Rus ordusu duyurunun ardından saatler içinde Harkiv'i iki kez vurdu; Trump'ın 'enerji ateşkesi' ilk gününde ihlal edildi

Avustralya Yayın Kurumu'nun (ABC) haberine göre, Ukraynalı yetkililer, ABD Başkanı Trump'ın sosyal medyada Rusya ve Ukrayna ile 'enerji ateşkesi' konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmasından 24 saat geçmeden, Rus ordusunun Ukrayna'nın ikinci büyük şehri Harkiv'in banliyösündeki bir enerji tesisini vurduğunu ve bir dronla yüksek katlı bir apartmanı hedef alarak en az 12 kişinin yaralanmasına neden olduğunu bildirdi. Zelensky Pazartesi günü, Rusya'nın hâlâ Kiev ve Harkiv'deki enerji altyapısını vurmaya devam ettiğini doğruladı.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky, Pazartesi günü Polonya'da düzenlenen Varşova Güvenlik Forumu'nda yaptığı açıklamada, Rusya'nın Trump'ın duyurduğu 'enerji ateşkesi' çerçevesinde ihlalde bulunduğunu belirtti. 'Trump Başkan'ın duyurduğu enerji ateşkesini Rus tarafı ihlal etti.' diyen Zelensky, 'Bu, Putin'in Trump'a cevabıdır: Rusya'nın saldırıları.' ifadelerini kullandı.

Harkiv Bölgesi Savcılık Ofisi aynı gün yaptığı açıklamada, Rus ordusunun şehrin banliyösündeki enerji tesisini vurduğunu bildirdi. Belediye Başkanı İhor Terekhov, bir dronun yüksek katlı bir apartmanı vurduğunu, 7 ila 9. katların yıkıldığını ve olay yerinde şiddetli bir yangın çıktığını aktardı. ABC, bunun Ukraynalı yetkililerin Rusya'nın 'kışı silahlandırma' stratejisinin bir uzantısı olduğunu değerlendirdiğini — Ukraynalı sivillerin elektrik, ısınma ve şebeke suyundan mahrum bırakılarak direniş iradelerinin kırılmaya çalışıldığını — belirtti.

Zelensky forumda ayrıca ateşkesin karşılıklılığı konusunda açık koşullar ortaya koydu. 'Eğer Rusya rafinerilerimize ve petrol ihracatımıza yönelik uzun menzilli saldırılarımızı durdurmamızı istiyorsa, o zaman Rusya da enerji sistemimize ve kritik altyapımıza yönelik saldırıları durdurmalı, insanlarımızı öldürmeyi bırakmalıdır. İşte adalet budur.' diye konuşan Zelensky, 'Eğer Rusya hazırsa, biz de enerji ateşkesine uymaya hazırız.' dedi.

Trump'ın Pazar günü yayımladığı kısa mesaj, söz konusu anlaşmanın derhal yürürlüğe girdiğini duyurdu ve 'kırmayın' uyarısında bulundu. Ancak bu, ABD'nin bu tür bir düzenlemeyi ilk kez tek taraflı duyurması değildi: 14 Eylül'de Trump, sosyal medyada Rusya ve Ukrayna'nın birbirlerinin enerji altyapısını vurmama konusunda anlaştığını iddia etmiş, ancak herhangi bir ayrıntı vermemişti ve sonuçta mesele sonuçsuz kalmıştı. Bu son duyurunun Kremlin ile önceden istişare edilip edilmediği konusunda kamuya açık bir teyit yok; Rusya'nın bu ateşkes düzenlemesini resmen kabul edip etmediği, tarafların kapsam ve doğrulama mekanizmaları konusunda herhangi bir somut anlaşmaya varıp varmadığına ilişkin de kamuya açık bir bilgi bulunmuyor.

Daha dikkat çekici olan ise ABD'nin bu ateşkes duyurusundan haftalar önce ortaya çıkan siyasi baskı yapısıydı. ABC'nin haberine göre, Trump, ABD ara seçimlerine sadece haftalar kala, ABD'deki yüksek dizel fiyatlarından dolayı sorumluluğu kamuya açık şekilde Zelensky'ye yüklemiş, gerekçe olarak Ukrayna'nın Rusya'nın rafinerileri ve diğer enerji tesislerine yönelik uzun menzilli saldırılarını göstermişti. Rus tarafı Ukrayna'nın enerji tesislerini ve sivil tesislerini vurmaya devam ederken, Washington Kiev'e baskı yaparak karşı saldırıları durdurmasını istemiş ve iç enerji fiyatlarının siyasi bedelini Ukrayna'ya yüklemişti. Bu asimetrik yapı, Trump'ın 'ateşkes' açıklamasını, bağlayıcı bir diplomatik düzenlemeden ziyade seçim gündemine yönelik bir kamuoyu hamlesi haline getiriyor.

AB dış politika sorumlusu Kaja Kallas, Lüksemburg'da düzenlenen AB dışişleri bakanları toplantısında ateşkesin geleceği konusunda temkinli konuştu. 'Ben de ateşkesin sadece enerji alanını değil, insanları öldürmeyi durdurmayı da kapsamasını memnuniyetle karşılarım.' diyen Kallas, ancak uyardı: 'Rusya'nın da buna uyacağını henüz görmedik.'

Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı sözcüsü, Canberra'nın 'Rusya tarafından saygı gösterilen ve Ukrayna'nın öncülüğünde adil ve kalıcı bir barışa katkıda bulunan bir enerji ateşkesini desteklediğini' belirterek, Moskova'ya 'komşu ülkeye yönelik anlamsız ve haksız saldırganlığına son vermesi' çağrısında bulundu.

Zelensky konuşmasının son bölümünde ironik bir şekilde, 'Açıkça görülüyor ki Putin Truth Social'ı okumuyor.' dedi. Kiev için de bir manevra alanı bıraktı: 'Bu kış, eğer Rusya enerji ateşkesini kabul etmezse, karşılık vereceğiz.'