Marubani wa Ukraine Wasingia Kaskazini Mbali Kupiga Vifaa vya Gesi ya Urusi, Ahadi ya EU ya 'Kujitoa kwa Nishati ya Urusi' Inahojiwa na Mahakama ya Ukaguzi

Kulingana na ripoti ya Al Jazeera, Wanajeshi wa Ukraine Jumatano walitumia marubani ya FP-1 yaliyotengenezwa na kampuni ya Fire Point kushambulia viwili vya kuchakata gesi vilivyopo katika Mkoa wa Yamalo-Nenets, Siberia Magharibi. Hii ni kitendo cha kijeshi cha mbali zaidi ndani ya Urusi tangu kuanza kwa vita kamili mnamo Februari 2022, huku malengo mawili — Novy Urengoy na Purovsky — yakiwa umbali wa zaidi ya kilomita 3,000 kutoka mpaka wa Ukraine.

Mwakilishi wa Kremlin katika Ural, Artem Zhoga, alithibitisha kuwa hii ni mara ya kwanza kwa Ukraine kufikisha eneo la mashambulizi hadi Kaskazini Mbali. Mkoa wa Yamalo-Nenets unabeba takriban asilimia 80 ya uzalishaji wa gesi wa Urusi na takriban theluthi mbili ya akiba yake ya gesi, kwa jumla ya trilioni 26.5 za mita za ujazo, na Novy Urengoy kwa hiyo inajulikana kama 'Mji Mkuu wa Gesi wa Urusi'.

Wanajeshi wa Ukraine walieleza kuwa marubani ya FP-1 yana upana wa mabega wa mita takriban 6, kasi ya kilomita 140 hadi 180 kwa saa, na gharama ya uzalishaji wa chini ya dola za Marekani 60,000 kwa kila moja. Mwezi Julai mwaka huu, FP-1 moja ilishambulia kiwanda cha kusafisha mafuta kilichopo Omsk, umbali wa takriban kilomita 2,500 kutoka mpaka — na operesheni hii ya Kaskazini Mbali imeboresha tena rekodi ya Ukraine ya mashambulizi ya mbali. Rais wa Ukraine Zelensky, katika mitandao ya kijamii, aliita shambulio hilo 'kabisa halali'.

Kitendo hiki cha mbali kinafuatia ziara za hivi karibuni za mabalozi maalum wa Marekani Jared Kushner na Steve Witkoff huko Moscow na Kyiv. Al Jazeera iliripoti kuwa wakati wa ziara ya siku tatu, mashambulizi ya miji mkuu ya upande mwingine yalisisitizwa kwa muda, na yakarudi mara moja baada ya watu wawili kuondoka, huku maelezo ya mpango mpya hayakufichuliwa hadharani.

Wakati marubani yanafika Kaskazini Mbali, kiapo cha kisiasa cha EU cha 'kujiondoa kutoka utegemezi wa nishati ya Urusi' kinapigwa msuli na Mahakama ya Ukaguzi. Ripoti iliyotolewa na Mahakama ya Ukaguzi ya Ulaya Jumatano ilisema waziwazi kuwa nchi wanachama wa EU hazijatilia rasilimali za kutosha kubadilisha gesi ya Urusi, na kwamba 'malengo ya kukabiliana na mshtuko ya kundi hilo mara nyingi ni vigumu kuthibitishwa'. Hukumu hiyo inapinga moja kwa moja ahadi zinazofanywa na Brussels tangu 2022 — wakati huo EU ilianzisha vikwazo vya mafuta na gesi vya Urusi baada ya kuanza kwa vita vya Ukraine-Urusi, na kutenga fedha kutafuta vyanzo mbadala.

Bei ya jumla ya gesi asilia Ulaya ilitoa jibu la soko papo hapo. Kulingana na data ya msingi ya TTF ya Uholanzi iliyonukuliwa na Al Jazeera, bei ya jumla ya gesi asilia Ulaya wiki hii imevunja euro 80 kwa megawati-saa, kiwango cha juu zaidi tangu 2023. Data ya shirika la Miundombinu ya Gesi ya Ulaya inaonyesha kuwa akiba ya gesi ya Ulaya ni takriban asilimia 65, iko chini waziwazi kuliko asilimia 80 ya mwaka jana. Kufuatia kukaribia kwa majira ya baridi, kushuka kwa akiba kumekuwa shinikizo la kudumu.

Shinikizo jingine upande wa ugavi linatoka Mwambao wa Hormuz. Kulingana na Al Jazeera, mwambao huo ulikuwa ukibeba takriban asilimia 20 ya usafirishaji wa mafuta na gesi asilia iliyoyeyushwa duniani, na baada ya kuanza kwa vita vya Marekani na Israeli dhidi ya Iran, kuzuiwa kwa njia ya mwambao kumebana zaidi chaguo za uagizaji za Ulaya.

Kuhusu kiwango halisi cha uharibifu wa shambulio hilo, video za nguzo za moshi zinazozunguka mitandao ya kijamii bado hazijathibitishwa kwa kujitegemea. Gavana wa Mkoa wa Yamalo-Nenets, Dmitry Artyukhov, katika Telegram alisema marubani yalikatizwa, na kusema kuwa 'mabaki yalizusha moto wakati wa mgongano'. Al Jazeera iliripoti kuwa katika taarifa za umma zilizopo, bado hakuna kumbukumbu kamili ya vifo au majeraha.