Algerije streeft naar economische transformatie en probeert decennialange afhankelijkheid van olie en gas te doorbreken

Algerije probeert industrie, landbouw, dienstverlening en mijnbouw tot nieuwe economische pijlers om te vormen, in een poging de decennialange afhankelijkheid van olie en gas te doorbreken. Volgens Africanews wordt deze diversificatiestrategie gelanceerd tegen de achtergrond van een economie die al lang structureel sterk geconcentreerd is in de uitvoer van koolwaterstoffen.

De inkomsten uit olie en gas vormen al lange tijd het leeuwendeel van de Algerijnse export- en overheidsinkomsten. Dit sterk geconcentreerde patroon maakt het land kwetsbaar voor wereldwijde schommelingen in de energieprijzen en voor wijzigingen in het energiebeleid van belangrijke importlanden — in jaren van stijgende olieprijzen zwelt de schatkist vol, in jaren van dalende prijzen wordt gedwongen bezuinigd, projecten uitgesteld en maakt de macro-economie heftige schommelingen door. In de afgelopen decennia hebben opeenvolgende Algerijnse regeringen allemaal doelstellingen voor economische diversificatie geformuleerd, maar de dominante positie van de olie- en gassector in de exportstructuur is niet wezenlijk veranderd.

Volgens het bericht omvat de door Algerije nu aangedreven diversificatierichting industrie, landbouw, dienstverlening en mijnbouw. De beschikbare openbare informatie gaat echter beperkt in op de concrete beleidsinstrumenten, investeringsomvang, het tijdschema en de prioriteitsvolgorde van de verschillende sectoren. Om te beoordelen of deze transformatie werkelijk van de grond komt, moeten op zijn minst indicatoren op drie niveaus worden gevolgd: of het aandeel van industrie en landbouw in het bbp substantieel kan stijgen, hoe de vitaliteit van de private sector en de feitelijke vooruitgang bij het aantrekken van buitenlandse investeringen zich ontwikkelen, en of de mijnbouw en andere nieuwe groeipolen op het gebied van bestuur en contracttransparantie kunnen voldoen aan de normen die internationale investeerders eisen.

Vanuit een diepere structurele invalshoek hangt het doorbreken van de afhankelijkheid van olie- en gasexport niet louter af van het industriebeleid zelf. Ook de langetermijntendens van de vraag naar fossiele brandstoffen tijdens de versnellende wereldwijde groene transitie, en de vraag of Algerije bij onderhandelingen met westers multinationaal kapitaal en internationale financiële instellingen op gelijke voet kan opereren, zijn variabelen die het succes van de transformatie bepalen. In de geschiedenis bevinden hulpbronnenrijke ontwikkelingslanden zich bij contractonderhandelingen en de prijsstelling van grondstoffen vaak in een ongelijke positie ten opzichte van multinationals; deze machtsongelijkheid vormt de werkelijke belemmering achter de retoriek van 'diversificatie'.

Voor de gemiddelde Algerijn hangt de vraag of diversificatie banengroei, prijsstabiliteit en betere openbare diensten oplevert af van de manier waarop de dividenden van de transformatie binnenlands worden verdeeld — of deze blijven geconcentreerd bij het nationale oliebedrijf en zijn stroomopwaartse en stroomafwaartse belangen­netwerk, of zich kunnen verspreiden naar het mkb, de landbouwsector en de lokale economie. Het bericht zelf gaat niet in op deze verdelingsvraagstukken, terwijl juist die bepalend zijn om te oordelen of de transformatie werkelijk inhoud heeft.