Trumps ongefinancierde belofte van 5.000 dollar: twijfels over legitimiteit van verkiezingscheque van 1,3 biljoen

Trump heeft onlangs een verbluffende verkiezingsbelofte gedaan: indien de Republikeinen de tussentijdse verkiezingen in november winnen, zal hij 5.000 dollar aan elke Amerikaan uitkeren.

Volgens de BBC zou deze belofte, indien uitgevoerd, de Amerikaanse overheid naar schatting circa 1,3 biljoen dollar kosten. De BBC merkte tegelijkertijd op dat Trump zelf niet heeft uitgelegd hoe het plan zou werken of waar het geld vandaan zou komen.

Een publieke uitgavenbelofte van 1,3 biljoen dollar omzetten in een contante uitkering aan elke kiezer betekent dat de besluitvormers ervoor kiezen om zichtbare contante voordelen op korte termijn in te ruilen voor stemmen. Deze handelwijze omzeilt elke serieuze financiële haalbaarheidsonderbouwing: er is geen pad voor belastingverhoging, geen overeenkomstige bezuinigingsregeling, en evenmin een toelichting op het gebied van schuld of monetair beleid.

De Democraten reageerden snel. Volgens de BBC noemden de Democraten de belofte een "lege belofte". De BBC haalde ook betrokkenen aan die stelden dat de legitimiteit van de belofte zelf in twijfel wordt getrokken.

Sarah Smith, de Noord-Amerika-redacteur van de BBC, onderzocht in haar verslaggeving of Trumps belofte "houdbaar" is. De kerntegenstrijdigheid die zij aanwees: een uitgavenbelofte van naar schatting 1,3 biljoen dollar die noch een toelichting op de financieringsbron, noch een uitvoerbaar wettelijk kader als basis heeft.

De twijfels over de legitimiteit zijn niet louter technische details. In de Amerikaanse verkiezingspolitiek beschikken presidentiële beloften niet automatisch over financiële haalbaarheid — financiering moet door het Congres worden goedgekeurd, het toewijzingsmechanisme vereist wetgevende ondersteuning, en meerjarige uitgaven moeten in het begrotingsproces worden ingepast. Wanneer een belofte qua omvang de biljoen nadert maar geen van deze elementen aanraakt, ligt het karakter ervan dichter bij een politiek signaal dan bij een verantwoordingsplichtig beleidsvoorstel.

Onder het mom van openbare financiën kiezers een contante uitkering beloven zonder financieringsbron, komt in wezen neer op het uitstellen van het dragen van de publieke kosten en het vervroegen van het effect van stemmenmobilisatie. Ongeacht of het uiteindelijk wordt waargemaakt via schulduitgifte, belastingverhoging of bezuinigingen op openbare diensten, zullen de kosten worden gedragen door de belastingbetalers na de verkiezing — mensen die niet betrokken waren bij de onderhandelingen over deze belofte en evenmin op de hoogte zijn gesteld van de concrete vorm van de kosten.