Vučić Avunja Bunge la Serbia, Tangaza Uchaguzi wa Mapema Oktoba, Anapanga Kuendeleza Utawala wake kwa Nafasi ya Waziri Mkuu

Kulingana na ripoti ya Deutsche Welle, Rais wa Serbia Aleksandar Vučić aliisaini amri hiyo Jumatano, akivunja rasmi bunge na kutangaza uchaguzi wa mapema kufanyika Oktoba 25. Katika hotuba yake ya televisheni, Vučić alisema uchaguzi utaifanya Serbia "tokee hatimaye katika mgogoro huu", na kusisitiza kuwa nchi imepitia kipindi cha "mshtuko mkubwa", na kwamba matokeo ya uchaguzi yanahitaji "kuonyesha waziwazi mapenzi ya wananchi na mwelekeo wa mbele wa Serbia".

Muktadha wa moja kwa moja wa kuvunjwa kwa bunge ni harakati za maandamano zinazoongozwa na wanafunzi zilizozagaa nchi kuni tangu Novemba 2024. Kichocheo cha maandamano hayo ni ajali ya kuanguka kwa paa la kituo cha reli mjini Novi Sad, kaskazini, ambayo ilisababisha vifo vya angalau watu 16. Waandamanaji walidai kuwa ufisadi ulisababisha mirhi isiyokidhi viwango, na kudai uchunguzi wa uwazi; kadri serikali ilivyochelewa kujibu na kushindwa kuwajibika, mahitaji yalipanda haraka kuwa kuondoka kwa Vučić na kufanyika kwa uchaguzi wa mapema.

Kulingana na ripoti zilizonukuliwa na Deutsche Welle, kwa karibu miaka miwili, makumi ya maelfu ya Waserbia wameendelea kutoka mitaani, wakipinga Vučić na Chama chake cha kulia cha Progressive cha Serbia, wakimshtaki kuwa na uhusiano na uhalifu wa kiuchumi, na kuzuia kwa utawala wa kiimla kujiunga kwa Serbia na Umoja wa Ulaya. Vučić ameyakataa mashtaka hayo yote, na kuwafafanua waandamanaji kama nguvu zinazojaribu "kuangamiza nchi". Katika maandamano hayo ya kudumu kwa wingi, mamia ya washiriki wamekamatwa.

Kinachostahili kutahadharishwa kwa makini ni kwamba, kutangazwa kwa uchaguzi wa mapema hakumaanishi upangaji upya wa kweli wa mfumo wa madaraka, bali kunaonekana kama mkakati wa makusudi wa Vučić wa kuendeleza madaraka yake. Kwa zaidi ya muongo mmoja uliopita, Vučić ameongoza nchi kwa wakati mmoja kama rais na waziri mkuu, na madaraka ya kiutawala yamekusanywa sana. Katiba ya Serbia haimruhusu Vučić kugombea urais tena, lakini kulingana na ripoti ya Deutsche Welle, ameshauri kugombea nafasi ya waziri mkuu, na anatarajiwa kuacha urais katika siku chache zijazo. Kwa kuzingatia kuwa chama chake bado kinatawala bungeni na katika uwanja wa maoni ya umma, Vučić kwa "kuhamia" kutoka cheo cha rais kwenda cha waziri mkuu, anaweza kuzunguka vikomo vya muda wa madaraka na kuendelea kushikilia madaraka halisi. Katika muktadha wa chama tawala kinachodhibiti rasilimali za kiutawala na majukwaa ya vyombo vya habari, na kuendelea kukandamiza maoni tofauti, uwezekano wa uchaguzi wa mapema kujibu kweli mahitaji ya wananchi na kutatua mgogoro huu wa kisiasa uliozaliwa na vifo na ufisadi, bado haujabainika.

Mstari wa nje wa Vučić wa kudumisha uhusiano wa karibu na Urusi na China, pia ni kigezo cha usuli wa mgogoro huu wa ndani. Waandamanaji wameunganisha utawala wa kiimla, ufisadi ulioenea, na kuzuiliwa kwa mchakato wa kujiunga na Umoja wa Ulaya, wakati msimamo wa serikali ya Vučić wa kijiografia unaopendelea Urusi na China unaonekana na waandamanaji wengi kuwa kiendelezi cha mwelekeo huu wa kiutawala wa ndani. Ajali ya kushtusha iliyosababishwa na ufisadi wa mirhi ya umma, inapoishia kuwa mashtaki ya mfumo mzima wa kisiasa, jibu la madaraka si kuwajibisha na kufanya mageuzi, bali kuvunja bunge na kutumia uchaguzi uliopangwa kwa makini kuithibitisha tena uhalali wa madaraka yaliyopo.