Mabadilishano makubwa ya maroboti ya anga kati ya Urusi na Ukraine yatibua mlango wa mpaka wa Moldova, usuluhishi wa kidiplomasia haukuweza kuzuia kuzidi kwa vita

Licha ya Marekani kusisitiza kwa sauti kubwa "mazungumzo ya moja kwa moja" kati ya Urusi na Ukraine bila muda au eneo bado, upande mmoja ulizindua mabadilishano makubwa ya maroboti ya anga usiku kucha, na ukali wa vita haukupungua bali uliongezeka, na kwa mara ya kwanza kwa njia ya kufa ukaenea hadi kwenye mlango wa mpaka wa nchi ya tatu. Kulingana na ripoti ya BBC, maroboti ya anga ya Urusi yalishambulia mlango wa mpaka wa barabara wa Starokozachi uliopo kwenye mpaka wa Ukraine na Moldova, na kusababisha vifo vya watu wawili na majeruhi wengine kadhaa, ikiwemo dereva mmoja wa Moldova, na mlango wa mpaka ukafungwa mara moja. Mlango huo wa mpaka uko takriban kilomita 500 kutoka Kyiv, na ni mojawapo ya njia muhimu za nje za Ukraine ya kusini.

Hasara za vifo na majeruhi ndani ya Ukraine zinaongezeka wakati huo huo. BBC ikinukuu maafisa wa eneo wa Ukraine, senta moja ya ununuzi jijini Sumy ilishambuliwa na maroboti ya anga, na kusababisha vifo vya watu 3 na majeruhi 20; huko Kyiv, roboti moja ya anga ya Urusi ilipiga jengo la makazi la ghorofa tisa, na mwanamke mmoja akafa, watu 14 wakiwa majeruhi, ikiwemo watoto wawili. Zelensky alitoa sauti kuhusu tukio la mlango wa mpaka kushambuliwa, akihimiza "uvamizi lazima uzuiliwe sasa hivi, mahali hapa, kuzuia kuenea zaidi."

Moto wa vita haukuwa wa mwelekeo mmoja. Ripoti ya BBC inaonyesha kuwa maroboti ya anga ya Ukraine yalishambulia bandari ya Novorossiysk ya Bahari Nyeusi ya Urusi, na kusababisha vifo vya watu 4 ikiwemo mtoto mmoja na majeruhi 29, na majengo ya makazi, kanisa moja, na chekechea moja yote yakahusika; jeshi la Ukraine pia likadai kulishambulia kiwanda cha kusindika gesi na mafuta cha Novy Urengoy kilichopo ndani ya Mzunguko wa Aktiki, kilomita zaidi ya 3000 kutoka mpaka wa Ukraine, na kudai kuwa bidhaa za mafuta na gesi za kiwanda hicho zilitumika kuendeleza juhudi za vita za Urusi. Wizara ya Ulinzi ya Urusi inadai kudowokoa maroboti 596 ya anga ya Ukraine usiku kucha — njia na vyanzo vya kuthibitisha nambari hii kwa kujitegemea kwa sasa havijulikani.

Mwelekeo wa vita kumwagilia Moldova umekuwa tukio la kimfumo. Waziri Mkuu wa Moldova, Vasile Tofan, alithibitisha kuwa katika Agosti 2025 pekee, maroboti 17 ya anga yalitua katika eneo la Moldova, ikiwa zaidi ya mwaka mzima wa 2024. Aliandika katika mitandao ya kijamii: "Watu wanaopuuza au kupunguza vitisho hivi, na kukataa kuitaja jina la mshambuliaji, wanakataa ukweli. Urusi ndiye aliyeanzisha vita hii. Dhambi yote iko upande wa Urusi." Wakati huu ambapo maneno ya kawaida ya Magharibi yanakwepa makusudi jina "mshambuliaji", kauli hii ya ubainishaji ni ya moja kwa moja hasa.

Wakati huo huo, mwendo wa upatanishi wa Marekani haukupungua. Kulingana na ripoti ya BBC, serikali ya Trump inasukuma mazungumzo ya moja kwa moja kati ya Urusi na Ukraine, upande wa Kyiv ukisema mkutano huo unaweza kufanyika mwezi huu, na Kremlin ikijibu kwa kusema kujadili muda na eneo "kumekuwa na mapema". Mzunguko huu wa usuluhishi wa shuttle umeongozwa na mjumbe wa pekee wa Marekani Jared Kushner na Steve Witkoff, ambao kwanza walikwenda Moscow kukutana na Putin, kisha wakaelekea Kyiv kukutana na Zelensky, na baadaye wakarahisisha mazungumzo ya simu kati ya Putin na Trump.

Mwendo mkubwa wa usuluhishi wa shuttle na kuongezeka kwa vita vituliani vinajenga tofauti inayochoma macho. Mchakato wa "mazungumzo ya moja kwa moja" bado haujaandikwa kwenye karatasi, raia tayari wamekufa kutokana na maroboti ya anga ya senta ya ununuzi, vipande vya risasi vya chekechea, na mabaki yanayoungua kwenye mlango wa mpaka. Tofan alitaja moja kwa moja "mshambuliaji" na kufafanua wapi dhambi iko — "Urusi ndiye aliyeanzisha vita hii, dhambi yote iko upande wa Urusi" — katika muktadha ambapo usuluhishi wa shuttle bado unaendelea na vita vinaendelea kuongezeka, kauli hii inagusa moja kwa moja msingi wa maneno kuhusu dhambi za vita.