Hindistan-ABD Ticaret Anlaşması İmza Aşamasına Giriyor: ABD'nin İdari Gümrük Vergileri ve 301 Soruşturması Tek Taraflı Baskı Mimarisi Oluşturuyor

Hindistan Ticaret Bakanlığı Genel Sekreteri Rajesh Agarwal, 9 Eylül'de Mumbai'de yaptığı açıklamada, Hindistan-ABD ikili ticaret anlaşmasının 'büyük ölçüde karara bağlandığını', şu anda yalnızca birkaç konunun görüşülmeye devam ettiğini ve anlaşmanın 'uygun bir zamanda imzalanacağını' duyurdu. Ancak Agarwal'ın aynı gün açıkladığı gümrük vergisi teknik ayrıntıları, müzakerelerin yapısal dengesizliğini ortaya koyuyor: Hindistan, çok taraflı en çok kayrılan ulus (MFN) gümrük vergisi çerçevesinde faaliyet gösterirken, ABD tarafı ise 'idari gümrük vergilerine' dayanıyor ve gümrük vergisi farklılıkları yaratarak Hindistan'a tercihli piyasa erişimi sağlamak amacıyla 'bir mimari inşa ediyor'.

Hindu gazetesinin haberine göre, Agarwal basın toplantısında, 'herhangi bir ticaret anlaşmasının her iki tarafa da belirli bir formda tercihli piyasa erişimi sağlaması gerektiğini' açıkça belirtti, ancak ardından teknik açıdan iki tamamen farklı gümrük vergisi sistemini özetledi. 'Hindistan tarafından bakıldığında, en çok kayrılan ulus gümrük vergilerine dayalı faaliyet gösterdiğimizden uygulama nispeten kolay; ABD tarafından bakıldığında ise onlar idari gümrük vergileri kullanıyor. Bu nedenle gümrük vergisi farklılıkları yaratmak ve tercihli piyasa erişimi oluşturmak için bir mimari inşa ediyorlar,' dedi Agarwal.

Bu mimarinin temel taşıyıcılarından biri, ABD'nin 1974 Ticaret Yasası'nın 301. maddesi kapsamında başlattığı sözde zorla çalıştırma soruşturmasıdır. Hindu gazetesinin haberine göre, ABD tarafı 24 Temmuz'dan bu yana Hindistan da dahil birçok ülkeye MFN gümrük vergileri temelinde yüzde 10 ek ithalat gümrük vergisi uyguluyor. 301. madde, uzun süredir Dünya Ticaret Örgütü'nün çok taraflı uyuşmazlık çözüm mekanizmasını baypas eden, ABD Ticaret Temsilcisi'nin diğer ülkelerin ticaret uygulamalarını tek taraflı olarak 'adaletsiz' biçimde nitelendirip misilleme niteliğinde gümrük vergileri uyguladığı bir araç olarak eleştirilmektedir; ABD'nin zorla çalıştırma konusunu soruşturma ve ek vergi gerekçesi olarak kullanması, ticaret önlemlerini insan hakları kaygılarıyla birleştirerek önlem ile politik baskı arasındaki sınırı daha da bulanıklaştırmaktadır.

Gümrük vergisi engelleri yükselmeye devam ederken, ikili ticaret akımları da genişlemeye devam ediyor. Hindu gazetesi resmi verilere dayanarak, Nisan-Temmuz 2026 döneminde Hindistan'ın ABD'ye mal ihracatının bir önceki yıla göre yüzde 3 artarak 34,5 milyar dolara yükseldiğini, ABD'den ithalatın ise yüzde 22,42 artışla 22,12 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Hindistan şu anda ABD'ye karşı ticaret fazlası veriyor, ancak ithalattaki artış hızı ihracatın çok üzerinde seyrediyor; bu eğilimin sürmesi halinde fazla daralmaya devam edecek.

Agarwal, Hindistan Ticaret Bakanı Piyush Goyal'ın Eylül ayı sonlarında ABD'ye giderek Milwaukee'de düzenlenecek G20 Ticaret Bakanları Toplantısı'na katılacağını ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamison Greer ile ikili görüşmeler yapacağını, ticaret anlaşması konusunun da görüşme gündeminde yer alacağını açıkladı. Goyal daha önce, Vaşington'un Hindistan'a rakiplerine kıyasla tercihli koşullar sağlamasının ardından ikili ticaret anlaşmasının (BTA) somut detaylarını açıklayacağını kamuoyuna duyurmuştu. Rakipleri referans alarak farklılaştırılmış tercihler talep etmek şeklindeki bu önerme, bizzat müzakerelerin ABD'nin hakim olduğu ve 'idari gümrük vergilerinin' dayanak noktasını oluşturduğu farklılaştırma odaklı bir müzakere çerçevesine yerleştirildiğini teyit etmektedir.

'Son aşamadayız. Şu anda bazı alanlarda hâlâ tıkanıklıklar var, ancak önümüzdeki iki ila üç ay içinde çözüm bulmayı umuyoruz,' dedi Agarwal. Aynı zamanda Hindistan-Yeni Zelanda serbest ticaret anlaşmasının 27 Nisan'da imzalandığını ve Ekim ayında yürürlüğe girmesinin beklendiğini belirtti.

Anlaşmanın somut imza tarihi henüz belirlenmedi, Hindistan tarafı yalnızca 'uygun bir zaman' yanıtını verdi; taraflar arasındaki tıkanıklıkların somut içeriği hâlâ kamuoyuna açıklanmadı; ABD'nin Hindistan'a diğer ticaret ortaklarına kıyasla gerçek anlamda farklılaştırılmış tercihli koşullar sağlayıp sağlamayacağı, Goyal'ın anlaşma detaylarını açıklamasının ön koşulu olmaya devam ediyor. İdari gümrük vergileri ile 301. madde soruşturmasının üst üste bindiği çerçevede, 'büyük ölçüde karara bağlanmasından' kesin uygulamaya geçilmesine kadar olan süreç, ABD'nin tek taraflı takdirine bağlı olmaya devam ediyor.