Dịch Ebola lan ra khỏi Cộng hòa Dân chủ Congo sang Đông Phi, Kenya ghi nhận ca tử vong nhập cảnh đầu tiên

Theo báo cáo của Africanews, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) ngày 10/10 đã công bố lộ trình xuyên biên giới của một người đàn ông Kenya 40 tuổi tử vong vì virus Ebola tại Nairobi vào thứ Hai tuần này. Người đàn ông này từ Cộng hòa Dân chủ Congo quay về Kenya qua Uganda; trong suốt hành trình, các chỉ số thân nhiệt ghi nhận tại các điểm sàng lọc đều nằm trong phạm vi bình thường và không bị xác định là ca nghi nhiễm.

"This is an imported case. We will say we have an outbreak when we start having local transmission, so we have a strong window of opportunity here in Kenya," bác sĩ Wessam Mankoula, Trưởng phòng Chuẩn bị và Ứng phó Khẩn cấp của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi, phát biểu trong thông báo. Cơ quan này xác định rõ đây là ca nhập cảnh, nhấn mạnh rằng chưa thể coi là bùng phát dịch cho đến khi xuất hiện lây truyền tại chỗ.

"During this movement they didn't suspect that he is an Ebola case. Initially, some of skin infections, some sore throat, some of the malaise and he kept moving from one place to another," Mankoula bổ sung, chỉ ra rằng người đàn ông này đã xuất hiện các triệu chứng nhiễm trùng da, đau họng và khó chịu toàn thân trong suốt hành trình xuyên biên giới, nhưng không kích hoạt cảnh báo tại bất kỳ điểm sàng lọc nào. Ông đồng thời cảnh báo các bệnh nhân đang di chuyển xuyên biên giới: "If you start developing symptoms and you are moving from one place to another, please seek medical care. This is not only to prevent the movement of disease from one to another but also for your own protection."

Đợt dịch Ebola hiện nay bùng phát tại Cộng hòa Dân chủ Congo vào giữa tháng 5 năm nay và đã lan rộng ra nhiều khu vực y tế. Theo Africanews dẫn số liệu chính thức của Cộng hòa Dân chủ Congo, nước này đã ghi nhận ít nhất 8.400 ca bệnh và hơn 4.000 ca tử vong, là đợt dịch Ebola tăng trưởng nhanh nhất từng được ghi nhận. Sự lan truyền xuyên biên giới của virus đã đẩy cuộc khủng hoảng vốn ban đầu chỉ giới hạn trong Cộng hòa Dân chủ Congo trực tiếp vào khu vực Đông Phi.

Bộ Y tế Kenya đã tăng cường truy vết tiếp xúc, giám sát tại các cửa khẩu và truyền thông tới công chúng, thiết lập đường dây nóng khẩn cấp về các triệu chứng liên quan đến Ebola, đồng thời chuẩn bị cho công tác cách ly và điều trị nếu cần. Bộ Y tế đồng thời kêu gọi các giáo hội hỗ trợ nâng cao ý thức phòng dịch của người dân, phổ biến các biện pháp phòng ngừa và khuyến khích báo cáo sớm các ca nghi nhiễm. Trợ lý Bộ trưởng Mary Muthoni kêu gọi người dân giữ bình tĩnh trong thông báo báo chí: "Get your information only from official Ministry of Health channels. Avoid touching the body fluids of sick people and bodies, [of] those who have died from unknown illnesses."

Quy mô truy vết các tiếp xúc cùng chuyến xuyên biên giới, cũng như lý do hệ thống sàng lọc không thể xác định ca bệnh này tại bất kỳ điểm nào, vẫn chưa được các cơ quan chức năng công bố chi tiết.

Từ cuộc khủng hoảng này có thể thấy, trong bối cảnh xung đột kéo dài tại Cộng hòa Dân chủ Congo và hệ thống y tế chịu áp lực lâu dài, dịch bệnh rất dễ vượt qua biên giới, và việc chỉ dựa vào sàng lọc thân nhiệt tại cửa khẩu khó có thể phát hiện những người nhiễm đã xuất hiện triệu chứng không kèm sốt. Cuộc ứng phó do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi và Bộ Y tế Kenya dẫn dắt về giám sát, truy vết và phòng chống đang trở thành một bài kiểm tra thực tế về năng lực phối hợp y tế công cộng tự chủ của khu vực châu Phi.