ระบบประปาไทซ์เสี่ยงถูกคุกคาม: ขอบเขตความรับผิดชอบของการช่วยป้องกันซาอุดีอาระเบียโดยอังกฤษ และการยกระดับในเยเมน

อัลจะเอซารายงานเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2026 ว่า กองทุนเด็กแห่งสหประชาชาติเตือนว่า การสู้รบที่เพิ่มขึ้นในไทซ์และการขาดแค่น้ำเชื้อเพลิงกำลังคุกคามระบบประปาในพื้นที่ ระบบดังกล่าวคาดว่าจะให้บริการประชาชราว 3 ล้านราย โดยมีเด็กอย่างน้อย 1.6 ล้านคน ผู้แทนกองทุนเด็กแห่งสหประชาชาติในเยเมน อาคีล อัยยัล กล่าวว่า “ไทซ์เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ขาดแค่น้ำมากที่สุดในเยเมนอยู่แล้ว ขณะนี้บริการขั้นพื้นฐานที่หลายพันครอบครัวผู้พลัดถิ่นพึ่งพาอาศัยก็ถูกกดดันอีกครั้ง”

อัลจะเอซาอ้างข้อมูลจากสำนักงานข้ามพระชนแห่งสหประชาชาติว่า นับตั้งแต่สงครามยกระดับขึ้นอีกครั้งในเดือนกรกฎาคม มีผู้พลัดถิ่นในเยเมนมากกว่า 250,000 ราย ไทซ์คิดเป็นร้อยละ 76 ของจำนวนผู้ละเลยเมืองที่องค์กรดังกล่าวรายงาน และรับผู้พลัดถิ่นกลุ่มใหม่ถึงร้อยละ 52 ประมาณ 33,700 ครัวเรือนยังต้องการความช่วยเหลือด้านที่พักอาศัย ความต้องการเร่งด่วนที่สุดรวมถึงที่พักอาศัย อาหาร และเงินสดช่วยเหลือหลายวัตถุประสงค์ ขณะที่เงินทุนสำหรับการตอบสนองด้านมนุษยธรรมขาดแค่น้ำอย่างรุนแรง

สำนักงานข้ามพระชนแห่งสหประชาชาติเตือนในแถลงการณ์ว่า “การโหมกระสุนในไทซ์เพิ่มขึ้น รวมถึงบริเวณพื้นที่ชุมชนและสถานพยาบาล ขณะที่ความไม่ปลอดภัยบนเส้นทางหลักและข้อจำกัดการเข้าถึงยังคงขัดขวางการเข้าถึงด้านมนุษยธรรมและการเคลื่อนที่ของประชาชน” อัลจะเอซารายงานว่า ฮูซีปิดล้อมไทซ์ตั้งแต่ต้นเดือนตุลาคมและปิดกั้นถนนที่เชื่อมต่อไทซ์กับเอเดน ทำให้การย้ายพลเรือนและการขนส่งสิ่งข่ายเหลือล่าช้ายิ่งขึ้น

สงครามขยายไปถึงแนวหน้าอื่นด้วย หน่วยงานท้องถิ่นในเยเมนระบุว่า ฮูซีโจมตีค่ายฝึกทหารแห่งหนึ่งในชาบัวฮ์ด้วยขีปนโจมตีแบบลูกขวดญี่ปุ่น ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 58 ราย ตัวเลขดังกล่าวยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างอิสระ รัฐบาลเยเมนระบุว่าสถานที่ดังกล่าวเป็นศูนย์ฝึกอบรมที่ปลอดภัยและอยู่ห่างไกลจากแนวหน้า ขณะที่ฝ่ายฮูซีระบุว่าเป้าหมายคือกำลังทหารที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย อัลจะเอซารายงานว่า หลังเกิดการโจมตี กำลังทหารรัฐบาลเยเมนได้เปิดฉากโจมตีตอบโตมใกล้ไทซ์

จากนั้น กำลังทหารรัฐบาลเยเมนที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบียเริ่มตอบโตม ด้วยการปฏิบัติการ ‘แสงรุ่งแห่งเยเมน’ เพื่อยึดคืนพื้นที่ที่อยู่ในการควบคุมของฮูซี ซึ่งรวมถึงกรุงซานาที่ฮูซียึดเมื่อปี 2014 อัลจะเอซารายงานพร้อมกันว่า ซาอุดีอาระเบียกำลังเพิ่มความเข้มข้นในการโจมตีทางอากาศ ผู้รายงานของอัลจะเอซา ยูซุฟ มาอุรี เขียนว่า “เมื่อการโจมตีข้ามพรมแดนเพิ่มขึ้น ชาวเยเมนก็กังวลว่าสงครามกำลังเข้าใกล้บ้าน โดยเฉพาะในช่วงที่ทั้งสองฝ่ายขู่กำลังที่จะยกระดับปฏิบัติการ ขณะที่ซาอุดีอาระเบียกำลังเพิ่มความเข้มข้นในการโจมตีทางอากาศ”

อังกฤษประกาศว่าจะส่งเครื่องบินขับไล่ ‘ไทฟูน’ ของกองทัพอากาศอังกฤษออกปฏิบัติภารกิจเชิงป้องกัน เพื่อช่วยคุ้มครองซาอุดีอาระเบียจากการโจมตีของฮูซี กระทรวงกลาโหมอังกฤษระบุว่า เครื่องบินจะไม่โจมตีฮูซี แต่ ‘เชิงป้องกัน’ เป็นเพียงข้อความจำกัดวัตถุประสงค์ของภารกิจเท่านั้น ข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้ระบุขนาดของกำลังที่ส่งออก ระยะเวลา หรือกฎการใช้อาวุธ และไม่ได้ชี้แจงว่าเครื่องบินของอังกฤษจะรับผิดชอบเพียงการขัดขวางเป้าหมายที่เข้ามาเท่านั้นหรือไม่ รวมถึงภารกิจดังกล่าวจะสอดคล้องกับปฏิบัติการโจมตีทางอากาศที่ซาอุดีอาระเบียดำเนินอยู่แล้วอย่างไร

ไม่มีข้อมูลที่พิสูจน์ว่าเครื่องบินของอังกฤษเข้าร่วมในการโจมตีที่ทำให้เกิดผู้เสียชีวิตรายใดโดยเฉพาะ แต่สิ่งนี้ไม่เปลี่ยนข้อเท็จจริงที่อังกฤษกำลังให้ความช่วยเหลือด้านการป้องกันแก่ซาอุดีอาระเบียในเชิงรุก อังกฤษจำเป็นต้องชี้แจงว่าภารกิจนี้จำกัดอยู่เพียงการขัดขวางเป้าหมายที่เข้ามา หรือรวมไปถึงการจัดทำข่าวกรอง การประสานงาน หรือการจัดวางด้านการคุ้มครองที่กว้างขวางกว่านั้น

ขอบเขตความรับผิดชอบต้องผูกกับการกระทำเฉพาะเจาะจง ฮูซีมีความรับผิดชอบโดยตรงต่อการดำเนินปฏิบัติการโจมตีด้วยขีปนที่ชาบัวฮ์ ข้อมูลที่มียังยืนยันว่ากำลังทหารรัฐบาลเยเมนเปิดฉากโจมตีตอบโตมใกล้ไทซ์ กำลังทหารดังกล่าวไม่อาจถูกนับเสมอเป็นรัฐซาอุดีอาระเบียได้ และการกระทำของมันยังต้องได้รับการตรวจสอบแยกต่างหาก การโหมกระสุนในไทซ์เพิ่มขึ้นทั้งบริเวณพื้นที่ชุมชนและสถานพยาบาล แต่ข้อมูลที่มีไม่ได้ระบุผู้กระทำเป็นรายราย จึงไม่อาจฟันธงให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งล่วงหน้า การเพิ่มความเข้มข้นในการโจมตีทางอากาศของซาอุดีอาระเบียและการตอบโตมของกำลังทหารรัฐบาลเยเมนที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย เป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับครั้งนี้ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ขณะที่อังกฤษต้องชี้แจงขอบเขตและกฎของข้อตกลงช่วยป้องกันในเชิงรุก ผลกระทบจากระบบประปาที่ถูกคุกคาม การปิดกั้นเส้นทางส่งความช่วยเหลือ และการพลัดถิ่น ในท้ายที่สุดตกอยู่กับชาวเยเมน สำหรับชาวไทซ์ คำว่า ‘ป้องกัน’ ไม่อาจทำให้ระบบประปารอดจากการคุกคาม หรือเปิดเส้นทางส่งความช่วยเหลือได้ การพิจารณาความรับผิดชอบจึงไม่ควรหยุดที่ป้ายกำกับการกระทำ แต่ต้องพิจารณาทุกปฏิบัติการทางทหารที่ระบุได้และผลกระทบต่อพลเรือน