Ủy ban Bầu cử Ấn Độ xóa hơn 130 triệu tên cử tri, phong trào sinh viên cho rằng chính quyền đã giam giữ hàng vạn người tham gia

Theo hãng tin Al Jazeera, phong trào "Đảng Nhân dân Gián" (Cockroach Janata Party, gọi tắt là CJP) do sinh viên Ấn Độ và phe đối lập dẫn đầu cho biết hôm thứ Năm rằng, trong bối cảnh tổ chức này cùng nhiều nhóm sinh viên đã biểu tình suốt nhiều tuần yêu cầu Chủ tịch Ủy ban Bầu cử từ chức, giới chức đã giam giữ nhiều thành viên của họ trên toàn quốc và dự kiến tổ chức một cuộc biểu tình lớn hơn tại thủ đô New Delhi vào ngày thứ Bảy.

Người phát ngôn của CJP, Ashutosh Ranka, hôm thứ Năm đã đăng trên nền tảng mạng xã hội X rằng "ít nhất 10.000" người trong số các thành viên tham gia biểu tình của CJP, các tổ chức sinh viên, các nhóm cơ sở trực thuộc và thành viên của nhiều đảng phái đã bị giam giữ tại nhiều nơi. Al Jazeera cho biết hiện chưa thể xác minh độc lập con số này, các cơ sở có được chỉ dựa trên tuyên bố của chính CJP và các đoạn video trên mạng xã hội.

Theo báo cáo của Al Jazeera, những người bị giam giữ bao gồm người phát ngôn toàn quốc của CJP Deepak Baliyan, người đã bị cảnh sát đưa đi vào thứ Năm. Phía CJP cho biết một nhóm sinh viên từ thành phố Pune đã bị chặn trên đường đến New Delhi để tham gia cuộc biểu tình dự kiến tổ chức tại địa điểm biểu tình Jantar Mantar ở New Delhi vào ngày thứ Bảy, và bị đưa đến một địa điểm không rõ ràng bằng xe buýt.

Về các vụ bắt giữ nói trên, nhà sáng lập CJP Abhijeet Dipke, khi trả lời một đoạn video cho thấy các nhà hoạt động bị đưa đi, đã viết: "Tại sao không tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia luôn đi?"

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến phong trào này là phát ngôn của Chánh án Tối cao Ấn Độ Surya Kant vào giữa tháng 5 năm nay khi gọi những thanh niên thất nghiệp là "gián". Phát ngôn này sau đó đã gây ra phẫn nộ trên cả nước và thúc đẩy CJP nhanh chóng tập hợp được một lượng người theo dõi đáng kể trong giới trẻ. Hôm thứ Năm, hàng nghìn người ủng hộ CJP đã biểu tình tại trung tâm công nghệ Bangalore, nhiều người biểu tình cầm các biểu ngữ ghi dòng chữ "Mỗi cái tên đều quan trọng, mỗi lá phiếu đều có ý nghĩa" và "Ngừng giết chết nền dân chủ".

Theo hãng tin Al Jazeera, phe đối lập và các tổ chức sinh viên liên quan đến CJP đang tập trung gây áp lực yêu cầu Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Gyanesh Kumar từ chức, với lý do là một cuộc rà soát danh sách cử tri gây tranh cãi rộng rãi. Họ cáo buộc cơ quan bầu cử do Kumar đứng đầu đã thiên vị trong vận hành theo hướng có lợi cho đảng Bharatiya Janata (BJP) do Thủ tướng Modi lãnh đạo.

Theo hãng tin Al Jazeera, Ủy ban Bầu cử Ấn Độ đến nay đã xóa hơn 130 triệu tên khỏi danh sách cử tri, hàng triệu người đã khiếu nại về quyết định xóa tên. Trong khi đó, tổng số cử tri hợp lệ trên toàn quốc trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024 là khoảng 969 triệu người. Người biểu tình cáo buộc rằng cuộc rà soát lần này đã loại bỏ không tương xứng những cử tri ủng hộ phe đối lập, đồng thời giữ lại hoặc bổ sung những cử tri có khả năng ủng hộ đảng của ông Modi.

Ủy ban Bầu cử và chính phủ đã phủ nhận các cáo buộc nói trên. Giới chức cho biết cuộc rà soát không có động cơ chính trị, mục tiêu là loại bỏ các trường hợp trùng lặp và không đủ điều kiện, đồng thời đảm bảo việc đăng ký cho các cử tri đủ điều kiện.

Al Jazeera dẫn lời từ hãng tin Reuters cho biết, Khushi Shrivastava, sinh viên ngành kiến trúc 22 tuổi, phát biểu tại hiện trường biểu tình ở Bangalore: "Tôi cho rằng quyền bỏ phiếu là nền tảng cơ bản nhất của nền dân chủ... Những người thực sự muốn bỏ phiếu, thực sự quan tâm đến tương lai của Ấn Độ, đang bị tước đoạt quyền bỏ phiếu của họ."

Cũng theo hãng tin Al Jazeera, lãnh đạo đảng Quốc đại, đảng đối lập chính của Ấn Độ, Rahul Gandhi, đã bị giam giữ ngắn hạn lần thứ ba trong hai ngày vào thứ Tư. Đảng Quốc đại cáo buộc cảnh sát đã sử dụng "vũ lực thô bạo". Phía cảnh sát cho biết các cáo buộc liên quan nhằm "bôi nhọ" lực lượng thực thi pháp luật. Người phát ngôn BJP Gaurav Bhatia thì cho rằng các cáo buộc này đến từ "một phe đối lập vô trách nhiệm và vô chính phủ".

Vào ngày thứ Bảy, một cuộc tuần hành phản chính phủ quy mô lớn do CJP dẫn đầu dự kiến sẽ tập trung tại đài quan sát cũ Jantar Mantar ở New Delhi, và có thể trở thành cuộc tập hợp lớn nhất của phong trào kể từ khi phát động vào tháng Năm.