Pháp dự kiến áp dụng lệnh cấm đi lại mới ở một số khu vực, yêu cầu nền tảng gỡ thông tin về tài sản ăn cắp; phản hồi chính sách về giá cả và giáo dục vẫn chưa rõ

Theo báo cáo của kênh tiếng Anh của Al Jazeera, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu cho biết hôm thứ Ba rằng lệnh cấm đi lại mới sẽ được áp dụng ở một số khu vực tùy nhu cầu, với quyết định do chính quyền địa phương phối hợp cùng các thị trưởng trong phạm vi quản lý. Báo cáo không nêu các khu vực triển khai cụ thể, thời hạn hay cơ sở pháp lý; điều có thể khẳng định là đây không phải việc triển khai thống nhất trên toàn quốc, và quyền tự quyết vẫn thuộc về cấp chính quyền công lập.

Vào thứ Bảy, hơn 500 nghìn người đã tham gia các cuộc biểu tình trên khắp nước Pháp, đưa ra các yêu cầu bao gồm cải thiện điều kiện giáo dục và phản đối chi phí sinh hoạt cao. Kênh tiếng Anh của Al Jazeera đưa tin một số cuộc biểu tình đã trở thành cướp và đốt cháy, với hơn 2.500 người bị bắt. Báo cáo không giải thích các hành vi bị nghi ngờ của những người bị bắt, loại vụ án hay tiến trình xử lý, nên con số này có thể cho thấy quy mô hoạt động thực thi pháp luật nhưng chưa đủ để riêng lẻ đánh giá tính cần thiết và tương xứng của việc bắt giữ quy mô lớn.

Theo cảnh sát Pháp, không xảy ra sự cố nghiêm trọng nào trên toàn quốc trong đêm thứ Hai. Người biểu tình kêu gọi tiếp tục phản đối vào thứ Bảy tuần này, nhưng các công đoàn lớn tại Pháp vẫn chưa ủng hộ lời kêu gọi đó. Lãnh đạo công đoàn dự kiến gặp Lecornu vào thứ Tư, còn thủ tướng sẽ bàn bạc với các đảng phái về các cuộc biểu tình vào thứ Năm. Những bất đồng công khai khiến đợt huy động tiếp theo gặp bất định; việc công đoàn có ủng hộ hành động tiếp theo hay không cũng sẽ là một chỉ số thực tế để kiểm tra cách chính quyền ứng phó.

Các nền tảng xã hội cũng được đưa vào chiến lược chống tài sản ăn cắp của chính quyền. Bộ trưởng Chuyển đổi số Pháp Anne Le Haneff dự kiến gặp lãnh đạo các nền tảng vào thứ Ba; trước đó, bà cho biết những vật phẩm bị cướp trong cuối tuần đang được rao bán trên mạng và yêu cầu các nền tảng gỡ khỏi hệ thống các mặt hàng liên quan. Báo cáo không nêu phạm vi thông báo, tiêu chí rà soát hay quy trình khiếu nại. Nền tảng có thể hỗ trợ ngăn chặn việc lưu chuyển tài sản ăn cắp, nhưng không thể thay thế trách nhiệm của cơ quan công lập đối với lệnh cấm đi lại, thực thi pháp luật và giải trình.

So với các biện pháp an ninh, các điều kiện về nhà ở, ăn uống và giáo dục mà sinh viên nêu gần với các yêu cầu cốt lõi của phong trào biểu tình hơn. Người phát biểu thay mặt Liên đoàn Sinh viên Pháp cho biết: “Cứ hai sinh viên thì có một người không thể ăn bình thường, cứ ba sinh viên thì có một người không có nơi ở cố định. Chúng ta không thể học tập trong điều kiện như vậy.” Những tỷ lệ này chưa được kiểm chứng độc lập, không thể coi trực tiếp là số liệu toàn quốc. Báo cáo cũng không ghi nhận phản hồi của chính quyền đối với những phát biểu trên, hay nêu các phương án về kiểm soát giá cả và đầu tư giáo dục. Áp lực về nhà ở và ăn uống sẽ không tự giảm chỉ vì có lệnh cấm đi lại; dùng biện pháp an ninh để kìm hạn tụ tập ban đêm không đồng nghĩa với việc giải quyết điều kiện sống của sinh viên.

Việc bầu cử đến gần lại tạo thêm áp lực cho cuộc xung đột này. Kênh tiếng Anh của Al Jazeera đặt các cuộc biểu tình trong bối cảnh trước cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 4-5 năm sau, đồng thời cho biết lãnh đạo Quốc gia Tập hợp Marine Le Pen khi đó dẫn đầu các cuộc khảo sát, còn lãnh đạo Pháp Không Khuất Phục Jean-Luc Mélenchon đứng thứ hai. Báo cáo đề cập rằng cả hai người đều bị chỉ trích vì lợi dụng các cuộc biểu tình, nhưng không cung cấp thông tin chi tiết hơn. Áp lực bầu cử không thể riêng lẻ giải thích việc triển khai các biện pháp an ninh, nhưng sẽ khuếch đại xung đột giữa việc hạn chế biểu tình và tranh giàm lá phiếu.

Cuộc làm việc với công đoàn vào thứ Tư và cuộc làm việc với các đảng phái vào thứ Năm sẽ trở thành điểm kiểm tra: liệu có xuất hiện các cam kết chính sách cụ thể về chi phí sinh hoạt và điều kiện giáo dục hay không. Hiện các biện pháp ứng phó được đưa tin vẫn tập trung vào lệnh cấm đi lại, bắt giữ và yêu cầu nền tảng gỡ thông tin về tài sản ăn cắp.