Israel kulipiza kisasi Uingereza kwa vikwazo vya makazi: kufunga ubalozi wa Jerusalem Mashariki, kufukuza wafanyakazi wa ushirikiano Gaza, kuzuia wabunge kuingia

Israel Jumatano ilimjulisha Uingereza kwamba inapaswa kufunga ndani ya siku 30 ubalozi wake lililoko katika Jerusalem Mashariki iliyoukaliwa, na kwamba wafanyakazi wa Uingereza wanaoshiriki katika jukumu la ushirikiano wa Gaza linaloongozwa na Marekani pamoja na wafanyakazi wa Uingereza walioko Ramallah wanatakiwa kuondoka ndani ya siku 7. Hii ni jibu la kulipiza kisasi la Israel kwa hatua ya pamoja iliyotangazwa siku moja iliyopita na Uingereza, Ufaransa na Kanada ya kuzuia uagizaji wa bidhaa kutoka kwa makazi ya Waisraeli katika Ukanda wa Magharibi.

Kulingana na taarifa ya Al Jazeera iliyonukuu Reuters, upande wa Israeli ulifikisha ratiba hii kwa upande wa Uingereza kupitia maafisa wawili wa Israeli na watu wawili wenye ufahamu wa mambo. Ujenzi wa makazi katika ardhi iliyoukaliwa umetambuliwa kwa upana na jumuiya ya kimataifa kama ukiukaji wa Mkataba wa Nne wa Geneva na maazimio husika ya Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa. Uingereza, Ufaransa na Kanada zilikuwa tayari zimetoa vikwazo kwa makazi na maafisa wa Israeli kwa madai ya kuchochea vurugu dhidi ya Wapalestina, lakini hakuna hata mojawapo iliyoweza kuzuia kuendelea kwa upanuzi wa kikoloni.

Waziri wa Mambo ya Nje wa Israel, Gideon Saar, Jumatano alithibitisha kuwa upande wake umemfukuza mfanyakazi wa Uingereza kwenye jukumu la ushirikiano wa Gaza na kuzuia wabunge kadhaa wa Uingereza, ikiwemo kiongozi wa zamani wa Chama cha Labour Jeremy Corbyn, kuingia nchini. Saar alieleza vikwazo vya Uingereza kama "potofu la maadili", akisema kwamba vimeunda "kujihusisha waziwazi katika mambo ya nchi huru na mchakato wake wa uchaguzi". Israel imepanga kufanya uchaguzi mwezi ujao, na Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu anakabiliwa na hatari ya kubadilishwa. Waziri wa Usalama wa Taifa wa Israel, Itamar Ben-Gvir, alimtaka Netanyahu afunge ubalozi huo, akikiita "jibu la uamuzi la Israel kwa kiburi cha Uingereza", na kuutuhumu ubalozi huo kwa uwakilishi wa mambo ya Mamlaka ya Taifa ya Palestina.

Waziri wa Mambo ya Nje wa Uingereza, Ed Miliband, Jumatano alipohojiwa na Shirika la Utangazaji la Uingereza (BBC), alisema anahisi "majonzi, lakini si mshangao" kuhusu uamuzi wa Israeli. "Tulipima gharama na faida ya hatua hii... tunaamini kwamba hatuwezi kukaa kimya kwa hofu ya mwitikio wa Israel," aliiambia BBC.

Hatua zilizotangazwa Jumanne na Uingereza zinajumuisha: kuzuia uagizaji wa bidhaa zinazozalishwa katika makazi ya Waisraeli katika Ukanda wa Magharibi, na kuchukua hatua dhidi ya makampuni na watu binafsi wanaotoa huduma za ujenzi, miundombinu, ufadhili au mali isiyohamishika kwa makazi hayo. Ufaransa na Kanada pia zilitangaza kwa pamoja kuzuia uagizaji wa bidhaa za makazi ya Waisraeli, huku nchi nyingine tisa ikiwemo Denmark na Ureno zikieleza kuunga mkono hatua za Uingereza. Uingereza, Ufaransa na Kanada zote zilitambua rasmi taifa la Palestina mwaka 2025. Ufaransa pia ina ubalozi katika Jerusalem Mashariki lenye uwakilishi wa Mamlaka ya Taifa ya Palestina, na bado haijabainisha ikiwa itakabiliwa na hatua sawa za Israeli. Al Jazeera imeomba Wizara ya Mambo ya Nje, Jumuiya na Maendeleo ya Uingereza (FCDO) kuthibitisha maelezo ya taarifa hizo, lakini bado haijapata jibu rasmi. Serikali ya Israel ilikuwa imepanga kufanya mkutano Jumatano kujadili hatua za kujibu kwa nchi nyingine zilizotia saini tamko la pamoja la Uingereza, ingawa maudhui mahususi bado hayajatangazwa.