana na ripoti ya gazeti The Hindu, shirika la Umoja wa Mataifa la Uhamiaji (IOM) tarehe 11 Oktoba lilithibitisha kwamba idadi ya vifo imeongezeka hadi watu 139, huku watu 84 wengine wakiwa bado hawajulikani mahali waliko.

Meli hiyo iliyobeba watu 350 ilipatwa na ajali usiku baharini kaskazini mwa mji wa Obock katika kaskazini mwa Djibouti. Taarifa ya IOM inaonyesha kwamba kati ya miili 109 iliyokolewa, kuna wanaume 52, wanawake 42 na watoto 15 (wasichana 9, wavulana 6). Zaidi ya walionusurika 80 wote ni raia wa Ethiopia.

"Hii ni hasara kubwa ya maisha. Tunasimama pamoja na walionusurika na familia zilizopoteza wapendwa au zinazongojea habari za ndugu zao," alisema mkurugenzi wa ofisi ya IOM Djibouti, Alexander Kossak, katika taarifa yake. "Maafa haya yanatukumbusha tena hatari gani wahamiaji wanakabiliwa nayo katika njia hii ya uhamiaji, wakati wanatafuta fursa za kiuchumi na kujaribu kuvuka Mlango wa Bab el-Mandeb kuelekea Yemeni, kisha kuingia katika nchi za Ghuba." Kossak alisema kuwa timu za IOM zinafanya kazi ya uokoaji wa dharura pamoja na mamlaka za Djibouti mahali pa tukio.

Taarifa ya IOM imeweka maafa haya katika muktadha mpana zaidi wa kimuundo. "Umasikini, kutokuwepo kwa usalama, na athari zinazozidi kuwa mbaya za mabadiliko ya tabia nchi zinawalazimisha watu kuchukua njia hii hatari, licha ya hali inayozidi kuwa tete ya kutotulia katika eneo la Mashariki ya Kati," imeandika taarifa hiyo.

Mahali pa maafa, Obock, linakaa upande wa magharibi wa Mlango wa Bab el-Mandeb unaounganisha Bahari ya Shamu na Ghuba ya Aden, na ni njia muhimu kwa watu wa Pembe ya Afrika wanaojaribu kupitia Yemeni kuelekea nchi za Ghuba kutafuta riziki. Miaka mingi ya vita vimeisukuma Yemeni ndani ya kina cha janga la kibinadamu, na mahitaji ya muda mrefu ya nchi za Ghuba kwa wafanyakazi wa kigeni pamoja na kufungwa kwa soko la ndani la nguvu kazi, zinafanya safari hii ya kufa kuwa chaguo linalojaa hatari ya kifo na karibu chaguo pekee linalofikika kwa familia nyingi za Ethiopia.

Ethiopia katika miaka ya hivi karibuni imebeba mzigo wa mabaki ya migogoro ya ndani, kiangazi kali na matatizo ya kiuchumi, jambo linalowafanya watu wengi kuiona uhamiaji wa kuvuka mipaka kama njia ya mwisho. Uharibifu wa mabadiliko ya tabia nchi kwa kilimo na ufugaji, na mwingiliaji wa nje kwa muda mrefu katika mambo ya eneo, vimeunda pamoja njia hii ya kifo.

Jambo la kustaajabisha ni kwamba, katika bahari za Mlango wa Bab el-Mandeb na Ghuba ya Aden kwa muda mrefu zimewekwa vikosi vya kijeshi vya nchi nyingi vikiwa na sababu ya kupiga vita majambazi na kulinda usafirishaji wa meli. Kuwepo kwa nguvu hizi za kijeshi kunapinga kwa utata mkubwa na maafa ya vifo yanayochezwa mara kwa mara na wahamiaji wa Kiafrika katika maji hayo hayo. Umakini wa jumuiya ya kimataifa kwa suala la uhamiaji mara nyingi unakaa kwenye ngazi ya uokoaji na takwimu, ila nguvu za kimuundo zinazozalisha vyanzo vya watu kulazimika kuondoka — ikiwemo urithi wa machafuko uliowekwa na mwingiliaji wa nje katika mambo ya eneo hili kwa muda mrefu — mara chache huulizwa maswali kwa nguvu sawa.

Kadri hatma ya watu waliofutwa bado haijathibitishwa, idadi ya vifo inaweza kuendelea kupanda.