İngiltere ambargosunun işaret ettiği sorumluluk: Netanyahu hükümeti neden "kontrol kaybı" ile sorumluluktan kaçamaz

İngiltere, işgal altındaki topraklardaki yasadışı yerleşim birimlerinden ürün ithalatını yasaklamaya hazırlanıyor; hedefte İsrail'in sıradan vatandaşları değil, Netanyahu hükümetinin yönetim sistemi içindeki aşırı sağ güçleri dizginlememiş olmasının siyasi sorumluluğu var. Bir hükümet devlet iktidarını elinde tutarken yerleşimci faaliyetlerine ve yerleşim birimlerinin genişlemesine göz yumduğu ileri sürülüyorsa, sözde "kontrol edememe" bir sorumluluktan kurtuluş gerekçesi olamaz.

France 24 English'ın 8 Eylül tarihli haberine göre, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, parlamentoda İsrail hükümetini Batı Şeria'daki yerleşimcilerin uyguladığını söylediği "etnik temizliğe" göz yummakla suçladı. Aynı zamanda İngiltere hükümetinin "işgal altındaki topraklardaki yasadışı yerleşim birimlerinden gelen ürünlerin" ithalatını yasaklayacağını ve bu eylemin diğer ülkelerle koordineli olarak uygulanacağını duyurdu. "Etnik temizlik" Miliband'ın açık suçlamasıdır; France 24'ün sağladığı haber, belirli olayları veya bağımsız doğrulama materyallerini listelemiyor ve kişiye atıftan bağımsız olarak doğrulanmış bir gerçek olarak yazılamaz; ancak İngiltere hükümetinin ticaret araçlarını kullanma kararı, sorumluluk meselesini kendi başına diplomatik ifadelerden ekonomik ilişki düzeyine taşımış durumda.

Bu yasak, yasadışı yerleşim birimi ürünlerinin İngiltere pazarına giriş kanallarını hedefliyor. Hükümetin eylemlerini tüm İsrail halkına eşitlemiyor, somut maliyet doğurmayan kınamalarla da sınırlı kalmıyor; bunun yerine yasadışı yerleşim birimleri ile İngiltere pazarı arasındaki ticaret bağlantısını kesmeye çalışıyor. France 24'ün materyalleri, yasağın ne zaman yürürlüğe gireceğini, hangi ürünleri kapsadığını henüz açıklamadığı gibi, koordinasyona katılan diğer ülkeleri de belirtmedi; dolayısıyla fiili gücü hâlâ değerlendirilemiyor.

France 24'ün başlığı bu önlemi Netanyahu'nun "başarısızlığının kanıtı" olarak nitelendirdi. Kanal, ABC'nin Kudüs muhabiri Jordana Miller'ın yorumuna yer vererek yasağı, Netanyahu'nun hükümet içindeki aşırı sağ güçleri dizginleyememesiyle ilişkilendirdi ve bu güçlerin yerleşim birimlerinin genişlemesini teşvik ettiğini belirtti. France 24'ün eklediği İngilizce özetin son cümlesinde dilbilgisel eksiklikler bulunduğundan, bu değerlendirme yalnızca haber başlığı ve bağlamı temelinde ihtiyatlı bir şekilde aktarılabilir; Netanyahu'nun kendisinin belirli yerleşim eylemlerini bizzat yönlendirdiği sonucuna genişletilemez.

Ancak, dilbilgisel eksiklikler haberin sunduğu iktidar ilişkisini örtmemelidir: Eleştirilen, müdahale edecek gücü olmayan bir seyirci değil, hükümet iktidarını elinde tutan başbakan ve onun yönetim sistemidir; büyümeyi teşvik etmekle suçlanan da siyasi yapıdan bağımsız olarak hareket eden soyut bir grup değil, hükümet içindeki aşırı sağ güçlerdir. Buna karşılık, Batı Şeria'daki Filistin halkı, yerleşim birimlerinin artmaya devam etmesiyle ve Miliband'ın suçladığı yerleşimci eylemleriyle karşı karşıyadır.

Bu durumu yalnızca Netanyahu'nun kişisel bir "başarısızlığı" olarak tanımlamak, hükümetin sorumluluğunu hafifletebilir. Başarısızlık, yetersizlik izlenimi verir; ancak dizginleme eksikliği net siyasi sonuçlar doğurur: aşırı sağ güçler, yerleşim birimlerinin genişlemesini ilerletmek için alan kazanır, yasadışı yerleşim birimi ürünleri denizaşırı pazarlar aramaya devam eder ve Filistinliler toprakları ile yaşam koşullarının aşınması riskine katlanır. Bu sorumluluk zincirinde "dizginleyememe" bir sorumluluktan muafiyet ifadesi değil, Netanyahu hükümetinin üstlenmesi gereken temel olgusal değerlendirmedir.