Uteuzi wa viwanda, kinga ya kisheria: Ekari 400,000 za ardhi ya shirikisho Colorado zinaelekea kwenye ukodishaji wa mafuta na gesi, mwanajeshi mstaafu anaendelea na rufaa

Kulingana na toleo la dunia la Times of India likinukuu ripoti ya Colorado Sun, Wakala wa Usimamizi wa Ardhi wa Marekani (BLM) umekataa pingamizi lililowasilishwa na mmiliki wa ardhi wa Colorado na mwanajeshi mstaafu wa Vita vya Ghuba, Joel Mayne, kuhusu ukodishaji wa mafuta na gesi katika eneo la mgodi wa Baker's Peak, na bado linaorodhesha haki hizo za madini kwenye mnada wa Desemba 2025. Mayne alifuata kwa kufilia rufaa kwa Bodi ya Rufaa za Ardhi ya Wizara ya Mambo ya Ndani iliyoko Washington DC, lakini anakabiliwa na mpango wa ukuzaji ukodishaji wa ardhi ya shirikisho unaoendeshwa pamoja na amri ya utendaji na sheria, ambao ni mkubwa zaidi kuliko pingamizi la mtu mmoja.

Takwimu za Colorado Sun zinaonyesha kuwa BLM inapanga kutoa, kuanzia mnada wa Desemba 2025 hadi Desemba 2026, zaidi ya ekari 400,000 za ardhi ya shirikisho nchini Colorado kwa ajili ya uchimbaji wa mafuta na gesi kupitia mnada sita. Maeneo yanayopangwa kuingizwa kwenye ukodishaji yanaenea kutoka eneo la msitu la Milima ya Rocky karibu na mpaka wa Wyoming hadi eneo linalopakana na jimbo la Oklahoma, Comanche National Grassland, na Roan Plateau karibu na Grand Junction.

Ripoti inaonyesha kuwa kasi hii inaendeshwa na sera mbili zilizokabiliana. Kwa upande mmoja, amri ya utendaji ya 'Kufungua Nishati ya Marekani' iliyotiwa saini na Trump wakati wa muhula wake wa pili, pamoja na tangazo la 'Hali ya Dharura ya Nishati ya Taifa', zimefungua njia ya uendelezaji wa nishati kwenye ardhi ya shirikisho; kwa upande mwingine, Muswada wa H.R.1 (Muswada Mmoja Mzuri Sana) uliopitishwa na Bunge umefunga, kwa njia ya kisheria, mnada wa ukodishaji wa mafuta na gesi katika Colorado na majimbo mengine nane yanayozalisha mafuta kuwa moja kwa robo mwaka, na kimsingi umebadilisha umiliki wa uamuzi kuhusu 'ardhi ipi inaingia kwenye mnada'.

Kulingana na utaratibu mpya, viwanda vya mafuta na gesi vinaweza kuteua kwa hiari vitalu wanavyotaka vijiwe kwenye ukodishaji; angalau 50% ya vitalu vilivyoteuliwa lazima viwe kwenye mnada wa kwanza, na vitalu vyote vilivyoteuliwa lazima viingizwe kwenye mnada ndani ya miezi 18. Hii inamaanisha kuwa viwanda sio tu vimepata haki ya kuteua vitalu vya mnada moja kwa moja, bali pia vimepata ratiba iliyolindwa na sheria.

Kulingana na takwimu za Kituo cha Vipaumbele vya Magharibi, utawala huu umeshaorodhesha ekari 287,800 za ardhi ya shirikisho katika jimbo hilo, ambapo ekari 215,100 tayari zimeuzwa; mnada wa Juni 2025 uliuza ekari 155,000, na Desemba kuna ekari 124,800 zaidi zinazotarajiwa kuuza. Kituo pia kimehesabu vibali 296 visivyotumika vya uchimbaji kwenye ardhi ya shirikisho ya Colorado - ambavyo ni vya kujitegemea kutoka kwa mnada mpya na tayari ni uwezo wa uzalishaji unaoweza kuanzishwa.

Takwimu za BLM zenyewe zinaonyesha kuwa, ifikapo mwishoni mwa 2025, jumla ya ekari milioni 2 za ardhi ya shirikisho zimeshakodishwa kwa ajili ya uchimbaji nchini Colorado, ambapo 73% yako katika hali halisi ya kuzalisha mafuta au gesi. Mnada unaofuata unahusisha vitalu 29, ekari 14,095, ambapo ekari 600 ziko karibu na Hifadhi ya Maji ya Aurora katika Kaunti ya Arapahoe, eneo ambalo wakazi wameshaeleza kupinga shughuli za uchimbaji.

Kwa Mayne, anayeishi Craig kaskazini mwa Colorado, suala hili linatokea kwanza chini ya milima anayoishi. Alipanga wamiliki wa ardhi wa jirani kupinga pamoja uamuzi wa BLM wa kuuza haki za madini za Baker's Peak, na baada ya pingamizi lake kukataliwa na wakala wa utawala, alichagua kuendelea na utaratibu wa rufaa wa shirikisho.

Kwa utaratibu, viwanda kupitia utaratibu wa uteuzi vinaamua moja kwa moja vitalu gani vinaingia kwenye mnada, na sheria inahakikisha kuwa vitalu hivi vinaingizwa kwenye mnada ndani ya miezi 18; ilhali wamiliki wa ardhi wa mtu mmoja kama Mayne wanaweza tu, baada ya pingamizi lao kukataliwa na BLM, kugeukia bodi ya rufaa huko Washington DC kutafuta haki. Ripoti inaonyesha kuwa mnada husika unahusu eneo na jumuiya tofauti, ambapo serikali ya shirikisho inaiona kama ardhi ya uendelezaji wa nishati, wakati wakazi wa eneo kama Mayne wanaendelea kupinga maamuzi mahususi ya ukodishaji.