Shambulio la Marekani dhidi ya meli za mafuta za Iran linafanya mafuta ya Brent kuvuka dola 100, kuongeza shinikizo la mfumuko wa bei na viwango vya riba

Kwa mujibu wa taarifa za Al Jazeera, tarehe 9, bei ya mkataba wa mafuta ghafi ya Brent ilivuka kizingiti cha dola 100 kwa pipa, ikifika dola 100.19, ambayo ni ya juu zaidi tangu Julai 24 ambapo mkataba wa kuelewana kati ya Marekani na Iran ulikuwa bado uko na bei ya mafuta ilikuwa kwenye njia ya kushuka. Al Jazeera iliripoti kwamba kichochezi cha moja kwa moja cha mzunguko huu wa kupanda kwa bei ya mafuta ni shambulio la anga la majeshi ya Marekani usiku kwa usiku dhidi ya meli tano za usafirishaji mafuta ghafi za Iran, na Iran ikajibu kwa kushambulia kwa makombora vikosi vya Marekani vilivyoko Yordani, na kufanya mashambulio ya kisasi dhidi ya usafirishaji.

Kwa mujibu wa taarifa za Al Jazeera, Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Rubio alisema waziwazi kwamba Washington itaendelea kushambulia meli za mafuta za Iran, ili kujibu madai ya majaribu ya mashambulio dhidi ya manowari ya Marekani. Kauli hii imeweka wazi nia ya Marekani ya kuendelea kudumisha shinikizo la kijeshi, ikimaanisha kwamba vita vya meli za mafuta vinavyozunguka Mlango wa Bahari wa Hormuzi na Ghuba ya Uajemi havitapoa kwa muda mfupi.

Bei ya mafuta kurejea kwenye tarakimu tatu, inabana kaya za kawaida na fedha za umma kwa njia nyingi. Al Jazeera iliripoti kwamba siku hiyo fahirisi kuu tatu za Wall Street - S&P 500, Dow Jones na Nasdaq - zote zilishuka kidogo; hisa za Ulaya zilishuka hadi kiwango cha chini cha wiki moja, huku hisa za viwanda na benaki zikiongoza kushuka; soko la hisa la Kanada pia lilishuka kidogo. Masoko ya Asia yalitikisika, lakini hisa za teknolojia, zikisaidiwa na kasi ya akili bandia, ziliendelea kurejea kutoka kiwango cha chini cha Julai.

Shinikizo la soko la dhamana ni la kudumu zaidi. Al Jazeera ikirejelea data za soko iliripoti kwamba tangu mwishoni mwa Agosti Marekani na Iran waliporejesha mashambulio ya pande mbili, viwango vya mkataba wa hazina za Marekani, Japani na baadhi ya nchi za Ulaya vimepanda hadi kiwango cha juu cha miongo kadhaa, na gharama za mikopo za serikali zinazopanda zinaibua wasiwasi kuhusu afya ya taasisi za kifedha duniani. Kupanda kwa matarajio ya mfumuko wa bei kumeenezwa moja kwa moja kwenye sera ya kifedha - Benki Kuu ya Ulaya inatarajiwa kuongeza viwango vya riba Alhamisi hii, na Benki Kuu ya Marekani itafanya mkutano wiki ijayo kuamua ikiwa itafuata.

Kutoka Wall Street hadi soko la dhamana la Ulaya, wafanyabiashara wanapanga upya bei kwa mzunguko wa kukaza kwa uchumi unaoendeshwa na bei ya mafuta. Al Jazeera iliripoti kwamba mchambuzi wa juu wa Saxo Bank ya Uswisi Ipek Ozkardeskaya alisema: "Kwa kipindi chote cha majira ya joto, soko limekuwa likitarajia kufikiwa kwa mkataba wa amani. Tukifika Septemba, matumaini haya yanapungua." Mtaalamu wa mikakati ya mali nyingi wa Société Générale Manish Kabra aliita dola 100 "kizingiti cha kisaikolojia" badala ya kizingiti cha kiuchumi, na kuonya: "Tunaamini mafuta ghafi yanahitaji kupanda hadi dola 150 ili kuvuruga kweli mzunguko wa mahitaji." Wakati huo huo alibainisha kwamba kupanda kwa bei ya dizeli kunaweza kufikishwa zaidi kwenye mfumuko wa bei wa sekta ya huduma.

Shambulio la majeshi ya Marekani usiku dhidi ya meli tano za mafuta na Rubio kutangaza hadharani kuendelea kushambulia, inamaanisha kwamba vita vya meli za mafuta havijakomea kwenye mizozo ya baharini tu. Bei ya mafuta ya dola 100 inatumia ongezeko la viwango vya riba vya mabenki kuu, bili za nishati za kaya zinazopanda, gharama za deni la serikali zinazopanda, na upangaji upya wa bei wa mali hatarishi duniani kama mhimili - gharama hizi zinaenezwa kupitia mfumuko wa bei na viwango vya riba kwa watumiaji wa kawaida na wafanyakazi walio mbali na Ghuba ya Uajemi.