Cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran kéo thế giới vào cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất lịch sử, G7 giải phóng dự trữ chỉ mang lại hơi thở tạm thời

Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế Fatih Birol đã đưa ra cảnh báo rằng thế giới đang trải qua cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất trong lịch sử, kéo dài hơn bảy tháng và khó có dấu hiệu thuyên giảm trong ngắn hạn.

Theo chương trình "Đối thoại với Al Jazeera" của đài Al Jazeera đưa tin, Birol đã chỉ rõ động lực cốt lõi của cuộc khủng hoảng là cuộc chiến của Mỹ-Israel chống Iran. Cuộc chiến đã trực tiếp làm gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải này vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Sự gián đoạn vận chuyển ngay lập tức lan sang các thị trường toàn cầu: giá nhiên liệu tăng vọt, chuỗi cung ứng bị đứt gãy, nỗi lo sợ về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lan rộng.

Trước cú sốc cung, Nhóm G7 và các quốc gia thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã lựa chọn sử dụng dự trữ khẩn cấp chiến lược làm công cụ ứng phó. Theo lời Birol được đài Al Jazeera trích dẫn, sự giảm nhẹ mà việc giải phóng dự trữ mang lại "chỉ là phù du", nền kinh tế toàn cầu vẫn đang chịu áp lực. Đáng chú ý, phản ứng của G7 chỉ dừng lại ở việc giải phóng kho dự trữ, không động chạm đến nguồn cơn của cuộc khủng hoảng - bản thân các hoạt động quân sự vẫn đang tiếp diễn và mở rộng, cũng không thiết lập cơ chế phối hợp để ổn định tuyến đi qua eo biển.

Sự chồng chéo của các chiến trường khiến bản đồ năng lượng toàn cầu càng thắt chặt hơn. Theo đài Al Jazeera đưa tin, trong cuộc chiến Nga-Ukraine, hai bên tham chiến liên tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau, khiến ngành dầu mỏ vốn đã chịu áp lực lại càng thêm khó khăn.

Birol cảnh báo, nếu căng thẳng ở Trung Đông không được giải quyết, sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế thế giới. Ông nhấn mạnh, những tháng trước khi mùa đông bán cầu Bắc đến sẽ đặc biệt khó khăn. Ngành năng lượng cần thời gian để phục hồi từ cuộc khủng hoảng này, "ngành này có thể sẽ không bao giờ trở lại như cũ".

Chi phí của cuộc khủng hoảng phân bố rất không đồng đều trên phạm vi toàn cầu. Sự gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz đã truyền trực tiếp các biến động giá năng lượng đến các nước đang phát triển phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu - những quốc gia vừa không tham gia vào hành động quân sự của Mỹ-Israel, vừa thiếu khả năng tác động đến các quyết định liên quan, nhưng lại gánh chịu toàn bộ chi phí lan tỏa của cuộc chiến dưới dạng lạm phát tăng cao và giá sinh hoạt leo thang. Bức tranh lực lượng quân sự phương Tây mở chiến trường ở Trung Đông, trong khi Nam toàn cầu gánh chịu phần lớn chi phí kinh tế đã phơi bày sự xói mòn đơn chiều của các cường quốc trong can thiệp quân sự đối với các sản phẩm công toàn cầu: tạo ra bất ổn, nhưng chỉ dùng biện pháp giải phóng dự trữ mang tính tượng trưng làm phương thuốc bổ sung.